Þjóðmál - 01.09.2016, Qupperneq 69

tæknileg og fjárhagsleg óvissa fyrir alla,
sem hlut ættu að máli í þessu verkefni. Ekki
sízt gætu orðið þeir atburðir í rekstrarsögu
strengsins, sem setja mundu rekstur hans í
uppnám, bæði tæknilega og fjárhagslega,
og um þessa hlið málsins hefur hingað til
lítið sem ekkert verið fjallað í skýrslum um
verkefnið. Óhjákvæmilega mundi verkefnið,
ef af yrði, leiða til raforkuverðhækkunará
íslandi til allra notenda án langtímasamninga
strax og til hinna væntanlega síðar, og velja
yrði á milli nýrrar raforkunýtingará íslandi og
raforkusölu inn á téðan sæstreng.
Þáttur í þessari viðbótar raforkunýtingu hér
innanlands er rafvæðing farartækja á láði,
legi og í lofti. Hægt er að velja á milli hennar og
endurheimt votlendis til að uppfylla skuld-
bindingar íslands gagnvart Parísarsamkomu-
laginu í desember 2015. Hagkvæmast fyrir
íslendinga og heilnæmast er væntanlega að
rækta skóg á ónýttu og þurrkuðu landi og
láta hann taka upp koltvíildið frá sverðinum
og breyta því í nytjavið. Á þessu fara nú fram
rannsóknir hjá Skógræktinni o.fl. hérlendis.
Tilvisanir
1) Mestri gjaldeyrisöflun landsins árið 2015
stóð ferðaþjónustan undir, ríflega 400
mialSK (milljörðum króna). í öðru sæti var
iðnaðurinn með 331 mialSK, í þriðja sæti
sjávarútvegurinn með 265 mialSK og í fjórða
sæti landbúnaðurinn með 14 mialSK. Alls nam
útflutningsverðmætið 2015 1010 mialSK, en
innflutningsverðmætin námu 650 mialSK FOB,
sem gefur 360 mialSK í jákvæðan viðskipta-
jöfnuð við útlönd eða um 17% af VLF. Þetta
er einn af hornsteinum stöðugleikans, sem
um þessar mundir ríkir í hagkerfinu þrátt fyrir
þenslu á vinnumarkaðinum og hagvöxt um
5% í ár. Vöruskiptajöfnuðurinn var hins vegar
neikvæður um 30 mialSK árið 2015.
2) Miðgengi ISK/USD árið 2015 var 131,9.
3) Skýrsla„Verkefnisstjórnar sæstrengs" til
iðnaðar- og viðskiptaráðherra, 12. júlí 2016. í
„Skýrslunni" er afar varfærin spá um aukningu
almennrar raforkunotkunar á íslandi tímabilið
2015-2050 eða aðeins 92 GWh/ár (1 gígawatt-
stund=1000 megawattstundir, =1000 MWh)
samanborið við 277 GWh/ár meðaltalsaukningu
2008-2014. Skýrsluhöfundar„gleyma" að taka
tillit til rafvæðingar samgöngugeirans 2015-
2050 á íslandi. Það er hins vegar gert í orkuspá
Orkustofnunar, en með of varfærnum hætti.
4) Skotar eru nánast sjálfum sér nógir um raforku
frá vatnsaflsvirkjunum sínum og vindraf-
stöðvum, svo að flytja mundi þurfa allt aflið frá
fslandi frá Skotlandi til Englands um nokkur
hundruð km leið eftir flöskuhálsi, sem mundi
þarfnast stækkunar við.
5) Egill Benedikt Hreinsson, prófessor í rafmagns-
verkfræði við HÍ,„Meingallað skref í ákvörðunar-
ferli sæstrengs", Fréttablaðið, 19. júlí 2016.
6) http://bjarnijonsson.blog.is
7) Skúli Jóhannsson, verkfræðingur,„Bilun í
Basslink-sæstrengnum 16. desember 2015,
Morgunblaðið, 9. júnf 2016.
8) Á veffréttasíðu, http://www.abc.net.au/news
, var frétt af því 24. júní 2016, að strengurinn
bilaði aftur fáeinum dögum eftir endurinnsetn-
ingu að frumviðgerð lokinni. BASSLINK mun
þó hafa komizt í rekstur um einum mánuði
síðar, en höfundur hefur ekki upplýsingar um,
hvers vegna erfiðlega gekk að koma honum
inn aftur.
9) BASSLINK-harmsagan gæti bent til 10 ára streng-
endingar án bilunar eða 10 ára rekstrartíma af
hverjum 11 á„strengævinni". Rekstrarkrafan til
ISSLINK (Tenging Island-Skotland) yrði
væntanlega að afhenda 1000 MW aðjafnaði
á ári fyrstu 25 árin, en ekki 900 MW, eins og
reynslan af BASSLINK gefur til kynna, að reynd-
in sé um sæstrengi í fararbroddi tækniþróunar-
innar á þessu sviði á hverjum tíma.
10) Fyrir orkuflutning til Skotlands um sæstreng
er ætlunin að setja upp vindorkulundi að
hámarksafli 300 MW, sem þá framleiða 120 MW
hérlendis að jafnaði á ári, og stækka vatnsorku-
ver til að geta nýtt vatn, sem annars rennur
framhjá hverflum. Vegna stutts nýtingartíma
slíkra virkjana er ekki hægt að búast við meiru
en 40 MW frá þeim að meðaltali yfir árið.
11) Hagfræðistofnun Háskóla íslands, skýrsla nr.
C13:02 - Þjóðhagsleg áhrif sæstrengs, maí
2013. Gengi 15.05.2013: USD 1 = ISK 123.
12) Stefán Gunnar Sveinsson, sgs@mbl.is, Morgun-
blaðið, 24. júní 2014,„Kapallinn gengur ekki
upp", viðtal við dr. Baldur Elíasson, fyrrverandi
yfirmann hjá hinni alþjóðlegu raftæknisam-
steypu ABB. USD 1 = ISK 114 á þessum tíma.
13) „Áætlun um vernd og orkunýtingu landsvæða",
http://www.ramma.is.
Bjarni Jónsson, rafmagnsverkfræðingur,
var rafveitustjóriISAL tímabilið l.janúar
1981 -28. febrúar 2015.
ÞJÓÐMÁL hausthefti 2016 67