Þjóðmál - 01.09.2016, Qupperneq 84

eftir kosningarnar um það, að þingflokkurinn
og stjórn flokksins væru uþplýst jafnharðan
um gang mála, varð reyndin önnur þegar
fram í sótti. Ákvarðanir voru teknir í þröngum
hópi og síðan lagt að þingflokknum að
samþykkja gerðan hlut. Smám saman kom í
Ijós að oddvitar ríkisstjórnarflokkanna höfðu
komist að samkomulagi fyrir kosningar, eins
og áður er drepið á, og var því málið auðvelt
fyrir Samfylkinguna en tók tíma að sveigja
þingflokk Vinstri grænna til samþykktar.
Mörgum flokksmönnum, bæði á þingi og
utan þess, gramdist þessi ofuráhersla á
ESB-umsóknina
miðað við þau
risavöxnu vandamál
sem blöstu við í
ríkisfjármálum,
fjöldauppsagnir og
vaxandi atvinnu-
leysi og bága stöðu
heimilanna.
Hér er rétt að
rifja upp ummæli
Kristrúnar Heimisdóttur, fyrrverandi
aðstoðarkonu Ingibjargar Sólrúnar Gísla-
dóttur, á naflaskoðunarfundi Samfylking-
arinnar þann 4. septemþer 2010. Þar var m.a.
rætt um lcesave-málið og talið hafa verið
óheppilegt að Svavar Gestsson væri í forsvari
fyrir íslendinga í samningunum við Breta og
Hollendinga veturinn 2009. Kristrún sagði þá
um aðkomu Svavars að málinu:
Ég held að ástæðan fyrir því að Svavar
Gestsson var formaður samninganefndar
um lcesave málið sé sú að þeir, sem sömdu
stjórnarsáttmálann fyrir okkur í vinstri
stjórninni í ársbyrjun 2009, voru nánast
búnir að samþykkja að hann yrði aðal-
samningamaður um Evrópusambandið,"
sagði Kristrún í máli sínu.„í staðinn þá varð
hann samningamaður í lcesave málinu. Og
það er vegna þess að menn eru svo óskap-
lega mikið að gefa eftir stöðuna um þessa
grundvallarhagsmuni, eins og menn hafa
gert í lcesave málinu og ESB-málinu - þeir
víkja og við náum ekki þeim árangri sem
við ættum að ná.
Þessi ummæli endurvöktu þá spurningu,
hvort Samfylking og Vinstri grænir hefðu
samið um að sækja um aðild að ESB þegar
minnihlutastjórnin var mynduð í byrjun
febrúar. Ögmundur Jónasson kvaðst ekki
minnast þess þegar Ómar Friðriksson spurði
hann út í þessi ummæli í Morgunblaðinu 8.
desember 2010:
Eins og ég man þetta mál þá var verið að
takast á um það alveg fram undir myndun
núverandi ríkisstjórnar vorið 2009 hvort og
hvernig ætti að standa að aðildarumsókn
gagnvart Evrópusambandinu. Þá var það
okkar lína íVinstri hreyfingunni - grænu
framboði að heppilegast væri að spyrja
þjóðina fyrst hvort hún væri reiðubúin að
Ijá samþykki sitt í þjóðaratkvæðagreiðslu,"
segir Ögmundur.„Það fékkst ekki samþykkt
af hálfu Samfylkingarinnar. Þetta var okkar
tillaga sem ekki náði fram að ganga."
Ögmundur segist hafa lýst þeirri afstöðu
sinni strax á árinu 2008 að hann teldi þetta
vera deilumál af þeirri stærðargráðu að
það yrði að fá niðurstöðu í lýðræðislegri
kosningu um hvað þjóðin vildi.„í mínum
huga var ekki stóra málið hvenær sú
þjóðaratkvæðagreiðsla færi fram. Það
breytir því ekki að stefna flokksins fram að
myndun ríkisstjórnarinnar var sú, og ég
var eindregið þeirrar skoðunar, að heppi-
legast væri að spyrja þjóðina fyrst," segir
Ögmundur.
Kristrún Heimisdóttir segir í tölvupósti
til höfundar að hugmyndir um Svavar
sem samningamann gagnvart ESB hefðu
komið upp í lok apríl 2009 en hætt verið
við það vegna andmæla fólks úr röðum
Samfylkingarinnar. Hún bætir við að hún hafi
ekki vitað um óopinbert samkomulag um
ESB umsókn fyrir kosningar enda hefði hún
ekki verið að ræða um það á fyrrnefndum
fundi og bætir við:
Mér varð aldrei kunnugt um óopin-
bert samkomulag fyrr en kom að því að
samþykkja stjórnarsáttmála eftir kosning-
ar. Þá var mér sagt að slíkt lægi fyrir sem
andsvar við harðri gagnrýni minni á að
sáttmálinn dygði ekki - væri ekki raunveru-
Kristrún Heimisdóttir
82 ÞJÓÐMÁL hausthefti 2016