Læknablaðið : fylgirit - 01.06.1992, Qupperneq 25

LÆKNABLAÐIÐ/FYLGIRIT 21
25
ÆÐARANNSÓKN HJÁ SJÚKLINGUM MEÐ HERSLISMEIN.
Árni J. Geirsson, Guómundur S. Jónsson og
Lilja P. Ásgeirsdóttir. Landspítalinn, lyf-
lækningadeild.
INNGANGUR: Eitt af því sem einkennir meingeró
herslismeins er truflun á blóóflæói til ýmissa
liffæra. Vitaó er aó breytingar veróa í smáum
slagæóum og háræóum snemma i sjúkdómnum, hár-
æóabreytingar sjást vel meó smásjárskoóun á
naglbeói þessara sjúklinga. í þessari rann-
sókn er geró athugun á vióbrögóum æóakerfisins
vió hita og kulda i þeim sjúklingum sem hafa
greinst meó herslismein á íslandi, til aó meta
starfrænt ástand æóakerfisins.
EFNIVIÐUR: Skoóaóir voru allir sjúklingar á
íslandi fram til loka árs 1990, meó greining-
una herslismein. Til samanburóar var skoóaóur
sambærilegur hópur friskra einstaklinga og
einnig hópur fólks meó Raynauds fyrirfæri.
AÐFERDIR: Til aó meta áhrif kælingar á blóó-
þrýsting var notaó "strain-gauge" fótópletys-
mogram DM 2000" meó sjálfvirkum kælibúnaói,
blóóþrýstingur var mældur meó doppler tækni.
Laser doppler tækni var notuð til aó meta blóó
flæói fyrir og eftir hitun i 40°C. Fimm staóir
voru athugaóir og reiknaó út hlutfall á milli
örvaós gildis og grunngildis, sióan deilt i
það meó raunverulegri hitahækkun til aó fá
gildi sem sýnir blóóflæðiaukningu á hitagráðu.
NIÐURSTÖÐUR: Samanburóur á blóóþrýstingi
fyrir og eftir kælingu hjá 18 sjúklingum meó
herslismein, 25 sjúklingum meó Raynauds fyrir-
bæri og 30 friskum einstaklingum sýnir aó þaó
verður marktæk þrýstingslækkun við kælingu
hjá sjúklingum meó herslismein og Raynauds
fyrirbæri samanborió vió viómióunarhóp (p <
0.001). Blóóflæói mælt á fimm stöóum fyrir
og eftir hitun, hlutfall 1-5. Enginn munur
fannst á milli viómióunarhóps og sjúklinga
meó herslismein.
ÁLYKTUN: Sjúklingar meó herslismein hafa
greinilegt kuldaóþol en ekki meira en þaó sem
sést hjá þeim sem eru meó Raynauds fyrirbæri.
Blóðflæóió viróist aukast á eólilegan hátt
vió hitun þannig aó æóaútþensla veróur og
æóabeðurinn viróist geta vióhaldió þeim eigin-
leika sínum aó auka blóóflæói við auknar
kröfur hjá sjúklingum með herslismein.
TRUFLUN Á MEÐHÖNDLUN MÓTEFNAFLÉTTA HJÁ SJÚKL-
INGUM MEÐ HERSLJSMEIN.
Árni J.Geirss^n , Guómundur Arason^, ÞÓra
yíkingsdóttir og Helgi Valdimarsson .
Lyflækningadeild Landspítalans og Rannsóknar-
stofa H.í. í ónæmisfræói.
INNGANGUR: Vitaó er aó truflun er á meóhöndl-
un mótefnaflétta í rauóum úlfum. í þessari
rannsókn er beitt nýrri aóferö til að kanna
hæfileika complement kerfisins hjá sjúklingum
meó herslismein til aó halda mótefnafléttum
i lausn.
EFNIVIÐUR: Rannsakaðir voru 18 sjúklingar
meó herslismein, þar af voru 16 konur og 2
karlar. Meóalaldur sjúklinganna var 53.5 ár
og sjúkdómslengd 9.9 ár. Þrettán sjúklinganna
höfóu litt virkan sjúkdóm, en 5 höföu virkan
sjúkdóm. Til samanburóar voru athugaöir 103
handahófsvaldir blóógjafar og 30 sjúklingar
meó iktsýki.
ADFERÐIR: Mótefnafléttur voru geröar meó
alkaliskum fosfatasa frá kálfagörn og geita-
mótefnum gegn alkaliskum fosfatasa. Mótefna-
fléttur voru útbúnar i sermi sjúklinganna og
hafóar i hitaskáp vió 37°C i eina klukkustund.
Flotið var 1/10 og sióan blandaó pNPP i die-
thanolamine buffer i eina klukkustund.
Aflestur fór fram viö 405 nm i Titertek Multi-
scan litgreini. Litþéttni var sióan breytt
i PIP ein (AU) meó samanburói vió eðlilegt
sermi.
NIÐURSTÖÐUR: Fram kemur greinileg truflun
á complement háðri hindrun á mótefnafléttu
útfellingum hjá sjúklingum meó herslismein
samanborió viö friska blóógjafa og sjúklinga
meó iktsýki, p £ 0.001. Hemolytic complement
50 var eólilegt i öllum sjúklingunum nema
einum. Sjö sjúklingar höfóu hækkun á C^d.
ÁLYKTUN: Þessar nióurstöóur benda til þess
aó hreinsun mótefnaflétta sé gölluö i herslis-
meini og aó orsökin sé einhver starfrænn galli
i complement kerfinu annar en hemolytisk
óvirkni hjá þessum sjúklingum.