Vikan

Tölublað

Vikan - 12.07.1973, Blaðsíða 19

Vikan - 12.07.1973, Blaðsíða 19
Arni Böðvarsson, cand mag. SNORRI STURLUSON VAR FRJÁLS í STAFSETNINGU W Þórður Jónsson, dúx MR i ár: ZETU ER SVO AUÐVELT AÐ LÆRA Stafsetning er liklega sá þáttur islenzkukennslunnar sem flestir ofmeta, af þvi hvefsu sýnilegur hann er, og margir halda að islenzkukunnátta sé fólgin i þvi ao kunna y ogz. En stafsetning er þó ekki annaö en frágangsatriði á pappir, að sinu leyti eins og stafa- gerð (skrift). Það sem er rétt samkvæmt tiltekinni stafsetn- ingu, er rangt samkvæmt öðrum reglum. Þvi er út I bláinn sú gagnrýniánúgildandistafsetningu ao Snorri Sturluson eöa Jón Sigurðsson myndu ekki hafa náð landsprófi miðskóla i islenzku, þeirra stafsetningarreglur gilda ekki nú. En stafsetning eftir regl- um i nútimaskilningi fer ekki að fésta rætur i islenzku fyrr en á ofanverðri 19. öld (Eggert Ólafs- son o.fl). Snorri Sturluson var frjáls i stafsetningu og hefur enga Framháld á bls. 43 Ég tel, að eitt verði að hafa i huga, þegar róttækar breytingar i stafsetningu islenzks máls eru hugleiddar, en það er, að þjóðina má ekki slita úr sambandi við bókmenntaarfleifð forfeðranna, þvi að með þvi er veigamestu stoðunum kippt undan tilveru sérstakrar þjóðar á tslandi. Hætt er við, aö eftir hundrað ár eða svo verði orðið nauðsynlegt að þýða 20. aldar rit á nýislenzku á, sama hátt og fornritin eru nú þýdd á nú- timaislenzku. Á hinn böginn er þess að gæta, að núgildandi stafsetningarreglur eru að ýmsu leyti órökvisar, og ég tel, að þær þurfi að lagfæra, svo að skólanemendum veitist auð- veldara að læra rétta stafsetn- ingu islenzks máls. Zetu er svo auðvelt að læra, að ég tel fráleitt að leggja hana niður auk þess Framhald á bls. 42 Stefán Halldórsson, blsoamaOur. Hjördis Smith, nýstúdent: TALMÁL ER EÐLILEG MYND HVERS TUNGUMÁLS Aðaleinkenni þessa breytta rit- háttar er það, að hann er i meira samræmi við hið talaða mál en núgildandi ritháttur. Ég er mjög fylgjandi slikri þróun af þeirri ástæðu, aö talmáliö er hin eöli- feja mynd hvers tungumáls, en Htmálið er aðeins afleidd mynd þess. Flóknar stafsetningarregl- ur — sem oft eru alls ekki i sam- ræmi við framburðarhljóð — háfa torveldað ótrúlega mörgum ts- lendingum að læra að skrifa is- lenzku i fullu samræmi við reglur, enda þótt þeir sömu geti talað hana án nokkurra erfiðleika. Reynum að setja okkur inn i vanda þess barns e6a unglings, sem er að læra réttritun: Barnið lærir að tala með þvi að mynda hin ýmsu hljóð og tengja þau saman. Siðan er farjö aö kenna þvi aö lésa og þá byrjað á Framhald á bls. 42 AF HVERJU JEPPI, EN EKKI ÉPPI? Ég tel, að sleppa megi zetu öll- um að skaðlausu, enda er zeta aldrei borin fram. í barnaskóla leiddist mér að læra zetu, þótti hún fáránleg og þykir enn. Kannski er ég sjálfri mér ósamkvæm, þegar ég vil leggja niður notkun zetu, en halda ypsiloni. En ég held, að það sé miklu saklausari aðgerð að sleppa zetu en ypsiloni. Ypsilon skilur oft á milli merkinga orða, samanber orðið þiða, sem merkir hláka, og þýða, sem merkir yfir- flutning frá einu tungumáli yfir á annað. Reyndar væri ég fylgjandi þvi að bera fram ypsilon eins og i dönsku. Ég tel, að ekki eigi að raska rit- hætti orða með tvöfaldan sarfl'- hljóða á undan einföldum sam- hljóða. Ég held, að ef það væri gert yröi málið ansi flatt. Framhald á -bls. 42 28. TBL. VIKAN 19

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.