Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Page 62

Þórunn Hrefna Sigurjónsdóttir
Sortnar sentrúm
- um Reykjavíkurkveðskap Megasar
Ættjarðarást var í hávegum höfð í hinu unga lýðveldi þegar Megas var
að alast upp, og þegar hann fór að yrkja gekk hann strax gegn þeirri
tilhneigingu íslendinga að telja ísland fremra öðrum löndum. Að lands-
lagið væri hér fallegra, náttúran óspilltari, okkar sögur og okkar forn-
aldarfrægð glæstari en annarra þjóða.
Megas óskaði þess að skip Ingólfs hefði sokkið og kom þar eins og
andstyggilegur púki inn á mót ættjarðardýrkenda - en speglaði þó
ákveðinn tíðaranda þeirra sem löngum eru kenndir við ártalið 1968.
Kæruleysið í setningunni: „Því segi ég skál fyrir Fróni og Fjölni og allt
það,“ kjarnar ósvífnina í þessum kveðskap.
Textar fyrstu platna Megasar voru einkum umdeildir vegna fram-
komu hans við vormenn íslands. Sumum hetjunum léði hann þó bara
hversdagslega eiginleika, eða speglaði raddir samtíma þeirra (sbr. Jónas
og Ragnheiður) en það var nóg til þess að margur hetjudýrkandinn
hrykki í kút, því að hetjur eiga víst að vera úr öðruvísi efni en fólk er
flest.
Allar götur síðan hefur Megas hrint hetjum niður af stöllum og kám-
að glansmyndir - enda stallar beinlínis gerðir fyrir fólk að falla af og
glansmyndir glansa aldrei að eilífu.
í fyrsta lagi Megasar sem náði almenningshylli kvað við nýjan tón
í landslagslýsingum. Þetta var lagið Spáðu í mig (1972) þar sem segir
„Finnst þér ekki Esjan vera sjúkleg/og Akrafjallið geðbilað að sjá.“ Hið
venjubundna er að sjá sólroðið ský svífa yfir Esjunni - og Akrafjall og
Skarðsheiði eins og fjólubláa drauma. Þar strax setur Megas sinn prívat-
stimpil á landslag höfuðborgarsvæðisins, notar önnur orð - orðar aðra
hugsun.
Mig langar að hafa nokkur orð um Reykjavíkurkveðskap Megasar-
og ef til vill reyna að staðsetja skáldið sjálft einhvers staðar í landslagi
mannlífsins.1
60
TMM 2005 • 4