Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Blaðsíða 15
Að baka úr hisminu
Allt í einu var komin þörf fyrir að sprengja utan af sér líkamann og
leysast algerlega upp og renna saman við allt og heimta drauminn inn í
íslenskan veruleika - drauminn og sexið. Eitthvað svipað er að gerast hjá
ungu skáldunum núna, sérstaklega hjá stelpunum, t.d. Kristínu Eiríks og
Þórdísi Björnsdóttur. Hjá þeim birtist þetta tungumál á nýjan hátt, ég veit
ekki hvað við eigum að kalla það, kannski nýsúrrealíska femíniska texta.
Það er alltaf hægt að nota framúrstefnuna, hún birtist alltaf aftur og aftur
rétt eins og hin raunsæja aðferð, en ekki endilega með sömu markmið.“
Módernismi og hefð
Þegar maður les kynningar á þér er talað um súrrealismann sem eins
konar upphafá þínum ferli, en það var ekki svo. Aftan á Drengnum með
röntgenaugun stendur: „Sjón hefur verið ífremstu sveit skálda síðan Ijóða-
bókin Birgitta - hleruð samtöl kom út árið 1979. Sú bók er súfyrsta sem
hann skrifaði sem súrrealisti." Þú varst semsagt orðinn skáld áður en þú
varðst súrrealisti. Sum Ijóðanna í fyrstu bókinni eru líka hámódernísk.
Þar er mættur unglingur sem er lœrisveinn þeirra Hannesar, Sigfúsar og
Stefáns Harðar.
„Já, það er náttúrulega útgangspunkturinn. Ég uppgötvaði nútíma-
ljóðlistina svona tíu, ellefu ára gamall þegar móðir mín keypti, á bóka-
markaði sjálfsagt, bókina Erlend nútímaljóð sem Jón Óskar og Einar
Bragi ritstýrðu. Þar voru þýðingar íslenskra módernista á erlendum
nútímaljóðum og þar kynntist ég í fyrsta sinn skáldum eins og Nezval
sem Hannes Sigfússon þýddi, þar var Nazim Hikmet, eitthvað smávegis
eftir Paul Eluard, Langston Hughes, Gunnar Ekelöf var þarna, Lorca og
fleiri - þetta var fiott bók. Ég var voðalegur lestrarhestur og einhvern-
tíma þegar ég hafði ekkert að lesa fór ég að kíkja í þessa bók. Svo hafði
ég náttúrulega lesið Tímann og vatnið í Skólaljóðunum.
Síðan þegar ég var fimmtán ára fann ég í skólanum kennslubók,
sem ég held að hafi aldrei verið kennd, sem í voru íslensk nútímaljóð.
Þar voru Hannes Sigfússon, Stefán Hörður Grímsson, Sigfús Daðason,
Einar Bragi, Jón Óskar og fleiri. Og það verður bara einhver sprenging
í höfðinu á mér þegar ég les:„Bifreiðin sem hemlar hjá rjóðrinu í líki
svartrar pöddu hvílir heit hjól sín“. Ég upptendraðist. Þetta var svo skrít-
ið, spennandi og ögrandi og talaði algerlega beint til mín. Ég las þessa
bók spjaldanna á milli og lagðist síðan í heilmikið grúsk. Fann Ljóð
ungra skálda og fór að lesa þessa menn. Og innspíreraðist svona heiftar-
lega að ég byrjaði að skrifa sjálfur fimmtán ára gamall. Eftir það varð
ekki við neitt ráðið.
TMM 2005 • 4
13