Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Síða 22

S JÓN
til að lifa af. Þetta er spennandi vegna þess að djöfullinn gerir þetta. Það
er eins og það sé einhver frumsaga þarna undir, eitthvað sem er stærra
en maðurinn og einhverjir þættir í okkar tilveru sem eru stærri en svo
að hægt sé að segja frá þeim með raunsæjum hætti. Ég vil vera í liði
með goðsögunum, trúarbrögðunum, kosmólógíunum. Ég lít ekki bara á
þetta sem byggingarefni og eitthvað skrítið og skemmtilegt. Ég vil skilja
aðferð goðsagnanna og læra af henni.“
Annað sem er til marks um að vopnabúrið er orðið stœrra er húmor-
inn. Þú ert eiginlega ekkert fyndinn ífyrri verkum þínum. En sögumað-
urinn í þessum sögum er hálfgerður prakkari og maður veit aldrei hvert
hann cetlar með mann. Og þarna eru groddalega fyndnir hlutir eins og
sagan um ungann og risann sem gæti veriðfrá Rabelais.
„Ætli það sé ekki bara vegna þess að allt í einu var ég að skrifa um
svo alvarlega hluti að húmorinn slapp laus. Það er náttúrulega líka sögu-
maðurinn sem óttast ekkert meira en að missa áheyrandann. Hann
verður að beita öllum brögðum frásagnartækninnar til þess að halda
honum. Þess vegna varð hann að vera fyndinn. Þó mér finnist ég alltaf
hafa skrifað svona! En þetta er alveg rétt með húmorinn. Kannski er
það líka vegna þess að þarna er ég búinn að lesa Rabelais og ljóð indíján-
anna um sléttuúlfinn og uppgötva að allar góðar nútímabókmenntir eru
fyndnar. Þess vegna sleppti ég öllum púkunum lausum.“
Nœsta bók í bálknum, Með titrandi tár, er straumlínulagaðri og þá
koma stóru línurnar betur í Ijós. Maður áttar sig á því aðþað er ekki bara
verið að gera trúðslegar tilraunir með frásagnarform heldur er verið að
segja sköpunarsögu. Það er eitthvað nýtt að koma inn í heiminn.
„Auðvitað er meiningin að einhvern tíma verði hægt að lesa þetta allt í
heild. En þarna er ég kominn miklu nær mér, bæði í tíma og svo er ég að
skrifa um íslenskan veruleika og íslenska þjóðrembu. Hún er líka miklu
pólitískari og beittari og margir hafa kvartað yfir því að hún sé miklu
kaldari en Augu þín sáu mig. Enda er hún ekki ástarsaga. Með titrandi
tár er glæpasaga, þannig að hún er köld og kalkúleruð. Allt í sögunni
hefur eitt markmið: Leó þarf að ná í gullið, hann er í fjandsamlegu
umhverfi og á enga vini og sagan ber þess merki - hún er mekanískari.
En það er annar munur á þessum bókum. í lok Augu þín sáu mig stíg-
um við inn í annan veruleika þegar kviknar líf í barninu og heimurinn
ferst. Því mér finnst verkið vera raunsætt fram að því. Augu þín sáu mig
er raunsæ fram á síðu 200 eða þar um bil. í seinni bókinni erum við
komin inn í tilbúinn veruleika. Þess vegna er hún kaldari.“
Það sem mér finnst kannski forvitnilegast í þesssum tveimur bókum
ogþeirri sem ekki er enn komin er sögumaðurinn, leirdrengurinn. Það er

20
TMM 2005 • 4