Læknablaðið : fylgirit - 01.06.1992, Side 49

LÆKNABLAÐIÐ/FYLGIRIT 21
49
SPEGLUNARDEILD FSA
Nick Cariglia M.D.. FSA Akureyri
Frá 1988 meir en 1000 aðgerðir/ári, starfrækt 3
daga í viku. Meðaltal á ári 650 magaspeglanir,
200 endaþarmsspeglanir, 150 ristilspeglanir, 40
berkjuspeglanir, 20 brisþræðingar, eða að
meðaltali 89 aðgerðir/mánuði.
1988 voru 23% aðgerða framkvæmdar af H-deildar
sérfræðingum, en 1991 6%.
Frá 1979 hefur röntgenrannsóknum á maga og
ristli fækkað um rúmlega 70%.
Síðan ristilspeglanir hófust á FSA 1980, hafa
greind colorectal krabbameinstilfelli tvöfalda-
st: 3.7 tilfelli/ári 1970-1979; 8 tilfelli/ári
1980-1991 og fleiri greinast í Duke's A flokki;
0% 1970-1979, 10% 1980-1989, 19% 1990-1991.
Fækkun hefur orðið á greindum tilfellum af
magakrabbameini: 7 tilfelli/ári 1960-1970; 5.8
tilfelli/ári 1971-1991 með 20% "Early gastric
cancer" 1971-1991.
HEILDARMAGN KOLESTEROLS f BLÓÐI
FRAMHALDSSKÓLANEMA Á AKUREYRI.
ÞORSTEINN SKÚLASON, LÆKNIR
JÓN ÞÓR SVERRISSON. LÆKNIR
LYFLBCNINGADEILD FSA, AKUREYRI.
í febrúar og marz 1989 var mælt heildarmagn
kolesterols í blóði hjá þeim 254 nemendum í
framhaldsskólum á Akureyri, sem þá voru 18-20
ára. í rannsókninni tóku þátt 109 karlar og 145
konur. Þátttakendur svöruðu spurningum um
áhættuþætti æðasjúkdóma, búsetu o.fl.
Heildarkolesterol var mælt í háræðablóði eftir
8-10 klst. föstu. Notaður var Refletron
(Boehringer-Mannheim) mælir. Meðaltöl voru borin
saman með Student's T-Test með 5% skekkjumörkum.
Meðalhæð karla var 181 cm, en kvenna 167 cm.
Meðalþyngd karla var 74.5 kg, en kvenna 61.3 kg.
Af 254 nemendum reyktu 46 (18%). Jákvæða
ættarsögu um kransæðasjúkdóma höfðu 25 karlar
(23%) og 38 konur (26%). Heildarkolesterol hjá
hópnum var á bilinu 2.7-8.1 mmol/1, meðaltal 5.0
mmol/1. Hjá körlum var meðalgildi kolesterols
4.8 mmol/1 (2.7-7.3), hjá konum 5.1 mmol/1 (2.8-
8.1). Þessi munur er tölfræðilega marktækur
(p<0.05). Bæði karlar og konur sem höfðu jákvæða
sögu um kransæðasjúkdóm í ætt, höfðu hærra
meðalkolesterolgildi en þeir, sem höfðu ekki
sögu um slíka sjúkdóma í ætt. Hjá konum var
þessi munur marktækur, en ekki hjá körlum. Ekki
var hægt að sýna fram á marktæka fylgni
likamsþyngdar við heildarkolesterolgildi.
Kolesterolgildi reykingafólks voru ekki marktækt
frábrugðin gildum þeirra sem ekki reyktu. Ekki
var heldur munur á kolesterolgildum eftir búsetu
í dreifbýli eða þéttbýli. Litlar upplýsingar eru
til um kolesterolgildi íslendinga um tvitugt, en
meðalgildi kolesterols i blóði hjá bæði körlum
og konum reyndist talsvert hærra í okkar
rannsókn heldur en í rannsókn, sem gerð var í
Hollandi, þar sem litið var á meðalgildi
heildarkolesterols í blóði hjá körlum og konum
á aldrinum 5-30 ára.