Þjóðmál - 01.09.2016, Blaðsíða 34

Þessar aðgerðir hafa um leið stuðlað
að því að uppgjöri við efnahagsáföll
fortíðarinnar er að mestu lokið. Þessu
til viðbótar koma aðgerðir til að
bæta og styðja við peningastefnuna
og efla stöðugleika í hagkerfinu.
Við þetta mætti bæta umfangs-
miklum aðgerðum til að styrkja við
íbúðamarkaðinn og getu einstakling
til að koma sér þaki yfir höfuðið.
efnahagsaðgerðir sem munu gjörbreyta
stöðu heimilanna í landinu og um leið efna-
hagslífi þjóðarinnar. Þessar aðgerðir hafa um
leið stuðlað að því að uppgjöri við efnahags-
áföll fortíðarinnar er að mestu lokið. Þessu
til viðbótar koma aðgerðir til að bæta og
styðja við peningastefnuna og efla stöðug-
leika í hagkerfinu. Við þetta mætti bæta
umfangsmiklum aðgerðum til að styrkja við
íbúðamarkaðinn og getu einstakling til að
koma sér þaki yfir höfuðið. Þegar þetta er
skrifað er ekki Ijóst um afdrif þeirra aðgerða.
Það er sammerkt öllum þessum aðgerðum
að þær eru hagfræðilega vel uppbyggðar og
hafa hlotið viðurkenningu ífræðasamfélag-
inu, óháð þeim pólitíska ágreiningi sen staðið
hefur um sumar þeirra.
Skuldaleiðréttingin:
Ríkisstjórnin skilaði frá sér heildsteyptum
og vel grunduðum tillögum til skuldaleiðrétt-
ingar strax í lok árs 2013. Þær fela í sér lækk-
un á skuldum heimila um 120 milljarða en
ekki er að fullu Ijóst hver endanleg þátttaka
í séreignarsparnaðarleiðinni verður. Með
aðgerðinni hafa skuldir heimila færst niður
og horfur á að þær lækki áfram hratt sem
hlutfall af landsframleiðslu. Framkvæmd
leiðréttingarinnartókst vel og hefurskulda-
staða heimila batnað mikið á kjörtímabil-
inu og er nú svipuð og hún var árið 2003.
Kaupmáttur launa er á sama tíma orðinn
hærri en nokkru sinni áður og aukning
kaupmáttar launa hefur verið mun meiri
undanfarið en á sambærilegum tímabilum
mikilla launahækkana á undanförnum
áratugum, þegar verðbólga var veruleg á
sama tíma. Kaupmáttur út frá launavísitölu
varð hæstur í ágúst 2007 og náði svo aftur
sama stigi í nóvember 2014 en hefur aukist
um 12% síðan þá. Launahækkanir hafa verið
miklar síðustu mánuði og var 12 mánaða
launahækkunartaktur rúmlega 13% í mars og
apríl í ár.
Afnám fjármagnshafta:
Áætlun ríkisstjórnar íslands og Seðlabanka
íslands um losun fjármagnshafta með álagn-
ingu stöðugleikaskatts á þrotabú og stöðug-
leikaskilyrði er ætlað að tryggja jafnvægi og
greiðslujöfnuð þjóðarbúsins.
Ríkir almannahagsmunir krefjast þess að
losun fjármagnshafta nái fram að ganga án
þess að efnahagslegum og fjármálalegum
stöðugleika sé ógnað. Markmið fyrirliggjandi
áætlunar byggist á því meginsjónarmiði að
höftum verði lyft í áföngum án þess að jafn-
vægi í hagkerfinu verði raskað og án þess að
ríkissjóður eða almenningur taki á sig auknar
fjárhagslegar byrðar.
Með lausninni á innlendum eignum
slitabúanna er komið í veg fyrir að þau orsaki
gengisfall krónunnar. Skuldir ríkisins munu
lækka verulega og gjaldeyrisvaraforðinn
stækka. Erlend staða þjóðarbúsins stefnir nú
í að verða sú hagstæðasta í hálfa öld. Bönk-
um er tryggð erlend fjármögnun til langs
tíma sem veitir íslenskum fyrirtækjum betri
aðgang að erlendu lánsfé og styður við upp-
byggingu í atvinnulífinu. Jafnframt dregur
fjármögnunin úrerlendri endurfjármögn-
unaráhættu bankanna.
Báðar þessar aðgerðir - skuldaleiðréttingin
og lausn á málefnum slitabúanna - hafa
haft jákvæð áhrif á íslenskt hagkerfi. Sú síðari
hefur fengið viðurkenningu erlendra aðila og
hækkað lánshæfismat ríkissjóðs og fyrirtækja
ríkisins aftur upp í A-flokk. Aðgerðirnar
munu gerbreyta ríkisfjármálum og efnahag
þjóðarinnartil framtíðar. Hrein staða þjóðar-
búsins gagnvart útlöndum er hagstæðari en
hún hefur verið um hálfrar aldar skeið eftir að
tekið hefur verið tillit til stöðugleikaframlaga.
Styrking peningastefnu:
Til þess að undirbyggja bætta framkvæmd
32 ÞJÓÐMÁL hausthefti 2016