Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Page 41

Ljóð gripin sem hálmstrá
Unnur Benediktsdóttir, betur þekkt sem Hulda, segir frá sínum
fyrstu yrkingum í bókinni Úr minningablöðum. Þar segir: „Ég var, frá
því fyrst ég man, gefin fyrir að gaufa alein, úti og inni og tala við sjálfa
mig. Þá var ég stundum að ríma eitthvert bull, sem gleymdist afturÁ
eftir þessu koma fallegar náttúrulýsingar þar sem litla telpan drekkur í
sig fegurð sveitarinnar sinnar og yrkir vísur sem hún þorir ekki að láta
nokkurn mann heyra, en skrifar í litla bók og felur. í minningabókinni
sem hún skrifar á efri árum segir hún frá viðbrögðum sínum við þeim
voðalega atburði þegar bókin hennar fannst og vísurnar voru lesnar:
„Mér varð við sem stæði ég allsnakin frammi fyrir öllum heimi. Þetta
var voðalegt. Það hefur aldrei þótt prýði á kvenfólki að yrkja - stóð í
Grasaferð Jónasar...“ Hulda mundi líka eftir Ljósavatnssystrum sem
„höfðu ort óttalegar vísur, svo að mennirnir þeirra urðu að borga heil-
mikið af peningum fyrir tiltektir þeirra. „Þetta hafði ég heyrt“, segir
Hulda, „og af því að það snerti skáldskap kvenna, þá hafði það brennt
sig inn í huga minn“.
Rússneska skáldið Anna Akhmatova segir í endurminningum sínum:
„Fyrsta kvæðið orti ég þegar ég var ellefu ára (það var hræðilegt), en
jafnvel áður hafði pabbi af einhverjum ástæðum kallað mig „dekadent
skáldkonu“.“ Mér dettur einna helst í hug að Anna hafi verið orðin svo
skáldkonuleg í útliti strax í barnæsku, að faðir hennar hafi ekki getað
orða bundist - en orðið dekadent vekur óneitanlega spurningar sem ég
get ekki svarað af því að ég veit ekki hvað fyrir manninum vakti með
þessari skrýtnu athugasemd - veit ekki einu sinni hvað Önnu gekk til
þegar hún rifjaði upp þessi orð hans, hvort hún var hreykin af að vera
talin dekadent skáldkona ellefu ára eða hvort henni fannst pabbi sinn
hafa farið yfir strikið. Það kemur ekki fram í frásögn hennar. Þar kemur
heldur ekki fram hvernig þessu fyrsta kvæði hennar, sem henni fannst
svo „hræðilegt“, hafi verið tekið, eða hvort hún hafi yfirleitt leyft ein-
hverjum að heyra það eða lesa.
Ég orti semsé fyrir kýrnar til að byrja með, þakklátustu áheyrendur sem
völ var á í sveitinni. Og ekki kjöftuðu þær frá, að minnsta kosti ekki
á skiljanlegu máli. Vísurnar mínar og sögurnar voru ætlaðar þeim og
engum öðrum, og þær tóku skáldskapinn með sér í sláturhúsið þegar
þar að kom, blessaðar skepnurnar.
Ég var orðin tólf ára og var um það bil að ljúka fullnaðarprófi frá
Austurbæjarskólanum þegar ég kom út úr ljóðaskápnum og sýndi
mömmu minni vísu sem ég hafði ort. Þetta var kveðjuljóð til skólans.
Mamma vildi að ég færi með það til Valgerðar kennara og sýndi henni,
TMM 2005 • 4
39