Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1938, Blaðsíða 44

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1938, Blaðsíða 44
44 NATTURUFRÆÐINGURINN IIIIII111111111 [lllllll IIIIIIII111)111IIIIIIII llllllllllllllll IIIIIIIIHIIIIIII11 f IIIIIIIIIIIIIIMMIMIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII llllllllfltllillfllflllll III heimsdreifðar tegundir, eða heimsdreifðar ættir. Af slíkum ætt- um mætti nefna leðurblökurnar og jafnvel rotturnar meðal spendýranna, en endur, svölur, dúfur og uglur meðal fuglanna. Það er frekar sjaldgæft að tegundir æðri dýra séu heimsdreifð- ar, en þegar um allra lægstu dýrategundir, eins og til dæmis frumdýrin er að ræða, má nærri því svo að orði kveða, að þau séu vanalega heimsdreifð. Á hinn bóginn eru til fjölda margar dýrategundir, sem hafa mjög takmarkaða útbreiðslu, slíkar teg- undir kalla fræðimenn endemískar, á íslenzku gætum við nefnt þær staðbundnar. Sem dæmi um slíkar tegundir, mætti nefna eðlutegund eina, sem aðeins á heima á nokkrum klettaeyjum við Nýja-Sjáland, eða marga fiska, sem aðeins eiga heima í einu einasta vatni. Auk þess, sem nú hefur verið getið um takmörkun og víð- áttu á heimkynni dýrategundanna, mætti nefna ýmislegt ann- að, sem máli skiptir, áður en lengra er haldið. Telja mætti til dæmis nokkrar dýrategundir, sem hafa dre.ifð heimkynni, það er að segja, sem lifa á tveimur eða fleiri fjarlægum stöðum á yfirborði jarðar, þannig, að svæði það, sem liggur á milli heim- kynnanna, er ókleifur múr fyrir tegund þá, sem í hlut á. Þannig lifir til dæmis sá flokkur spendýra, sem einu nafni kallast poka- dýr, bæði í Ástralíu og Suður-Ameríku, til er kyrkislönguteg- und, hin svonefnda bóa-slanga, sem lifir í Suður-Ameríku og á Madagaskar, og loks á úlfalda-ættin heíma bæði í Suður-Ame- ríku og Asíu, en hvergi annars staðar nema tamin. Á hinn bóg- inn verður þess einnig að gæta, að flestar dýrategundir eru, eins og kunnugt er, bundnar sérstöku landslagi, svo sem eyðimerkur- dýr, skógardýr, steppudýr, votlendisdýr, vatnadýr og sævardýr. Á meðan það var trú manna, að guðs hönd hefði skap- að dýrategundirnar hverja fyrir sig, fannst engum þurfa skýr- inga við á þeim fyrirbrigðum, sem nú hafa verið nefnd. Þá var talið sjálfsagt, að hvert dýr, eða öllu heldur sérhver tegund dýra hafi verið sköpuð á þeim stað og í því umhverfi, þar sem hún á heima á okkar tímum, eða þá á stöðum, sem henni voru f ærar leiðir frá, þangað sem hún er nú. En á meðan slíkar skoðanir sátu í hásæti, gat ekki verið að ræða um vísindalega dýralanda- fræði, eða um vísindalega zoogeographiu, eins og fræðigreinin er nefnd á erlendum málum. Eigi varð lengra komizt en að til- greina, hvaða tegundír, og hversu margar, væru í hverju landi, og þá voru ,,pólitísku" landamærin látin ráða. Að vísu reyndu

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.