Tímarit Máls og menningar - 30.03.2001, Blaðsíða 7

Brynhildur Þórarinsdóttir: Er glansmyndin að upplitast? bls. 7
Þeir sem gagnrýna borgaryfirvöld í innflytjenda-
málum benda á að erlendir íbúar í Rinkeby hafi ekki
átt neitt val. Þeim hafi verið beint þangað af
ráðamönnum. Það sé einfaldlega verið að búa til
gettó. Borgarskipulagið er talið undirrótin að þessari
gríðarlegu stéttaskiptingu milli hverfa. Byggð voru
stór úthverfi þar sem fyrst og fremst voru blokkir en
minna var lagt í þjónustu og skólamál. Þar með
fengu hverfin strax á sig illt orð og íbúarnir stimpil
undirmálsmanna.
Erfitt að sleppa frá nýnasistum
Það má ræða um innflytjendur í Svíþjóð en það er
viðkvæmara að ræða um þá sem eru andvígir þeim.
Nýnasistar eru vandamál sem margir vilja gleyma að
sé til staðar. Blöðin hafa tekið af skarið við að opna
umræðuna. Fyrir fáeinum misserum birtu öll stærstu
dagblöðin sams konar forsíðu einn daginn. Á henni
voru myndir af tugum nasista. „Varist þessa menn!“
var inntakið. Lesendum var óneitanlega brugðið.
Umræðan snýst um að útrýma vandamálinu,
hreinsa landið af nýnasistum. Í sænsku pressunni er
rætt um hvort rétt sé að reka unglinga úr skóla ef
þeir eru hallir undir nasismann. Kveikjan að umræð-
unni er að Christian sem er 18 ára hefur verið
útilokaður frá skólagöngu í Skara til ársins 2002.
Ástæðan: Áróður fyrir nasista. Aftonbladet spyr
hvort þessi drengur hafi ekki einmitt þörf fyrir
fræðslu og þjálfun í gagnrýninni hugsun. Með því að
reka Christian er verið að kynda undir andstöðu
hans – og fleiri við yfirvaldið. Hugmyndir nasista
eiga einmitt greiða leið að þeim sem er uppsigað við
yfirvöld, hvort sem um er að ræða skólastjórn eða
lögreglu. Dæmi um þetta má lesa í bók Patriks
Asplunds, Drifinn áfram af hatri eða Med hadet som
drivkraft. Patrik, sem áður var virkur nýnasisti, lýsir
því hvernig viðhorf fullorðna fólksins styrkti hann í
„trúnni“. Honum fannst hann brennimerktur og
reiðin vegna þess breyttist smátt og smátt í hatur.
Fleiri bækur hafa verið skrifaðar um drengi sem
snúa við blaðinu og segja skilið við hakakrossinn.
Ein þeirra kallast Exit – Min väg bort från nazismen
og er sönn saga Kents Linndahls sem í tíu ár var
virkur nýnasisti. Líf hans einkenndist af hatri, ofbeldi
og eiturlyfjaneyslu. Það er augljóst af sögu Kents að
það er auðvelt að verða nýnasisti en það er erfiðara
að losna. Kent, eins og margir fyrrverandi skoðana-
bræður hans (og systur þótt þær séu mun færri), átti
ömurlega æsku, hann var beittur ofbeldi og ánetjað-
ist snemma fíkniefnum. Í nýnasistasamtökunum fékk
hann útrás fyrir reiðina og ósættið við stöðu sína í lífinu.
Nú starfar Kent að verkefni sem kallast Exit, og
á að aðstoða þá sem segja skilið við nasismann við
að lifa eðlilegu lífi. Margir sem eru í hans stöðu þurfa
hreinlega lögregluvernd. Nýnasistar hata innflytjend-
ur en það er samt ekkert sem þeir hata meira en
fyrrverandi nýnasistar sem hafa „kastað trúnni“.
G8126 tmm mars 22x27 Q.4.1 3/30/01 11:46 PM Page 7