Vera


Vera - 01.06.2002, Blaðsíða 39

Vera - 01.06.2002, Blaðsíða 39
„Amfríður er hress og á fótum en hún er alltaf á slopp, það er hennar stíll," segir hjúkrunarkonan á Kumbaravogi þegar ég spyr um líðan skáldsins. Á fyrstu mínút- unum sem ég tala við Arnfríði kemst ég að ýmsu sem hægt væri að bæta í heildarmyndina af „hennar stíl". Á herbergi hennar er sparneytinn stíll, ákaflega lítið um styttur og annað skraut sem oft fyllir híbýli gamals fólks. Bækur eru þar örfáar og aðeins eina mynd hefur Arnfríður uppi við. Af sér og móður sinni. Þegar við heyrum að það er hringt inn í síðdegishressingu segir hún mér að hún borði ekki nema tilneydd. Það er sérkenni- legur stíll. Kaffi er heldur ekki drykkur sem hún er sérstaklega háð og mér sýnist að hún föndri lítið við aðrar nautnir. Síðar trúir hún mér þó fyrir því að sér þyki gaman að fá sór örlítið í staupinu. En bara örlítið. Hún situr ein í gömlum stól og hlustar á Rás eitt. Og hún hefur útsýni yfir hafið. Mér finnst stíll yfir því. Blóð hafði runnið og gráthljóð heyrðist í dögun. Ég var barn. Svo rann dagur með sól. Þá glitruðu stráin og tárin. Og ferð mín hófst. Arnfríður er fædd á Akureyri og dvaldi þar nokkur fyrstu æviárin en fluttist síðan með foreldrum sínum til Reykjavíkur. Hún hafði lítið af föður sínum að segja þar sem hann sótti vinnu þangað sem vinnu var að hafa, hefði sennilega kallast farandverkamaður ef það orð hefði verið til í málinu á þeim arum. En faðir hennar undi sér ekki í borginni. Hann átti sér draum um að vera sjálfs síns herra, eignast lítið bú og lifa af því sem landið gat gefið. Móðirin deildi ekki þeim draumi. „Mamma gerði það til að stríða pabba að líkja væntanlegum búskap hans við búskap Bjarts í Sumarhúsum, þar sem henni iannst þessi draumur hans um sveitalífið svo- fjarlægur og fáfengilegur. Honum fannst þetta svívirðileg líking og þau skildu. Mér þótti það ekkert skrýtið, þau voru afskaplega ólíkar mann- eskjur." Faðir Arnfríðar flutti í sveit- ina, stofnaði þar til hjúskapar og eignaðist þrjú börn. Arnfríður og móðir hennar stóðu hins vegar einar uppi í Reykjavík, þar sem lítið var um atvinnu og móðirin heilsulaus. Arnfríður segir að aldrei hafi komið til tals að fara í nám. Til þess að geta það hefði hún þurft að eiga gott og traust heimili en það var ekki fyrir hendi. „Mitt hlutskipti var að gæta mömmu minnar, hún var veik og ég varð að vinna fyrir okkur." Og þið bjugguð í Bragga- hverfinu, eins og áður hefur komið fram? „Ég var orðin fullorðin þegar braggastandið kemur til sögunnar. Braggahverfið var fátækrahverfi en í raun var fátæktin miklu víðar á þessum árum. Alþýða manna var fátæk en fátæktin hafði mikla breidd. Fólk var allt frá því að vera lengst niðri í svartamyrkri skortsins og til þess að sjá til lægstu byggða. Okkur mömmu gekk svona upp og ofan. Eftir því sem ég stækkaði meira og þrosk- aðist þeim mun meira vann ég og lífið skánaði. Eg held þó að það sé ekkert í samfélagi manna sem er eins órómantískt og þetta líf á þessum árum. Braggalífið út af fyrir sig þótti mér ekki það versta, heldur það sem gerðist á undan. Það var eins og högg, bragginn sjálfur, hernámið. Þetta var ör- lagastaður sem við vorum komin á. Eitthvað stóð fast." Arnfríður segist hafa unnið þau störf sem henni buðust nema að fara í vist, sem hún segir að hafi verið hámark eymdarinnar. „Það var bara berstrípað þrælahald. Kaupið var alveg niðri í drullunni og illa komið fram við stúlkur í þessari stöðu. Ég segi ekki að ég hafi hlegið framan í þá sem buðu mér slíka vinnu en mér datt aldrei í hug að þiggja hana." Aðra verkamannavinnu vann Arnfríður og hún nefnir fisk- vinnslu og verksmiðjustörf. Henni verður tíðrætt um hinn gríðarlega launamun kynjanna sem við- Þarna var saman kominn nokkuð skemmtilegur stapi af fólki, þó að enginn nyti þess vegna þess að allir voru svo hræddir við alla! gekkst á þessum árum. Hún segir að það hafi verið öllum ljóst að konur voru ekki hálfdrættingar á við karla í launum. Var hún ekki reið yfir óréttlætinu þar sem hún var fyrirvinna heimilisins? „Jú, en það dugði skammt að vera með kjaft," segir Arnfríður og það dimmir yfir svip hennar. „Vinnuna þurfti maður að hafa. Ég komst líka fljótt að því að það bar lítinn árangur að rífast við sjálfa sig og því var eins gott að þegja." Við ræðum um launajafnréttið sem á að vera komið á en jafn- framt launaleyndina innan marg- ra fyrirtækja. Þá varðar það brott- rekstri að tala um launin sín sem vitaskuld tryggir það að launa- munur kynjanna viðgengst. „Eg er oft að hugsa um það hvernig á því stendur að þeir komast upp með þessa fram- komu," segir Arnfríður. „Hvernig konur láta sér þetta endalaust lynda. Þrælsóttinn virðist vera landlægur." Ef maðkur fer yfir votan stíginn þá hef ég leitað orða oft og lengi gaumgæft hvert og eitt eins og garðyrkjukona tíndi þroskuð blóm... Hvenær vaknaði áhugi þinn á skáldskap? „Það var mjög snemma. Ætli ég hafi ekki verið ellefu, tólf ára gömul. Við móðir mín lásum mikið og heimili okkar var alltaf fullt af bókum. Þó maður ætti þær ekki þá var enginn vandi að verða sér úti um þær. Við áttum mikið bókafólk að og við gátum alltaf valið úr nýjustu bókunum. Halldór Kiljan Laxness var iðinn við að gefa út á þessum árum og við lásum bækurnar hans alveg upp til agna."
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.