Morgunblaðið - 15.10.2022, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 15. OKTÓBER 2022
Julep
www.vest.is • Ármúli 17 • Sími: 620 7200
Stjórnendur Niceair, sem flýgur til
Akureyrar og frá, eru að undirbúa
sumaráætlun næsta árs og verður
hún kynnt á næstunni. Fram-
kvæmdastjórinn segir að áfanga-
stöðum verði fjölgað og flogið oftar
til meginlands Evrópu.
Niceair hefur frá því í vor flogið
tvær ferðir í viku til Kaupmanna-
hafnar og eina til Tenerife. Varð fé-
lagið að hætta við flug til Englands
vegna þess að flugrekstrarleyfi Evr-
ópusambandsins gaf ekki möguleika
á því eftir að Bretar gengu úr sam-
bandinu. Þorvaldur Lúðvík Sigur-
jónsson framkvæmdastjóri segir að
eftirlitsaðilar séu að vinna í þeim
málum. Hann geti ekki svarað því
hvenær flug hefjist til Bretlands því
úrlausn leyfismála sé ekki í höndum
Niceair.
Þorvaldur segir reksturinn í meg-
inatriðum eftir áætlun, þrátt fyrir
erfiðar ytri aðstæður, meðal annars
hátt olíuverð og hátt gengi banda-
ríkjadals. Þá hafi það sett strik í
reikninginn að fá ekki farþega frá
Bretlandi nú í vetur.
Félagið er með eina vél í notkun
og er vegið meðaltal sætanýtingar
73% frá því rekstur hófst. Segist
Þorvaldur ánægður með það. Spurð-
ur hvort til standi að fjölga flug-
vélum segir hann að flugvélakost-
urinn verði í samræmi við áætlun
næsta árs, sem kynnt verður á næst-
unni. helgi@mbl.is
Morgunblaðið/Þorgeir Baldursson
Akureyri Fyrsta flugi Niceair til Kaupmannahafnar var fagnað í vor.
Flogið oftar til meginlands Evrópu
- Niceair kynnir
sumaráætlun fljótlega
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Umboðsmaður Alþingis telur að
túlkun innviðaráðuneytisins á lögum
um búfjárhald og lögum um afrétta-
málefni standist ekki. Beinir hann
þeim tilmælum til innviðaráðuneyt-
isins að það taki leiðbeiningar sem
það hefur gefið út um viðbrögð sveit-
arfélaga við ágangi búfjár á önnur
heimalönd til endurskoðunar.
Eigandi lögbýlis, sem stundar
skógrækt en er ekki með fjárbúskap
sjálfur, fór fram á það við bæjar-
stjóra sveitarfélagsins í júní 2020 að
hann sæi til þess að fé annarra sem
gengur á landi hans verði smalað og
komið til eigenda á þeirra kostnað.
Bæjarstjórinn hafnaði þessu og
sömuleiðis lögreglustjóri umdæm-
isins. Næsta ráð eiganda jarðarinnar
var að kvarta til samgöngu- og
sveitarstjórnarráðuneytisins með
ósk um að bæjarstjórn yrði gert að
fara að lögum og láta fjarlægja féð.
Ráðuneytið leysti úr erindinu ári
síðar með því að gefa út almennar
leiðbeiningar um þær réttarreglur
sem það taldi gilda um slík tilvik,
það er að segja þegar óskað væri eft-
ir smölun á landi þar sem lausa-
ganga væri almennt leyfð af sveitar-
félagi.
Sættir sig ekki við lagatúlkun
Í leiðbeiningunum kemur fram sú
túlkun að ákvæði laga um búfjárhald
gangi framar ákvæðum laga um af-
réttarmálefni, fjallskil og fleira. Í því
felist að umráðamanni lands beri
sjálfum að taka ákvörðun um að til-
tekið og afmarkað landsvæði sé frið-
að til að umgangur og beit búfjár sé
þar bönnuð. Jafnframt þurfi hann að
ganga úr skugga um að vörslugirð-
ingar uppfylli kröfur. Komist búfé
eigi að síður inn á friðað land skuli
hann ábyrgjast handsömun þess og
koma því í örugga vörslu. Í þessu
felst að landeigandinn getur ekki
óskað eftir því við sveitarstjórn að
hún láti smala ágangsfé sem heimilt
er að hafa í heimahögum og reka
þangað sem það á að vera á kostnað
eiganda þess.
