Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1983, Blaðsíða 158

Náttúrufræðingurinn - 1983, Blaðsíða 158
skipulag umhverfisverndar á vegum stofnunarinnar. Þá gafst oft tækifæri til náttúruskoðunar og þurfti ekki að fara langt frá alfaraleiðum. Sem dæmi má nefna þetta: í ferð að austan til Suður- lands úr hringferð var komið í Nesin í Hornafirði. þar voru margir gamlir kunningjar, svo sem mýrarnar í Þinga- nesi og fleiri Nesjabæjum, þar sem blöðrujurt hafði áður fundist víða og á einum stað blómstrandi, eins og segir á bls. 303 í 3. útgáfu Flóru Stefáns Stefánssonar (1948). Hér var nú allt orðið þurrt og mýra og sýkjagróður horfinn. f>á var staldrað við í Borgarhafnar- teigum á leið vestur í framhaldi hring- ferðar, en þar í teigunum óx blöðru- jurt á allstóru svæði árið 1935 eins og fyrr segir. Þarna var nú allt þurrt og djúpir skurðir með fjallsrótum höfðu skorið á lífæðar mýrarinnar. Þá hugs- aði ég: „Ekki er öll nótt úti enn, kannski er Butrukýllinn ennþá óskemmdur" (í júlí 1975), en sá kýll er í Miðþorpi í Suðursveit, við túnfót hins gamla eyðibýlis Butru. Kýllinn sá fékk næringu sína frá afrennsli úr hinni miklu og fögru „Þrælamýri", sem aftur nærðist á vatnsrennsli úr austurhlíðum Kálfafellstinda. Jú, þarna var reyndar kýllinn enn fullur af vatni. En nú var búið að skera á lífæðar mýrarinnar við hlíðarfót og öllum vatnsbúskap svæðis- ins breytt og þar með kýlsins. Mýrin tempraði áður, eins og skógar gera, vatnsflauminn í stórrigningum og leys- ingum, en nú var því ekki lengur að heilsa. Allt sem ekki var nægilega vel rótfest var horfið úr mýri, læk og kýl og þar með blöðrujurtin. Þar fannst nú aðeins í vari undir bökkum brydding af mara, lófót og nykru (Myriophyll- um alterniflorum, Hippuris vulgaris og Potamogeton filiformis). Segja má að hér sé augljóst dæmi um örlög mýra og vatnagróðurs víða á íslandi. Ferð sem farin var um Suður-, Vestur- og Norðurland árið 1980 átti eftir að sanna það, en á þeirri leið var það mikið mýrlendi þurrkað að búið var að útrýma blöðrujurt þaðan sem hún hafði fundist áður. Nú varö plönt- unnar t. d. aðeins vart í fjarlægum heiðamýrum upp af Reykjadal. Einnig var sagt, að jurtin myndi enn finnast á Flateyjardal, þar sem mannabyggð er fyrir nokkru horfin, svo og í Aðalvík á Ströndum, þar sem allt er nú friðað fyrir mannabyggð, beit og búskap. Friðaða mýrin neðan við Tjörn í Svarf- aðardal sýnir lofsverðan áhuga manna þar, en friðunin á eftir að bera ávöxt. Annars þarf að taka margt með í reikninginn við friðun lands, einkunt mýra. „Everglades", mesta friðaða votlendi í heimi syðst á Flórída, þarf að berjast við stórborgir um grunn- vatnið, auk langvarandi vetrarþurrka og hita. Aðrennsli úr „Okeechobee- vatni" og lindum í 200 km fjarlægð hjálpar þó mýrunum þar, en í mestu þurrkum dugar þetta ekki og þá er það „alligatorinn“, verndari lífríkis mýr- anna þarna, sem kemur til sögunnar. Þessi 3—4 m langa krókodílstegund tryggir sér vatn með því að grafa pytti niður í gljúpan kalksteinsgrunninn og þangað flykkjast svo öll þau lagardýr önnur, sem ekki komast af án vatns og bíða regntímans ásamt með blöðrujurt o. s. frv. I fyrrnefndu ferðalagi um uppsveitir Suðurlands, þegar leitað var í hrepp- um, þar sem torf og snidda í „fornald- arbæinn“ við Stöng var skorið í mý- 142
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218
Blaðsíða 219
Blaðsíða 220
Blaðsíða 221
Blaðsíða 222
Blaðsíða 223
Blaðsíða 224
Blaðsíða 225
Blaðsíða 226
Blaðsíða 227
Blaðsíða 228
Blaðsíða 229
Blaðsíða 230

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.