Morgunblaðið - 22.10.2022, Blaðsíða 44

44 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 22. OKTÓBER 2022
ÞÚ FÆRÐ BOSCH
BÍLAVARAHLUTI HJÁ KEMI
Kemi | Tunguhálsi 10 | Sími 415 4000 | www.kemi.is
Tónleikaröð Kammermúsíkklúbbs-
ins heldur áfram á morgun í Norð-
urljósum í Hörpu kl. 16 en þá munu
Guðný Guðmundsdóttir fiðluleikari
og félagar flytja píanókvintett
Johannesar Brahms og píanókvint-
ett frá 1907 eftir bandaríska tón-
skáldið Amy Beach. Segir í tilkynn-
ingu að verk Beach hafi aldrei áður
hljómað hér á landi. Flytjendur
spanna þrjár kynslóðir, skipuleggj-
andi tónleikanna og aldursforseti
er Guðný Guðmundsdóttir og með
henni leika bandarísk hjón, Anton
Miller fiðluleikari og Rita Porfiris
víóluleikari, sem hafa haslað sér
völl sem einleikarar og kammer-
flytjendur víða um heim. Með þeim
koma fram Hrafnhildur Marta Guð-
mundsdóttir sellóleikari og Liam
Kaplan píanóleikari sem hafa vakið
athygli sem framúrskarandi
fulltrúar yngstu kynslóðarinnar.
Hæfileikafólk Flytjendur á tónleikunum.
Þrjár kynslóðir koma saman í Hörpu
Tónlistarhátíðinni WindWorks lýk-
ur með tónleikum kl. 14 í dag í Sjó-
minjasafninu. Þar leika klarinettu-
leikararnir Ármann Helgason og
Helga Björg Arnardóttir tónsmíðar
Elínar Gunnlaugsdóttur og Francis
Poulencs, ásamt öðrum verkum.
WindWorks er fyrsta hátíð sinnar
tegundar á Íslandi því á henni eru
blásturshljóðfæri í forgrunni og
áhersla lögð á að tónleikar fari allt-
af fram á söfnum og þá oft söfnum
þar sem ekki er endilega ríkjandi
hefð fyrir tónleikahaldi, að því er
fram kemur í tilkynningu. Fyrsta
WindWorks-hátíðin var haldin í
Reykjavík í fyrra.
Tónleikarnir eru styrktir af
borgarsjóði og miðborgarsjóði
Reykjavíkurborgar og enginn að-
gangseyrir en greiða þarf aðgangs-
eyri inn á safnið.
WindWorks lýkur með klarinettutónleikum
Dúó Klarinettuleikararnir Ármann
Helgason og Helga Björg Arnardóttir.
H
efð hefur skapast fyrir því
að Listasafn Reykjavíkur
standi fyrir sýningum í
Ásmundarsafni þar sem
listamenn eiga í samtali við verk Ás-
mundar Sveinssonar og/eða safn-
bygginguna. Má þá nefna „Innrásir“,
sýningar fimm starfandi listamanna
árið 2018 og fimm skúlptúrainnsetn-
ingar sem unnar voru í tengslum við
ár listar í almannarými árið 2019. Þeg-
ar Ásmundarsafn var opnað að nýju
eftir endurbætur í maí 2021 var sett
upp sýningartvenna sem hélt þessari
samræðu gangandi með uppteknum
hætti. Má þá segja að ný óformleg
sería hafi myndast og er sýningin með
verkum Unndórs Egils Jónssonar nú,
Eftir stórhríðina, hluti af því megni.
Heiti sýningarinnar vísar til heim-
ildar um verk sem Ásmundur vann í
Kaupmannahöfn og ýjar að pólitískri
undiröldu sýningarinnar. Samtal
þessara tveggja listamanna, Ásmund-
ar og Unndórs, hefst á speglun titils-
ins við innsetningu Unndórs „Hefil-
spónadrífa“, sem er hringrásar-, færi-
banda- hreyfiskúlptúr úr birki sem
framkallar fallandi snjókomu úr fis-
léttum hefilspæni. Eins eru þau fjöl-
mörgu önnur verk sem prýða sýn-
inguna þess eðlis að draga saman
einkennandi stef þessara tveggja
listamanna, efnisnotkun, notkun á
hreyfingu, og þeirra sameiginlegu
andagift frá móður náttúru. En að
mínu mati hljóðnar þó fljótt yfir sam-
talinu þrátt fyrir viðleitni sýningar-
stjóra við að draga fram sameinandi
áhrif og verklag listamannanna.
