Morgunblaðið - 16.12.2021, Blaðsíða 16

16 DAGLEGT LÍF
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 16. DESEMBER 2021
Kristín Heiða Kristinsdóttir
khk@mbl.is
M
ig óraði ekki fyrir þess-
um vinsældum, ég náði
ekki að anna eftir-
spurn,“ segir Kristjana
Björk Traustadóttir en hún hefur
verið að hekla og selja sjálflýsandi
snjókorn og jólastjörnur, end-
urskinsmerki sem hafa verið svo vin-
sæl að hún þurfti að loka fyrir pant-
anir.
„Ég skellti í námskeið svo fólk
geti lært að hekla þetta sjálft, en ég
ætla að opna fyrir pantanir aftur eftir
jól, svo þeir sem vilja byrja nýja árið
sýnilegir geti það,“ segir Kristjana
sem býr í Hveragerði og unir þar hag
sínum vel ásamt tveimur börnum og
eiginmanni.
„Við höfum búið hér í fimm ár og
líður mjög vel. Þetta er fjöl-
skylduvænn bær, mikið næði og stutt
í allt, við þurfum varla að setja bílinn
í gang nema þegar við förum út úr
bænum. Ég geng til vinnu, en ég er
nýbyrjuð að vinna í nýju Mathöllinni
hérna,“ segir Kristjana sem lauk ný-
lega seinna fæðingarorlofi sínu en
hún opnaði vefsíðuna sína hringl-
andi.is einmitt í því orlofi. Á vefsíð-
unni selur hún m.a. garn og áhöld
sem henta í vinnu með vattarsaum og
orkeringu, sem eru ævafornar að-
ferðir, en hún deilir líka alls konar
fróðleik um hannyrðir á instagram-
síðu undir sama nafni.
Komið frá nunnuklaustrum
„Mig langar að halda þessum
gömlu hefðum við, kynna fólki þetta,
þess vegna ætla ég að bjóða upp á
námskeið í orkeringu og vattarsaumi
á nýja árinu. Þá get ég ekki sent fólk
frá mér án þess að bjóða því upp á
vettvang til að kaupa efni og áhöld í
þetta, sem er að finna á vefsíðunni
minni. Í vattarsaum eru notaðar sér-
stakar flatar langar nálar sem ekki
eru oddhvassar. Þær eru nú til dags
aðallega úr tré, en eru líka til úr beini
og stáli,“ segir Kristjana og bætir við
að vattarsaumur sé miklu eldri að-
ferð en prjón.
„Þessi aðferð er talin hafa verið
notuð á víkingaöld og fólk gerði sér
þá klæði með vattarsaumi, sérstak-
lega á Norðurlöndunum. Þegar ég sé
eitthvað víkingatengt í sjónvarpinu
eða fer á víkingahátíðir, þá er mjög
líklegt að ég sjái einhvern klæddan í
vattarsaumaða flík, hvort sem það
eru sokkar, vettlingar, húfur eða
peysur.“
Kristjana segir að ekki sé hægt
að hafa uppskriftir í vattarsaumi
heldur þurfi að læra aðferðina.
„Maður fitjar upp og gerir út-
aukningu og úrtöku, og þá er hægt að
gera hvað sem er úr afrakstrinum.
Það sem kemur úr vattarsaumi er
mjög slitsterkt, þykkt og öflugt. Ork-
ering er aftur á móti afar fíngerð. Í
hana þarf að nota áhald sem heitir
skytta, lítið áhald sem passar inn í
lófa og er með litlum goggi framan á
eða heklunál. Garnið er haft í annarri
hendi og því er vafið inn í skyttuna,
svo tekur viðkomandi við að hnýta,
því orkering byggist á hnútum. Ork-
ering er með öðrum orðum hnýt-
ingaraðferð og til eru tvær útfærslur,
því það er líka hægt að orkera
með orkeringarnál, en það er
sjaldgæfara.“
Kristjana segir að úr
því sem fólk býr til með
orkeringu sé hægt að
gera dúka, skartgripi,
jólaskraut sem hægt
er að stífa og hengja á
jólatré, merkimiða
fyrir pakka, eða
hengja beint á
pakka, hvað sem er.
