Són - 01.01.2015, Qupperneq 50

Són - 01.01.2015, Qupperneq 50
48 Þórður HelgAson Hér talar Matthías um hin hreimmiklu fornkvæði og ljóst er að hann hefur dróttkvæði í huga. Þau voru sakir rímsins, hendinganna, vitaskuld oft harla hreimmikil, enda ljóst að skáld nítjándu aldarinnar og fram á þá tuttugustu nýttu sér það óspart rétt eins og fornskáldin.1 Mestu máli hlýtur samt að skipta að hinn góði lesandi öðlast smám saman færni til að greina hljóðin þegar hann les ljóð; honum er ljóst að ljóð leika gjarna á eyrað og hann lærir smám saman á hljóðin og gerir tilraunir með þau – í hljóði eða upphátt – á sjálfum textanum, finnur orku þeirra í samhenginu, samspil þeirra innbyrðis og verður þannig smám saman að hljóðfræðingi í ljóðum! Lesljóðið hefur líka einn kost sem ekki má gleyma. Skáldið sem skrifar er einn á báti, svo er einnig um lesandann. Þessir tveir einstæðingar ræðast við með sínum hætti. Þeir hafa nægan tíma; ekkert rekur á eftir – það er helsti kostur lesljóðsins. Heima Nítjánda öldin er umbrotatími í íslenskri ljóðagerð. Þegar nýir straumar bárust til landsins á fyrri hluta nítjándu aldar með nýjan smekk varð ljóst að skáldin þyrftu að taka til hendinni svo um munaði þannig að íslensk ljóðagerð sæti ekki eftir með sárt ennið föst í gömlum sporum. Innlend ljóðagerð hafði litlum breytingum tekið um aldir. Stærsta greinin var enn sem fyrr rímurnar og ekki bar á öðru en að vinsældir þeirra meðal þjóðarinnar stæðu föstum fótum. Sálmarnir, sem þjóðin nærði andann á, voru lítt boðlegir nýjum tímum. Um aðra ljóðagerð var lítt að ræða, helst náttúrlega lausavísur ortar undir fjölbreyttum rímnaháttum. Smám saman hreiðraði nýr smekkur um sig og ungir menn, sem kynntust erlendum straumum, einkum í Kaupmannahöfn, gerðu harða hríð að hinu gamla. Það blasti við þeim að breyting yrði að verða á og það var sannarlega af mörgu að taka. Ýmsum mállýtum varð t.d. að útrýma, ekki síst dönskum áhrifum, bæta þurfti notkun ljóðstafa, hrynjandina og rímið, fækka hortittum – í rauninni þurfti að innleiða ljóðið sem listgrein. Á þessu gekk alla nítjándu öldina og raunar lengur og oft var baráttan fyrir nýjum viðhorfum, ljóðinu sjálfu, hörð og óvægin. Það er því vart von að áhugi manna beindist í fyrstu að hljómum orða. Það var því ekki fyrr en líða tók að lokum aldarinnar að þeir sem fjölluðu um skáldskap 1 Sjá Þórður Helgason 2005 „Gnötra bjarga bustir“ Hrafnaþing 2. Þar er fjallað um óm- blíð og ómstríð orð í dróttkvæðum og hrynhendum skáldskap nítjándu og tuttgustu aldar höfunda.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194

x

Són

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Són
https://timarit.is/publication/1139

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.