Morgunblaðið - 26.11.2015, Qupperneq 66

Morgunblaðið - 26.11.2015, Qupperneq 66
66 UMRÆÐAN MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 2015 AUKIN ÞJÓNUSTA VIÐ EIGENDUR SKODA • Bílson er sérhæft og vottað þjónustuverkstæði sem uppfyllir allar ströngustu kröfur Skoda. • Fullkomin forgreiningarstöð þar sem greina má flest allt um ástand bílsins og gæði. • Bílson hefur gæðavottun Bílgreinasambandsins með gæðaúttekt frá BSI á Íslandi auk starfsleyfis til endurskoðunar frá Samgöngustofu. Við leitumst við að vera samstíga því besta í Evrópu. Komið, sjáið og sannfærist. Kletthálsi 9 • Sími 568 1090 - V E R K S T Æ Ð I Ð - Notkun jurta er teljast til svokallaðra fæðubótarefna til lækninga á margs konar kvillum hefur farið vaxandi að und- anförnu eins og kunn- ugt er. Þessar vörur eru gjarnan auglýstar sem náttúruleg efni án aukaverkana eða milliverkana (víxl- verkana) við lyf og önnur efni. Þetta er þó fjarri öllum sanni, enda hvílir lyfjafræðin að miklu leyti á plöntuefnafræðilegum grunni, og því er full þörf á fagleg- um upplýsingum hér að lútandi. Slíkar upplýsingar hafa þó ekki legið á lausu hér á landi og er þessum greinum ætlað að ráða þar nokkra bót á. Fyrri greinar birtust í Morgunblaðinu 7. ágúst og 30. október 2015. Þessi skrif eru stuttorð en von- andi gagnorð og sæmilega auð- skilin bæði almenningi og heil- brigðisstéttum. Ekki er tekin ábyrgð á villum eða missögnum. Sumar af þeim jurtum, sem hér eru teknar fyrir eru ekki á mark- aði hérlendis en eru auðfáanlegar víða erlendis. Fjallað er um jurt- irnar í röð af handahófi. Freyspálmi – Serenoa repens – Saw palmetto: Notaður plöntuhluti: Ávöxtur (ber). Innihaldsefni: Ilm- olíur og olíur (fitusýrur, svo sem kaprín-, lárín- og palmitínsýra, langkeðju (long-chain) alkóhólar, glýseríð, plöntu(phyto)sterólar), fjölsykrur, flavónóíð. Virk efni: Ekki vitað með vissu, sjá Inni- haldsefni. Notkun: Góðkynja stækkun blöðruhálskirtils, blöðru- bólga. Aukaverkanir: Sjá Varúð. Greint hefur verið frá svima, höf- uðverk, ógleði, uppköstum, hægða- tregðu og niðurgangi hjá sumum einstaklingum. Milliverkanir: Minnkar áhrif estrógena (kven- hormóna), andrógena (karlhorm- óna), andrógenlyfja og getnaðar- varnalyfja. Varúð: Freyspálmi getur dulið (masked) einkenni krabbameins í blöðruhálskirtli og því ætti ætíð að úti- loka þann möguleika fyrir notkun. Þung- aðar konur og konur með börn á brjósti ættu ekki að nota freyspálma. Rauðsmári – Trif- olium pratense – Red clover: Notaður plöntuhluti: Blóm- karfa. Innihaldsefni: Ísóflavónar (genistein, afrormósín, bíókanín A, daídzein, formón- ónetín, pratensein, kalýkónín, sýndar(pseudo)babtígenín, oróból, írílón, trífosíð), kúmestanar og kúmarínar (kúmestról, medíkagól, kúmarín), flavónóíð (pektólínarín, kempferól). Virk efni: Sjá Notkun og Milliverkanir. Notkun: Innvort- is: Meltingartregða, kólesteról- hækkun, kíghósti, astmi, berkju- bólga, kynsjúkdómar (STDs), krabbameinsvörn, brjóstaverkur, fyrirtíðaspenna, einkenni við tíða- hvörf, t.d. hitakóf (hot flashes). Út- vortis: Húðkrabbi, húðsærindi, bruni, exem, sóri (psoriasis). Rauðsmári er þannig notaður við mörgum sjúkdómum/einkennum en rannsóknir vantar til þess að hægt sé að skera úr um hvort hann komi að einhverju gagni. Ísóflavónarnir og kúmestanarnir eru svokallaðir jurta(phyto)kvenhormónar, en virkni þeirra er mjög lítil miðað við ekta kvenhormóna. Aukaverkanir: Sjá Varúð. Greint hefur verið frá útbrotum, vöðvaverk, höfuðverk, ógleði og leggangablæðingu (spott- ing). Milliverkanir: Minnkar áhrif kvenhormónalyfja og getnðar- varnalyfja. Eykur áhrif amitriptýl- íns (geðdeyfðarlyf), halóperídóls (geðlyf), ondansetróns (uppsölulyf), própranólóls (hjartalyf), teófýllíns (astmalyf), verapamíls (hjartalyf), ómeprazóls (magalyf), lansóprazóls (magalyf), díazepams (róandi lyf), karísópródóls (slakandi lyf), nelf- ínavírs (eyðnilyf), selekoxíbs (sýklalyf), glípízíðs (sykursýkilyf), losartans (hjartalyf), lóvastatíns (blóðfitulyf), ketókónazóls (sveppa- lyf), ítrakónazóls (sveppalyf), fexófenadíns (ofnæmislyf), tríazó- lams (svefnlyf), tamoxífens (krabbalyf). Vegna innihalds af kúmarínum eykur rauðsmári virkni blóðþynningarlyfja og blóðflögu- hemjandi áhrif bólgueyðandi gigt- arlyfja (NSAIDs), svo sem warf- aríns, heparíns, dalteparíns, enoxaparíns, aspiríns, díklófenaks, íbúprófens og naproxens og þar með hættu á blæðingum. Varúð: Þungaðar konur og konur með börn á brjósti ættu ekki að nota rauðsmára. Spænskur pipar – Capsicum annuum – Cayenne: Notaður plönt- hluti: Ávöxtur. Innihaldsefni: Kapsaísínóíð (kapsaísín, díhýdró- kapsaísín, nordíhýdrókapsaísín, hó- módíhýdrókapsaísín), karótenóíð (kapsantín, karóten, lýkófen), C- vítamín, B-vítamín. Virkt efni: Kapsaísín. Notkun: Innvortis: Ýmsar meltingartruflanir. Útvort- is: Verkir af völdum liðabólgu, slit- gigtar, sóra (psoriasis) og ristils. Taugaverkir vegna sykursýki. Aukaverkanir: Sjá Varúð. Innvort- is: Erting í maga, sviti, roði, nef- rennsli. Útvortis: Erting í húð, bruni, kláði. Mjög ertandi fyrir augu, nef og háls. Milliverkanir: Innvortis: Eykur virkni lyfja, sem seinka blóðstorknun, svo sem aspiríns, díklófenaks, íbúprófens, naproxens, dalteparíns, enoxapar- íns, heparíns, warfaríns og þar með hættu á blæðingum. Eykur virkni teófyllíns (astmalyf). Varúð: Innvortis: Þungaðar konur og kon- ur með börn á brjósti ættu ekki að nota spænskan pipar. Freyspálmi, rauðsmári og spænskur pipar Eftir Reyni Eyjólfsson » Lyfjafræðin hvílir að miklu leyti á plöntu- efnafræðilegum grunni, og því er full þörf á fag- legum upplýsingum hér að lútandi. Reynir Eyjólfsson Höfundur er doktor í lyfjafræði. Umræðan um flug- völl fyrir innanlands- flug er komin á und- arlegan stað. Við höfum flugvöll í Kefla- vík og við höfum flug- völl í Reykjavík. Valdaöfl í Reykjavík vilja ekki hafa völlinn þar sem hann er, en vilja samt hafa hann nær sér en Keflavík- urflugvöllur er. Sú tillaga liggur á borðinu að reisa nýjan flugvöll við hliðina á Keflavíkurflugvelli til þess að koma á móts við þau sjónarmið. Slík lausn kæmi að mínu mati að- eins til greina ef við ættum og mund- um í framtíðinni alltaf eiga yfrið nóg af peningum og þyrftum aldrei að huga að hagkvæmri landnotkun á þessu svæði. Því er ekki þannig var- ið. Ýmsir hafa bent á að í raun eru að- eins tveir kostir raunhæfir. Annars vegar að hafa flugvöll áfram á sama stað í Reykjavík eða að færa innan- landsflugið til Keflavíkur. Þar á Reykjavíkurborg í raun, eins og mál- um er nú háttað í raun, valið. Haldi borgaryfirvöld fast í þá skoðun að Reykjavíkurflugvöllur fari verður svo að vera. En eins og málum er háttað verður það ekki það eina sem breytist. Reykjavík verður þá minni samgöngumiðstöð fyrir landið en annars. Ísland, sem er mjög mið- stýrt samfélag, er þannig byggt upp að allir landsmenn þurfa að reka sín erindi í Reykjavík og margir mjög oft. Það verður að koma til móts við þá landsmenn sem búa utan höf- uðborgarsvæðisins og færa miðlæg- ar stofnanir nær flugvellinum. Brýnt álitamál væri t.d. hvort ekki ætti að færa fyrirhugaða byggingu hátækni- sjúkrahúss á Vífilsstaðasvæðið. Aðra framtíðaruppbyggingu stofnana, sem þjóna öllum landsmönnum þyrfti þá líka að staðsetja nær flug- vellinum en Reykjavík getur boðið upp á. Reykjavík verður að átta sig á að þau áhrif, sem samgöngumiðstöð hefur á þróun