AVS. Arkitektúr verktækni skipulag - 01.12.2001, Blaðsíða 54

\ M
mælir hita, vindhraöa og vindáttir. Veðurstofan út-
bjó vindrósir eftir óskum og braut þær niður með
ýmsum hætti: Vetur og sumar, sumardag og -nótt,
< og > 6 metra á sek. o.s.frv. Vindurinn er sá þátt-
ur veðurfarsins sem þyngst vegur í verkefninu
enda ræður kæling af völdum vinds úrslitum um
vellíðan við útiveru í sól og við þokkalegt hitastig -
hvað þá ef ekki nýtur sólar og hitastig er lágt.
Ýmsar aðferðir voru notaðar til að skapa mynd
af vindafari svæðisins: Með vettvangsskoðun þar
sem lesin voru ummerki vinds og snævar í landi
og gróðri, vindrósir frá Veðurstofunni gaumgæfð-
ar; tilraunir gerðar með vindhermi, fokefni og líkani
af svæðinu; vindmælingar gerðar á svæðinu með
5 færanlegum veðurstöðvum og útreikningar gerð-
ir í tölvuvindhermi Veðurstofunnar. Einnig voru
gerð skuggakort af svæðinu. Ennfremur var saf-
Ríkjandi vindáttir í Hamrahlíð
nað saman ýmsum öðrum veðurfarsupplýsingum
og þær túlkaðar. Gerð voru og hallakort af svæð-
inu, mat var lagt á verndun gróðurfars á grundvelli
gróðurfarsúttektar.
SKIPULAGSTILLOCUR
Gerðar voru tillögur að annars vegar ramma-
skipulagi svæðisins og hins vegar að deiliskipulagi
ákveðins reits innan þess. í rammaskipulaginu var
byggt á forsendum veðurfarsathugananna og byg-
gðarmynstur valið í samræmi við þær. Mynstrið
ræðst af kerfi stofnskjólbelta sem skýlir gegn rík-
jandi vindáttum og sem um leið afmarkar útlínur
byggðarflekanna. í tillögunni eru tekin frá allt að
100 metra breið svæði milli byggðarflekanna þar
sem skjólbeltum er komið fyrir auk ýmissar annarr-
ar þjónustu eins og skólum og leiksvæðum er
komið fyrir. Gert er ráð fyrir að skjólbeltin geti orðið
10-12 metra há og dragi úr vindi á landi allt að 20
- faldri hæð þeirra. Skjólbeltunum austast í byggð-
inni er jafnframt ætlað að safna sem mestu af því
mikla magni af foksnjó sem búast má við á svæð-
inu.
í deiliskipulagstillögunni var unnið með minni
skjólbelti og húsagerðir þar sem meginforsendurn-
ar voru þéttleiki, sólarbirta og skjól. Annars vegar
voru skoðuð fjölbýlishús sem formuð voru m.t.t.
vinds og sólar - þ.e. sveigð og með hallandi „bak-
vegg” og lægri til endanna. Skjóláhrif voru könnuð
í líkani 1:200 með hjálp vindhermis, fyrst án frekari
skjólaðgerða en síðan einnig með skjólvirkjum
sem ætlað var að draga úr vindhraðanum þar sem
hann er mestur, þ.e., fyrir enda húsanna og yfir
þau. Einnig voru gerðar tilraunir með hálfopna
skerma utan á bakveggnum. Þessar aðgerðir
ásamt sérstakri mótun húsanna gerði það að verk-
um að mun meira skjól náðist milli húsanna og
skjólvirkin gerðu mögulegt að auka bilið milli þeir-
ra þannig að betri sólarskilyrði náðust.
Hins vegar voru skoðuð sérbýlishús (n.k. par-
hús) á litlum lóðum (ca. 600 fm) á tveimur hæðum.
Lóðanýting er mjög há eða 0.9. Lögð var áhersla
á að tryggja sól og skjól eins og áður segir og þar
sem lóðastærðin var lítil var sólarbirtan leyst með
skjólsælum þaksvölum (-görðum). Með ákveðnum
skjólaðgerðum tókst að mynda skjólsæla byggð
sem einnig naut vel sólar.
HIÐURSTOÐUR
Niðurstöður verkefnisins verða ekki sannreyndar
nema í verki. Það er þó mat Batterísins að með
52