Borgfirðingabók - 01.12.2006, Blaðsíða 182

180
Borgfirðingabók 2006
Borgarfirði að breyting yrði á sem og reyndin varð. Sjálfsagt hefur þá
þegar legið fyrir að ráðist yrði í vegaframkvæmdir til að greiða bílum
leið um suðurhluta héraðsins og fyrir Hvaltjörð til Reykjavíkur.
Atburðir vorsins
Vorið 1944 hefur sérstakan sess í minni mínu. Mér finnst það
hafi verið sérlega gott vor hvað veðráttu snertir. Þegar ég lít í hina
ágætu fróðleiksbók frænda míns, Trausta Jónssonar veðurfræðings,
Veður á Islandi í 100 ár, fæ ég þó ekki óskoraða staðfestingu á þessu
áliti mínu. Um apríl 1944 segir þar: „Nokkuð þokkaleg tíð. Gæftir
dágóðar. Hiti var um meðallag.” Maí fær þess umsögn: „Kalt með
köflum, en hiti þó í meðallagi í mánuðinum í heild. Gróðri fór seint
fram en gæftir voru þokkalegar.“
Areiðanlega ræður einhverju um þessa tilfinningu mína ekki ein-
göngu veðráttan heldur einnig sá vorhugur sem mér finnst að þá hafi
gagntekið þjóðlífið. Það var einhver gleðiblandin spenna og eftirvænt-
ing sem lá í loftinu. Fólk vissi að síðasta skrefið í sjálfstæðisbaráttu
okkar yrði stigið hinn 17. júní það ár, þjóðaratkvæðagreiðsla skyldi
haldin til þess að fá fram eindreginn vilja fólksins í sjálfstæðismálinu.
Sjá mátti merki þess að síga færi á seinni hlutann í hinum mikla
hildarleik, seinni heimsstyrjöldinni, og það blessað stríð hafði gert
syni landsins ríka, fært landsfólkinu áður óþekkta efnahagslega vel-
megun.
I sambandi við þjóðaratkvæðagreiðsluna er mér ríkt í minni atvik
sem ég varð vitni að skömmu áður en hún fór firam. Ég var stadd-
ur í Borgarnesi og varð áheyrandi að samtali tveggja kvenna. Þær
ræddu sambandsslitin við Dani og þjóðaratkvæðið. Önnur beindi því
til hinnar hvort hún væri ekki fylgjandi þeim framgangsmáta sem
forystumenn þjóðarinnar hefðu ákveðið. Sú svaraði afdráttarlaust
neitandi. Það væri á engan hátt viðeigandi né verjandi að koma á
þennan hátt fram við konung okkar og dönsku þjóðina eins og ástæð-
ur væru í Danmörku. Ég varð meira en lítið undrandi á að heyra
þessa yfirlýsingu. Hvort tveggja var að ég var á öndverðri skoðun
og almennt var talið, sem og kom fram í atkvæðagreiðslunni, að svo
til hver Islendingur styddi stjómvöld í þessu máli. Ekki fann ég þó
til þykkju í garð konunnar heldur varð undmnin allsráðandi, máske
blandin svolítilli aðdáun á kjarki hennar að rísa svona einarðlega
gegn almennum þjóðarvilja.