Gerðir kirkjuþings - 1988, Qupperneq 62

59
FELAGSMALARAÐUNEYTIÐ
mnvsniiBTu^'v
Dagsetning
Tilvisun
Réttindi hjóna voru sérstakt athugunarefni hjá nefndinni. Ljóst var, samkvæmt
því sem á&ur er fram komið, að hjón ættu rétt á einu láni þar sem höfuðatriði væri að
lánið tengdist fasteign. Um þetta atriði voru allir sammála. Pá kom sú hugmynd fram,
m.a. af hálfu fulltrúa félagsmálarcðhcrra í ncfndinni, að hagstæ&ari rcttur hjóna yröi
látinn ráða. Þessu hafnaði nefndin alfarið og voru rökin þau að með því að taka mið af
hagstæðari réttinum væri hætta á því að þeir lífeyrissjó&ir, sem mesta greiðslugetu
heföu, kæmu sér undan þvi aö taka þátt í fjármögnun ByggingarsjóÖs ríkisins, en með
því yröi fjárhagslegum grundvelli kippt undan hinu nýja fyrirkomulagi. NiÖurstaÖan
varÖ því sú aÖ lánsréttur hjóna skyldi miÖast viÖ meðaltal lánréttar þeirra, en
jafnframt sett sérregla um þá hópa sem eðli máls samkvæmt eru ekki félagar í
lífeyrissjóöum, s.s. heimavinnandi fólk, aldraöir öryrkjar og langavarandi sjúklingar.
HaustiÖ 1986 bárust félagsmálaráðherra ábendingar um það aö brögö væru aÖ
því aö fólk ætti ekkl rétt tll láns úr Bygglngarsjóöi ríkislns vegna hinna ströngu
ákvæöa laganna um lífeyrissjóösaöild og gilti þaö bæ&i um einstaklinga og hjón. Var
hér einkum bent á námsmenn og þá sem ekki væru reglubundnir þátttakendur á
vinnumarkaöi. RáÖherra fól því þeirri sömu nefnd, og samdi frumvarp þaö er síöar varö
aö lögum nr. 54/1986, aö semja frumvarp til laga til aö sníöa af þessa agnúa. í
umsögn nefndarinnar um þetta atriöi kom fram að nefndin teldi þaö álitamál hvort
ráöast ætti í breytingar á lögunum nr. 54 / 1986 þar sem lítil reynsla haföi þá fengist af
framkvæmd þeirra. Þær breytingar sem geröar verði á lögunum skyldu því veröa því
eins fáar og unnt væri. Til lausnar á vandamálum námsmanna og þeirra, sem eru
óreglulegir á vinnumarkaöi, var lagt til aö sett yröu sérstök ákvæöi um þeirra rétt.
Um námsmenn var lagt til aö sett yrði ákvæöi til bráöabirgöa um þaö aö
undanþiggja námsmenn ( sem eiga rétt á lánum LÍ N) tímabundiÖ skilyröum um
greiÖslu iögjalds í lífeyrissjóöi. Einnig var þeirri framkvæmd komiÖ á aö allir
námsmenn, sem rétt ættu til láns frá LÍN, gætu greitt iögjöld til Söfnunarsjóös
lífeyrisréttinda. MeÖ þessu móti var tryggt að allir námsmenn, sem rétt eiga á láni frá
LÍN , gætu tryggt sér fullan lánsrétt. - Um þá sem hverfa tímabundiö frá
vinnumarkaöi vegna endurmenntunar eöa annars náms var einnig sett sérstök
undantekningarregla þess efnis a& horfa mætti frá slíku tímabundnu brotthvarfi frá
vinnumarkaöi. Jafnframt var skilyröi um iögjaldatíma til lífeyrissjóöa stytt úr 24
mánuöum í 20 mánuöi. Lengra en þetta mælti nefndin ekki meö aö gengiö yrði aö sinni,
og voru hugmyndir nefndarinnar samþykktar óbreyttar á Alþingi, sbr. lög nr. 27/1987.
MeÖ því aö bæta réttindi framangreindra hópa var einnig ætlunin aÖ draga úr þeirri
ósanngjömu niöurstööu sem * hjónareglan" gat haft í för meÖ sér. í störfum
nefndarinnar var það haft aÖ leiöarljósi a& hvika ekki frá upphaflegum tilgangi þeirra,
þ.e. þeim aö lögin virkuöu sem hvatning á lífeyrissjóði aö kaupa skuldabréf af
HúsnæÖisstofnun ríkisins. Því var ekki taliÖ rétt aÖ ganga lengra í lagabreytingum
sem fælu í sér frávik frá skilyröinu um greiðslu í lífeyrissjóöi.
Þegar framangreindar lagabreytingar höfðu tekiÖ gildi, sbr. lög nr. 27/1987, kom
enn á daginn aö ákvæöi laganna um þaö aö lánsréttur hjóna miöaöist viö
sameiginlegan rétt þeirra, gat leitt til ósanngjamrar niöurstööu. FélagsmálaráÖherra
lét því kanna þetta atriði sérstaklega í ráÖuneytinu veturinn 1986-1987 , þ.e. þá leiÖ
aö sett yröi afmarkaö heimildarákvæöi sem fæli í sér rýmkun á ' hjónareglunni.'
Póstlang og aósetur: Síml: Símnefnl: Telex: Myndsendlr: Kennltala:
Hafnarhúsinu v/Tryggvagðtu 150 Reykjavík (91)-25000 Socice 3000 simtex is/ símnefni ísocice) (91)621702/ Fólagsmálaráðuneyti 540169-4119