Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Blaðsíða 23

Að baka úr hisminu
einhver messíanismi íþessum bókum. Þegar hann fæðist mun allt breyt-
ast. Það má líta á þetta sem mikilmennskubrjálœði endafæðist hann aug-
Ijóslega á afmælisdaginn þinn. Hvað er þetta sem kemur í heiminn?
„Það kemur í ljós. Það þarf ekki að vera merkilegra en að það verður
til ný manneskja."
En þetta er ekki bara manneskja heldur kannski nýtt mannkyn?
„Jú, hann er einhverskonar Frankenstein kannski. En þá komum við
aftur að hismispælingunni. Sögumaðurinn sprettur úr hinum skatólóg-
íska lífsskilningi, allt sprettur af skít og allt verður að skít. Ég er mjög
trúr því þegar ég er að leita mér fanga. Þetta er alkemían og ef menn
skilja það finna þeir viskusteininn."
Afturfyrir hina módernísku kanónu
Skugga Baldur kemur svo í trílógíunni miðri eins og svolítill millikafli.
Hvernig stendur á því?
„Ég las svo mikið af þjóðlegum fræðum og þjóðrembukenningum
þegar ég var að skrifa Með titrandi tár, og ég átti einfaldlega eftir að
skrifa meira um þetta íslenska.
Ég las m.a. um dómsmál út af veiði á Katanesdýrinu, og það var eitt-
hvað sem mig langaði til að vinna með. Það tengist aftur Gísla Brynjólfs-
syni sem hafði viðað að sér efni um það. Ég lagðist í lestur á lýsingum
refaskyttna á veiðum sem ég ætlaði að nota til að lýsa því þegar legið var
fyrir dýrinu upp á Skaga.
En svo varð ég miklu hrifnari af refaskyttunum sjálfum og var allt
í einu kominn af stað með þessa sögu og ákvað að skrifa hana mér til
skemmtunar. En ég lít á Skugga-Baldur sem hluta af stærra verkefni,
sama verkefni og Augu þín sáu mig og Með titrandi tár. Ég er að skrifa
um samúðina og samlíðunina frá nokkrum sjónarhornum. Og ég á eftir
að skrifa um það að minnsta kosti tvær bækur í viðbót.
Þetta er kannski ein leið til að fara aftur fyrir hina módernísku
kanónu og aftur að því mómenti þegar maður sest niður og segir ann-
arri manneskju sögu. Og það er það sem Augu þín sáu mig gera: Nú
ætla ég að segja þér frá mér. En af því að við erum bombarderuð með
sögum allan daginn í fréttum og annars staðar er sögumaður alltaf
dauðhræddur um að enginn sé að hlusta á hann.
Ég held að við þurfum núna að rifja upp hvað saga er í sinni frum-
stæðustu mynd. Ég veit að ég er að því. Ég las t.d. Odysseifskviðu aftur
og aftur þegar ég var að undirbúa mig undir Skugga-Baldur og það er
eitthvað í verkinu sem er algerlega rétt. Kannski er það líka ástæða þess
TMM 2005 • 4
21