samfélagsins, koma fram annars staðar en í Reykjavík, þegar höf- uðborgin hýsir ekki slíka miðstöð. Borgir byggjast upp í kringum samgöngu- miðstöðvar. Góðar sam- göngur greiða fyrir við- skiptum og samskiptum á milli fólks. Góðar sam- göngur og samskipta- miðstöðvar eru því borgum, sem taka hlut- verk sitt alvarlega, mjög mikilvægar. Það er því nokkuð undarleg sú stefna ráðamanna í Reykjavík að vilja borginni ekki að þessu leyti sambærilegt hlutverk og aðrar höfuðborgir hafa en þeir hafa sjálfsagt sínar ástæður til þess. Verðmæt lóð er nefnd en ég hef aldr- ei heyrt talað um að flytja aðaljárn- brautarstöðina í Kaupmannahöfn vegna þess hve lóðin þar sé verðmæt – og er hún þó sennilega mun verð- mætari en Vatnsmýrin okkar. En kannski verðum við að búa okkur undir að miðja stjórnsýslu- svæðis okkar færist lengra út á Reykjanesskagann. Það þarf kannski ekkert að gráta það en þá er gott til þess að vita fyrir okkur, sem vilja hag Reykjavíkur sem mestan, að meirihluti borgarbúa og meiri- hluti landsmanna virðist algjörlega ósammála núverandi ráðamönnum í Reykjavík. Kannski verður vald- stjórnin í Reykjavík orðin lýðræð- islega sinnuð áður en það verður of seint. Flugvöllurinn samgöngumiðstöð Eftir Pétur Bjarnason Pétur Bjarnason » Samgöngumið- stöðvar eru borgum mikilvægar. Það er því undarleg sú stefna ráða- manna í Reykjavík að vilja borginni ekki hlut- verk eins og höfuðborg- ir hafa. Höfundur er sjávarútvegsfræðingur og áhugamaður um þróun Reykjavík- ur. Miklar og furðulegar umræður hafa verið um þá einstaklinga sem hafa ákveðið að drýgja tekjurnar með því að leigja herbergi eða íbúðir sínar út til ferðamanna. Flestir leigja út tímabundið til að hjálpa til við að borga reikningana og halda við íbúð- arhúsnæði sínu en það er ekki auð- velt fyrir venjulegt fólk eins og flest- ir vita, þar sem bankar fá óheft að stunda okurlánastarfsemi. Nýlega kom út mjög furðuleg skýrsla frá Háskólananum á Bifröst þar sem fullyrt var að allt þetta fólk væri að svíkja undan skatti af því að það hefði ekki öll þessi fjölmörgu mis- munandi leyfi og hreint sakavottort sem þarf til að leyfa ferðamönnum að sofa í íbúðinni sinni. Ríkisskatt- stjóri hefur sem betur fer leiðrétt þetta rugl, en flestir sem leigja út gera grein fyrir tekjunum þó að þeir hafi ekki haft fyrir því að hlaupa út um alla borg í leit að leyfum. Leyf- um, sem eru alveg út í hött, því það að leigja heilu fjölskyldunum íbúð í lengri tíma íbúð krefst engra leyfa. Talsmenn Ferðaþjónustunnar tala mikið um svarta atvinnustarfsemi í tenglsum við airbnb, en sem betur fer eru ekki allir eins og óþarfi að ætla öðrum skattsvik þó að slíkt tíðkist innan greinarinnar. Höfund- ar þessarar furðuskýrslu tala um að Reykjavíkurborg sé að missa af hundruðum milljóna af því að það má áttfalda fasteignagjöld þeirra sem voga sér að leigja út til ferða- mann. Áttfalda! Það er verst að Dag- ur er vís til þess að framkvæma þessa klikkuðu hugmynd enda er borgarsjóður nánast kominn á haus- inn undir hans stjórn. Maður spyr sig, má ekkert á Íslandi? Má venju- legt fólk virkilega ekki fá örlitla hlutdeild í góðærinu sem er að skap- ast vegna komu ferðamanna? Þarf að eyðileggja það líka og skattleggja allt alveg í drep og þá helst bæði af ríki og borg? Er venjulegt fólk alltaf dæmt til að vera á hausnum alveg sama hvað og ef það reynir að bjarga sér þá skal það drepið helst í fæð- ingu? Maður spyr sig. Húsmóðir í Vesturbænum. Velvakandi Svarað í síma 569-1100 frá kl. 10-12 velvakandi@mbl.is Má ekkert á Íslandi? Leiga Má venjulegt fólk ekki fá hlutdeild í góðærinu sem skapast vegna komu ferðamanna?
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.