Landeigandinn hélt áfram og
kvartaði til umboðsmanns Alþingis.
Í áliti sínu sem nú hefur verið birt
telur umboðsmaður varhugavert að
skýra ákvæði laga um búfjárhald frá
árinu 2013 á þá leið að vilji löggjaf-
ans hafi staðið til þess að kollvarpa
aldagömlu réttarástandi og tak-
marka eignarrétt umráðamanns
lands með tilliti til ágangs búfjár.
Umrædd ákvæði geti ekki orðið ann-
ars efnis eða haft önnur réttaráhrif
en þau sem texti þeirra mælir fyrir
um, það er að segja að umráðmanni
lands sé heimil sérstök friðun sam-
kvæmt nánari ákvæðum og njóti þá
þeirra heimilda sem kveðið er á um.
Hafi umboðsmaður lands hins vegar
ekki nýtt sér téða heimild gildi um
réttarstöðu hans þær reglur sem að
meginstefnu hafa gilt hér á landi frá
fornu fari.
Niðurstaða umboðsmanns er að
sú afstaða ráðuneytisins sem birtist í
umræddum leiðbeiningum samrým-
ist ekki lögum og beinir hann þeim
tilmælum til innviðaráðuneytisins að
það taki þær til endurskoðunar með
hliðsjón af þeim sjónarmiðum sem
koma fram í álitinu og taki mið af
þeim framvegis. Jafnframt sendir
umboðsmaður afrit af álitinu til mat-
vælaráðuneytis og Sambands ís-
lenskra sveitarfélaga, vegna þeirrar
réttaróvissu sem ríkir um ýmis at-
riði málsins.
Sveitarfélög þurfa að smala ágangsfé
- Umboðsmaður Alþingis telur að túlkun ráðuneytis á lögum um búfjárhald og leiðbeiningar til
sveitarfélaga standist ekki - Fjáreigendur gætu þurft að huga betur að vörslu kinda sinna
Morgunblaðið/Eggert
Kind Umboðsmaður Alþingis túlkar lögin öðruvísi en ráðuneytið.
Sýningin Íslenskur landbúnaður 2022
fer fram í Laugardalshöll um helgina
og ýmislegt hægt að skoða og
smakka eins og sést á meðfylgjandi
mynd þar sem forseti Íslands, Guðni
Th. Jóhannesson, og Svandís Svav-
arsdóttir, matvælaráðherra, ásamt
Guðna Ágústssyni og Berglindi Häs-
ler, gæða sér á gulrótum. Íslenskt
grænmeti, beint frá bónda, er ekki
dónaleg fæða og á sýningunni gefst
tækifæri til að kynna sér einstaka
framleiðslu íslenskra bænda.
„Við finnum á viðtölum við bænd-
ur að sveitirnar eru að blómstra,“
segir Ólafur M. Jóhannesson, fram-
kvæmdastjóri sýningarinnar. Hann
segir að fjölbreytileikinn í fram-
leiðslu bænda sé stöðugt að aukast.
Hann segir markmið sýningarinnar
vera að kynna þá miklu fjölbreytni
sem finnst í íslenskum landbúnaði og
gæði og hreinleika íslenskrar mat-
vælaframleiðslu. Framþróun hefur
verið ör í sveitum landsins. Víða eru
gripahús orðin svo tölvuvædd að
þeim er stjórnað heiman að úr stof-
unni. En bændur geta líka sótt sýn-
inguna sjálfir til að sjá það allra nýj-
asta í tækjum og þjónustu fyrir
landbúnaðinn og hlýða á fyrirlestra.
Sýningin er opin í dag frá kl. 10-18
og á sunnudag frá kl. 10-17.
Morgunblaðið/Eggert
Gæddu sér á
gómsætum
gulrótum