Læknablaðið - 15.04.2008, Blaðsíða 41
FRÆÐIGREINAR
LUNGNAKRABBAMEIN
á sérstaklega við um þá sem hafa útbreitt smá-
frumukrabbamein en lífshorfur þeirra eru oftast í
kringum 10 mánuðir, samanborið við 16-22 mán-
uðir fyrir staðbundið smáfrumukrabbamein (31).
Fimm ára lífshorfur fyrir aðrar vefjagerðir má sjá
í töflu V.
Lokaorð
Lungnakrabbamein er stórt heilbrigðisvandamál
hér á landi, líkt og annars staðar í heiminum. Tveir
þriðju sjúklinga greinast enn með útbreiddan
sjúkdóm sem skýrir af hverju lungnakrabbamein
leggur fleiri að velli en önnur krabbamein. A síð-
asta áratug hafa orðið framfarir í greiningu og
meðferð lungnakrabbameins.
Tíðni reykinga hefur farið minnkandi hér á
landi undanfama áratugi og standa vonir til að
það skili sér í lækkandi tíðni lungnakrabbameins.
Forvarnir og hjálp til reykleysis eru því afgerandi
varðandi árangur í baráttu við lungnakrabbamein.
Þá gæti skimun með tölvusneiðmyndatækni bætt
árangur verulega en beðið er eftir frekari rann-
sóknum.
A undanförnum árum hefur verið lögð áhersla
á samvinnu mismunandi sérgreina í meðferð sjúk-
linga með lungnakrabbamein. Á Landspítala er
starfandi hópur sérfræðinga sem em lungnalækn-
ar, krabbameinslæknar, meinafræðingar, rönt-
genlæknar og skurðlæknar. Vikulega em haldnir
fundir þar sem ný tilfelli eru rædd og ákveðið um
meðferð.
Þakkir
Þakkir fá Gunnhildur Jóhannsdóttir skrifstofu-
stjóri á Skurðdeild Landspítala fyrir aðstoð við
gerð mynda og Laufey Tryggvadóttir fram-
kvæmdastjóri Krabbameinsskrár KÍ fyrir faralds-
fræðilegar upplýsingar.
Heimildir
1. www.krabbameinsskra.is
2. www.hagstofa.is
3. Jonasson J, (ed.) TL. Krabbamein á íslandi. Krabbameinsskrá
Krabbameinsfélags íslands 50 ára. Reykjavík:
Krabbameinsfélagið; 2004.
4. Ferlay J, F B, Pisani P, Parkin D. GLOBOCAN 2002: Cancer
incidence, mortality and prevalence worldwide. In: IARC
CancerBase No. 5 version 2.0. Lyon: IARCPress; 2004
www-dep.iarc.fr/
5. Miller YE, Franklin WA. Molecular events in lung
carcinogenesis. Hematol Oncol Clin North Am 1997; 11:
215-34.
6. Wynder EL, Graham EA. Landmark article May 27,
1950: Tobacco Smoking as a possible etiologic factor in
bronchiogenic carcinoma. A study of six hundred and
eighty-four proved cases. By Emest L. Wynder and Evarts
A. Graham. Jama 1985; 253: 2986-94.
7. Sigurðsson A, ísaksson HJ, Kristjánsson K, Jónsson S.
Þáttur reykinga í myndun lungnakrabbameins á íslandi.
Rannsóknarráðstefna 4. árs læknanema (ágrip). 2001.
8. Tobacco smoke and involuntary smoking. IARC Monogr
Eval Carcinog Risks Hum 2004; 83:1-1438.
9. Janerich DT, Thompson WD, Varela LR, et al. Lung cancer
and exposure to tobacco smoke in the household. N Engl J
Med 1990; 323: 632-6.
10. Anthonisen NR, Skeans MA, Wise RA, Manfreda J,
Kanner RE, Connett JE. The effects of a smoking cessation
intervention on 14.5-year mortality: a randomized clinical
trial. Ann Intem Med 2005; 142: 233-9.
11. Doll R, Peto R, Boreham J, Sutherland I. Mortality in
relation to smoking: 50 years' observations on male British
doctors. BMJ 2004; 328:1519.
12. Tong L, Spitz MR, Fueger JJ, Amos CA. Lung carcinoma in
former smokers. Cancer 1996; 78:1004-10.