„Möguleikarnir
eru endalausir. Mér
finnst til dæmis mjög fallegt að setja
orkeringu framan á ermar, við háls-
mál eða á fald pilsa. Orkering hefur
verið notuð í ermar á peysufötum og í
hálsmálið á skautbúningnum.“
Ekki er nákvæmlega vitað hvað-
an þessi forna aðferð, orkering, kem-
ur upphaflega, en Kristjana segir að
ein kenningin sé sú að mögulega
komi þetta frá nunnuklaustrum á
Ítalíu.
„Aðrir segja að orkering komi út
frá „macramé“, sem er mjög vinsælt í
dag, en það er gróf hnýtingaraðferð,
fólk hnýtir til dæmis blómapotta-
hengi, veggskraut og fleira,“ segir
Kristjana sem hlakkar til að halda
líka námskeið í regnbogahekli eftir
áramót.
„Ég hef heklað mjög mikið í
meira en áratug og ég bý til hekl-
uppskriftir sem ég sel á síðunni
minni.“
Örlög réðust í Finnlandi
Kristjana segist njóta þess mjög
að sinna handverki, hvort sem hún er
að kenna eða gera eitthvað sjálf.
„Ég hef alltaf verið að gera eitt-
hvað í höndunum alveg frá því ég var
lítil. Ég var endalaust að brasa, búa
til hús og húsgögn úr pappír, klippa,
líma og teikna. Ég menntaði mig í
raun alveg óvart í textílmennt, því
þegar ég hafði lokið menntaskóla
hafði ég ekki hugmynd um í hverju
ég vildi mennta mig. Þegar ég var að
velta fyrir mér að fara í kennaranám
í Háskóla Íslands datt ég inn á list-
greinakennsluna þar, ég sá nám í
smíðakennslu sem mér leist vel
á. Það innihélt trésmíði, silf-
ursmíði, gler og alls konar
spennandi, svo ég skráði
mig og mér fannst
þetta geggjað
skemmtilegt nám. Ég
valdi þrjú kjörsvið í
grunnnáminu, smíði,
myndmennt og
textílmennt, en í
meistaranáminu
mátti bara velja eitt
kjörsvið. Þar valdi
ég ekki smíðina
vegna fyrirferðar allra stóru vélanna,
ég óttaðist smá að missa alla fingur í
þeim, svo ég valdi textílinn,“ segir
Kristjana sem tók fyrra árið í meist-
aranáminu í Finnlandi.
„Þar voru örlög mín ráðin í þess-
um málum, því þar kynntist ég og féll
fyrir þessum gömlu aðferðum, vatt-
arsaumi og orkeringu. Ég hafði aldr-
ei heyrt þessi orð áður en mér finnst
mjög gaman að vinna með þessum
aðferðum, því það er hægt að gera
svo margt. Ég er með höfuðið fullt af
hugmyndum en vantar helst tíma til
að framkvæma þær allar.“
Framtíðarplön Kristjönu eru að
bjóða upp á námskeið í fleiri fornum
handverksaðferðum.
„Til dæmis knipl, en ég lærði
það líka í Finnlandi. Mig langar líka
að bæta við námskeiðum í vefnaði,
ekki í vefstól, heldur minni vefnaði
eins og spjaldvefnaði. Hringlandi er
enn í mikilli þróun og ég er spennt að
halda áfram með þetta allt saman.
Þetta hringlandisbarn er svo til ný-
fætt og það á eftir að þroskast og
vaxa.“
Orkering Fínlegar hnýtingar, hægt að nota í hvað sem er. Sjálflýsandi Kristjana heklar og selur snjókorn úr endurskini. Körfur Kristjana heklaði þessar körfur undir garnið sitt.
Hringlandi horfir til fortíðar
„Mig langar að halda
þessum gömlu hefðum
við,“ segir Kristjana
Björk Traustadóttir sem
ætlar að bjóða upp á
námskeið í vattarsaumi
og orkeringu á nýju ári.
Knipl er líka á dagskrá
og ýmislegt fleira.
Kristjana Hún elskar að kenna öðrum hannyrðir. Hér er hún með öflugan
vettling sem hún gerði með vattarsaumi sem hún ætlar að kenna á nýju ári.
Hægt er að fylgjast með Krist-
jönu á instagram og á feisbúkk
undir „hringlandi“.
Regnbogahekl Nám-
skeið eftir áramót.