Tímarit lögfræðinga - 20.12.1990, Síða 59

Grundvöllur þess að svo geti orðið er að þróa megi undirskrift í tölvum sem
verði fullgildur arftaki hins hefðbundna háttar sem nú tíðkast við undirritun
löggerninga. Undirskrift með eigin hendi hefur þjóðfélagið viðurkennt sem hina
venjubundnu aðferð til þess að sanna vilja þess sem löggerning gerði.
Undirskriftinni er einnig ætlað að tryggja að af henni megi sjá að löggerningur
stafi frá þeim einstaklingi sem undirskriftin bendir til. Með undirskrift sinni
kann sá sem löggerninginn gerir að stofna til einhvers réttar, breyta eða falla frá
rétti, sem honum stendur til boða, oft með staðfestingu vitundarvotta. Skrifleg
gögn af þessu tagi hafa ríkt sönnunargildi fyrir dómstólum og í lögskiptum
manna á milli.
Lögmæt sönnun á vilja þess sem löggerning hefur gert hefur verið með ýmsum
hætti í aldanna rás. Notkun innsiglis og ýmis konar teikna er þekkt fyrirbæri frá
fyrri tíð. Sú aðferð að þrýsta þumalfingri sínum, vættum í bleki, á pappír er
einnig dæmi um formlega aðferð, sem viðurkennd hefur verið sem fullgild
sönnun á vilja þess sem löggerning gerir, til þeirrar skuldbindingar sem
löggerningurinn fjallar um. Þetta fyrirkomulag er jafnvel þekkt enn þann dag í
dag í þróunarlöndunum.
Kröfur viðskiptalífsins um að tölvur megi í framtíðinni nota til allra lögskipta
þannig að fullgilt sé, jafnvel fyrir dómstólum, er að sjálfsögðu eðlilegt framhald
af tölvuþróuninni. Mikilvægt er að unnt verði að uppfylla slíkar óskir til þess að
hámarks hagkvæmni verði náð með tölvutækninni og arður af fjárfestingum í
tölvum verði meiri.
Á undanförnum árum hefur verið unnið ötullega á alþjóðavettvangi að því að
þróa tækni sem getur leyst af hólmi hina hefðbundnu undirskrift á pappír og á
næstu árum má vænta þess að slík tækni verði fullmótuð. Verður þess þá skammt
að bíða að almenn notkun geti hafist. Hin nýja undirskriftartækni (á ensku
electronic signature), byggir á notkun sérhannaðra „bindilykla“ á dulmáli og er
hún jafnframt sérstaklega sniðin að hinum nýja miðli í viðskiptum manna,
tölvunum.
Útfærsla bindilyklanna byggist á því að sérhver notandi hefur eitt lyklapar til
umráða. Annar lykillinn er opinn lykill en hinn er lokaður einkalykill. Lyklapar-
ið er unnt að fella á sérstök lyklakort sem eigandi geymir hjá sér en lyklakortið
gegnir nú mikilvægu hlutverki sem persónuskilríki eigandans - og sem undir-
skrift hans - í tölvuvæddum heimi.
„Undirritun“ fer fram með aðstoð lyklakortsins og öflugs dulmálskerfis
(svonefnds RSA-algorithm). Yfirleitt þarf eigandi að vélrita PIN- númerið sitt
(þ.e. personal identification number) áður en tölvuvinnslan hefst því að það
veitir aðgang að tölvuvinnslunni og einnig nokkra vörn gegn ótakmörkuðum
aðgangi að kortinu sjálfu. Þessu næst hefst hin stærðfræðilega og tölvuunna
undirritun skjalsins með samlagningu tiltekinna þátta í því skjali sem undirritað
257