Djúpur undirtónn
Unndór vinnur einkum með við, þá
birki, í verkum sínum og þar skarast
hönnun, myndlist og trésmíði. Verk
hans eru gjarnan ljóðræn en ef betur
er að gáð má greina dýpri undirtón
og þankadrífandi tilvísanir. Í verkum
Ásmundar eru áberandi samfélags-
legar skírskotanir, ásamt tilvísunum í
söguna með bæði stóru og litlu essi.
Leiðir listamannanna tveggja til að
vekja athygli á málefnum líðandi
stundar eru því mjög ólíkar þrátt
fyrir áðurnefnd sameinandi stef. Ólíkt
undangengnum sýningum þar sem
samtalið við verk Ásmundar var frem-
ur greinilegt og skýrt, þá kveður hér
við annan tón. Verk sýningarinnar eru
áhugaverð en stefnumót listamann-
anna er því miður ekki sannfærandi.
Eins eru verk Ásmundar töluvert
fleiri, en færri verk hefðu mögulega
styrkt hugmyndaramma sýningar-
innar sem er fremur almennur. Það
má segja að ég hafi saknað þess að
trén væru greind frá skóginum í þessu
samhengi.
Tenging við birkitrén
Þegar ég var á leið af sýningunni tók
ég eftir því að skúlptúr Ásmundar
„Tónar hafsins“ stendur við verð-
launað birkitré í garðinum, en minni
útgáfa skúlptúrsins er í sýningar-
salnum. Í kjölfarið velti ég því fyrir
mér hvort það hefði mátt tengja betur
sýningarsvæðið úti við sýningarsalinn
inni. Einn skemmtilegur angi sýning-
arinnar sem minnst er á í sýningar-
skrá en hefði mátt bera meira á í sýn-
ingunni er samvinna safnsins við
Landgræðslu Íslands. Þar er birki-
trjánum sem Ásmundur og fjölskylda
hans sáðu og umkringja safnið gefinn
sérstakur gaumur sem og notkun,
sáningu og ræktun birkisins sem veg-
ur þungt í verkum og hjartastað Unn-
dórs. Auðvelt að missa af þessari
tengingu án frekari tilvísunar eða
leiðsagnar innan sýningarinnar. En
þrátt fyrir óljóst samtal listamann-
anna og vensl hugmynda býður sýn-
ingin upp á tækifæri til að sjá valin
verk eftir Ásmund og vandaðar inn-
setningar Unndórs, en önnur þeirra,
„Hefilspónadrífa“, var sérstaklega
hugsuð og hönnuð fyrir rýmið í
Ásmundarsafni.
Höfundur er listfræðingur.
Að greina trén frá skóginum
Morgunblaðið/Eggert
Hreyfiskúlptúr Verk Unndórs Egils, „Hefilspónadrífa“, er vandað verk úr birki sem af snjóar fisléttum hefilspæni.
„Verk hans eru gjarnan ljóðræn en ef betur er að gáð má greina dýpri undirtón og þankadrífandi tilvísanir.“
Ásmundarsafn
Unndór Egill Jónsson og Ásmundur
Sveinsson: Eftir stórhríðina
bbbnn
Ásmundarsafn við Sigtún.
Sýningarstjórar: Aldís Snorradóttir og
Edda Halldórsdóttir.
Opið er alla daga kl. 13-17.
KARINA HANNEY
MARRERO
MYNDLIST
Samtal „Verk sýningarinnar eru áhugaverð en stefnumót listamannanna er
því miður ekki sannfærandi,“ segir rýnir um samspil verka listamannanna.
Útiverk Stór útgáfa verks Ásmundar „Tónar hafsins“ er við verðlaunað
birkitré í garðinum, en minni útgáfa skúlptúrsins er í sýningarsalnum.