Vikan

Tölublað

Vikan - 12.07.1973, Blaðsíða 17

Vikan - 12.07.1973, Blaðsíða 17
Landsprófsverkefni í stafsetningu 1972 Fáir íslenskir rithöfundar hafa betur skemt lesendum sínum en Jón Thoroddsen. Eingin frumsamin skáldsaga hafði birst á vora túngu á undan Pilti og stúlku. Jón brítur isinn á þessu sviði skömmu eftir stríðsævintíri sitt með dönum. Ovíst er, að ransóknir síni nokru sinni, hvaða skáldrit kendu Jóni bestog frjóvguðu hanndrígst. En einginn vafi leikur á, að hann hefur kinst erlendum bókmentum. Sjaldan hefurerlend níúng og níbreitni flust hingað eins fljótt. Aðeinsörfá skáld höfðutil þessa list alþíðulífi. I sögupersónum Jóns birtist glögt galsafeingin kímni og gamansemi. Margar sögupersónur eru sjerlega skírt dregnar, til dæmis Gróa á Leiti og Hjálmar tuddi. Flestir hafa einhvem tíma veitt því athigli, að stundum birgir túnglið sig rækilega bak við ski, en bleikir þó alt landslag idaufu blæþíðuskini.Jóni fersvipað isögum sínum. Hann dilst undir viðburðum og viðræðum, en litkar þó alt í skopi sínu. Þótt Jón brigðist stundum hilli lesenda sinna í Ijóða- gerðinni, orti hann oft með f ullkomnu listasniði og greip gletnislega á hverskins meinsemdum. Og ávalt er hann auðskilinn. En stundum er hann kerskinn og miskunnar- laus, og ímsum finst það ríra gildi smellinna háðkvæða, að skáldið hefur ekki hirt um að gera þau almens eðlis. nefndarinnar er minnzt á atriöi eins og ypsilon, zetu, tvöfaidan samhljóða, joð og stóran staf og lítinn. Ætlunin er að nefndin Ijúki störfum í byrjun næsta árs. Ekki er gott að spá um, hvaða atriðum verður breytt, eða hvort nokkrar breytingar verða gerðar. úrþví fæst ekki skorið fyrr en nefndin hefur lokið störfum og skilað álíti sínu, en í nefndinni eru margir fremstu málfræðingar þjóðarinnar. Við gerðum tilraun og tókum landsprófsverkefni l stafsetningufrá því í fyrra og breyttum þvi. Við fjarlægðum allar zetur og ypsilon. Einnig einfölduð- um við tvöfalda samhljóða á undan samhljóða þar sem hann heyrðist ekki (t.d. mentun í stað menntun), skrifuðum lítinn staf í þjóðarheiti Cdani í stað Dani). Joð námum við brott, þar sem það heyrist ekki (níung í staö nýjung), og skrifuðum breiðan sérhljóöa á undan -ng og - nk (túnga í stað tunga). Ennfremur settum við je í stað é. Við birtum þennan „endurbætta" texta hér með, og er hann, eins og lesendur geta séð, þó nokk- uð frábrugðinn því sem við eigum að venjast. Það skal skýrt tekið fram, að stafsetning þessa texta er ALRöNG samkvæmt núgildandi stafsetníngar- reglum og litlar sem engar likur á, að í nánustu fram- tíð verði settar stafsetningarreglur, sem réttlæta þann rithátt, sem við höfum á þessum til- raunatexta okkar. Við fórum á stúfana með tilraunatextann og báðum 10 menn og konur að svara spurningunni: Hvernig tel- ur þú að haga beri stafsetningu með tilliti til zetu, ypsilons, tvöfaldra samhljóða, stórs stafs og lítils og joð reglna. P.H. Jón Helgason, ritstjóri: ENGINN ÁVINNINGUR í BREYTINGUM Ég tel álgjörlega fráleitt að hringla með stafsetninguna með tiltölulega stuttu millibili, þannig að aldrei veröi nein föst stafsetn- ing til langframa. Ég sé engan ávinning i ao breyta þessu og mun ekki skrifa i i staö ypsilons svo lengi sem ég tóri. Islenzkan er gegnsætt mál. Oröin skýra sig sjálf og benda til orostofna sinna. Aöalvandamálið sem nú er við að striða er, ao fólk skilur ekki oröin. Það skeytir saman i eitt tveim likum orBatiltækjum og þess háttar. Um é eöa je er mér nákvæm- lega sama, en tel, aB sú stafsetn- ing, sem viö höfum haft i 40 ár, sé viBunandi og er á móti breyting- um á henni. Edda Andrésdóttir, blaBamaður: AÐEINS UM VANA AÐ RÆÐA — Z — tel ég aB ætti skilyrBis- laust aö fella úr islénzkri staf- setningu. Ég vil ekki fara alveg jafn hörBum höndum um — Y — , en þó tel ég engan skaBa skeBan, þó aB þaB dytti einnig út. íog neita þvi ekki, aB þegar aB hinum atriBum spurningarinnar viBvikjandi stafsetningunni kem- ur, þá er maður ekki alveg jafn fljótur til svars. ÞaB er kannski þá, sem einhvers slags fastheldni kemur upp i kollinum, og þaB að blása á rótgrónar reglur og for- múlur er alls ekki svo auBvelt. Þetta lærBi maBur jú vist áBur á skólabekk meB alls kyns tilheyr- andi þrautum og höfuBverkjum, og þo aB enginn hefBi þá þurft aB spyrja að þvi oftar en einu sinni, hvort ekki væri heppilegra að vikja þessu öllu á burt og taka upp eitthvað einfaldara, þá er Framhald á bls. 42 28. TBL. VIKAN 17

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.