13. Skuladottir H, Tjoenneland A, Overvad K, Stripp C, Olsen
JH. Does high intake of fmit and vegetables improve lung
cancer survival? Lung Cancer 2006; 51: 267-73.
14. Feskanich D, Ziegler RG, Michaud DS, et al. Prospective
study of fmit and vegetable consumption and risk of lung
cancer among men and women. J Natl Cancer Inst 2000; 92:
1812-23.
15. Skillmd DM, Offord KP, Miller RD. Higher risk of lung
cancer in chronic obstmctive pulmonary disease. A
prospective, matched, controlled study. Arin Intem Med
1986; 105: 503-7.
16. Tockman MS, Anthonisen NR, Wright EC, Donithan MG.
Airways obstmction and the risk for lung cancer. Ann
Intem Med 1987; 106: 512-8.
17. Petty TL. Are COPD and lung cancer two manifestations of
the same disease? Chest 2005; 128:1895-7.
18. Schwartz AG, Ruckdeschel JC. Familial lung cancer: genetic
susceptibility and relationship to chronic obstmctive
pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med 2006; 173:
16-22.
19. Jónsson S, Þorsteinsdóttir U, Guðbjartsson DF, et al.
Familial risk of lung carcinoma in the Icelandic population.
Jama 2004; 292: 2977-83.
20. Bailey-Wilson JE, Amos CI, Pinney SM, et al. A major lung
cancer susceptibility locus maps to chromosome 6q23-25.
Am J Hum Genet 2004; 75: 460-74.
21. Beckles MA, Spiro SG, Colice GL, Rudd RM. Initial
evaluation of the patient with lung cancer: symptoms,
signs, laboratory tests, and paraneoplastic syndromes.
Chest 2003; 123(1 Suppl): 97S-104S.
22. Spiro SG, Gould MK, Colice GL. Initial evaluation of the
patient with lung cancer: symptoms, signs, laboratory tests,
and paraneoplastic syndromes: ACCP evidenced-based
clinical practice guidelines (2nd edition). Chest 2007; 132(3
Suppl): 149S-160S.
23. Pretreatment evaluation of non-small-cell lung cancer. The
American Thoracic Society and The European Respiratory
Society. Am J Respir Crit Care Med 1997; 156: 320-32.
24. Koyi H, Hillerdal G, Branden E. A prospective study of a
total material of lung cancer from a county in Sweden 1997-
1999: gender, symptoms, type, stage, and smoking habits.
Lung Cancer 2002; 36: 9-14.
25. Buccheri G, Ferrigno D. Lung cancer: clinical presentation
and specialist referral time. Eur Respir J 2004; 24: 898-904.
26. Arcasoy SM, Jett JR. Superior pulmonary sulcus tumors
and Pancoast's syndrome. N Engl J Med 1997; 337:1370-6.
27. Sridhar KS, Lobo CF, Altman RD. Digital clubbing and lung
cancer. Chest 1998; 114:1535-7.
28. Travis W, Muller-Hermelink H-K, CC H. Pathology and
genetics of tumors of the lung, pleura, thymus and heart.
Lyon: IARC Press; 2004.
29. Riquet M, Foucault C, Bema P, Assouad J, Dujon A, Danel
C. Prognostic value of histology in resected lung cancer
with emphasis on the relevance of the adenocarcinoma
subtyping. Ann Thorac Surg 2006; 81:1988-95.
30. Wahbah M, Boroumand N, Castro C, El-Zeky F, Eltorky M.
Changing trends in the distribution of the histologic types
of lung cancer: a review of 4,439 cases. Ann Diagn Pathol
2007; 11: 89-96.
31. Simon GR, Turrisi A. Management of small cell lung cancer:
ACCP evidence-based clinical practice guidelines (2nd
edition). Chest 2007; 132 (3 Suppl):324S-339S.
32. Ginsberg MS. Epidemiology of lung cancer. Semin
Roentgenol 2005; 40: 83-9.
33. Jeong YJ, Yi CA, Lee KS. Solitary pulmonary nodules:
detection, characterization, and guidance for further
diagnostic workup and treatment. AJR Am J Roentgenol
2007; 188: 57-68.
34. Ginsberg MS, Grewal RK, Heelan RT. Lung cancer. Radiol
Clin North Am 2007; 45: 21-43.
LÆKNAblaðið 2008/94 309