Tímarit Máls og menningar - 01.11.2005, Page 118

Bókmenntir
tilfinningar sínar með kaldhæðni og er upptekin af útliti sínu, snyrtivörum og
tísku, en eins og alþekkt er má fela margt með óaðfinnanlegu útliti! Lungann úr
bókinni er hún uppfull af „réttlátri“ reiði í garð systur sinnar og móður en alveg
blind á eigin hegðun og framkomu sem er alls ekki til fyrirmyndar í öllum tilvik-
um. En það breytist, og því má líta á Bátur með segli og allt sem nokkurs konar
þroskasögu þar sem greinin fyrir blað Örnu gegnir ákveðnu lykilhlutverki.
Gerður Kristný vefur saman marga þræði í veglega fléttu sem rígheldur og
beitir einu af sínum sterku vopnum, kaldhæðninni, af stakri kúnst og svo und-
an svíður.
Eiríkur Örn Norðdahl
Eins og risastór brjóst
Auður Ólafsdóttir: Rigning í nóvember. Salka 2004.
Rigning í nóvember eftir Auði Ólafsdóttur er ekki bók sem mér ætti undir eðli-
legum kringumstæðum að finnast eitthvað varið í. Hún er stillilega stíluð og
tilfinningasöm, og slíkt höfðar allajafnan lítið til mín, auk þess sem hún fjallar
um 33 ára konu sem er að uppgötva móðureðlið í sjálfri sér lengst austur á landi
svo það er ekki beinlínis eins og ég eigi gervalla veröldina sameiginlega með
aðalsögupersónunni. Mér finnst samt mikið varið í þessa bók - og það sem
meira er, mér þykir hún skemmtileg.
Það er lítið mál að segja hvers vegna manni þykja bækur leiðinlegar, en vill
verða meira mál að útskýra hvað það er sem gerir góðar bækur góðar. Satt best
að segja held ég að mér væri auðveldara að útskýra hvers vegna Rigning í nóv-
ember sé vond bók en góð, og væri ég þó að ljúga ef ég færi að halda því fram.
Góð bók er góð á sama máta og góð manneskja er góð. Það fer ekkert á milli
mála hvaða eiginleikar það eru sem gera fólk að löggiltum fávitum. Og það
er ekki endilega svo að góðar manneskjur séu ekki þjáðar af neinum af þeim
eiginleikum, að þær geri aldrei neitt af sér, eða að þær kunni alltaf að biðjast
fyrirgefningar þegar þær gera af sér. Það er ekki að maður eigi svo margt sam-
eiginlegt með þeim, að þær séu huggulegar eða mælskar eða gáfaðar. Það er
kannski helst maður komi auga á einhverja tegund heiðarleika í góðum mann-
eskjum. Einhvern essens, einhver heilindi. I Sjóreknum píanóum Guðrúnar
Evu - ef ég man rétt - var stúlka spurð hvers vegna hún hefði elskað mann og
hún svaraði eitthvað á þá leið að hjá honum hefði gætt samræmis í orðum, æði
og hugsunum. Það er nákvæmlega þetta sem Rigning í nóvember hefur. Það
er eitthvert undarlegt samræmi í orðum, æði og hugsunum bókarinnar - ekki
bara einstakra karaktera og sögukonunnar, heldur sögunni allri. Eitthvert sam-
ræmi sem gefur til kynna djúp heilindi.
116
TMM 2005 • 4