Úrval - 01.02.1952, Blaðsíða 20

18
tJRVAL
varir og nef. Þeim þykir að
þessu hin mesta prýði, en okk-
ur myndi finnast það óbærileg
lýti. Fótur kínverskrar hefðar-
meyjar er bæklaður, en þessi
bæklun er upphefð hennar og
fegurðarauki. Hún telur því alls
ekki bæklun sína lýti. En ís-
lenzk stúlka með sömu fötlun
myndi líða sárar sálarkvalir, og
gæti bæklunin haft hin óheilla-
vænlegustu áhrif á sálarlíf
hennar.
Sálrænar afleiðingar eða
verkanir líkamslýta og fötlun-
ar eru í velflestum tilvikum
mest komnar undir afstöðu al-
menningsálitsins til þeirra, og
sérstaklega afstöðu þeirra, sem
bamið hefur mest mök við og
bein kynni af. Því reyna upp-
eldisfræðingar að hafa áhrif á
afstöðu almennings í þessu
efni, þannig, að hann temji sér
réttara og mannúðlegra viðhorf
við þessum einstaklingum,
hvort sem þeir eru börn eða
fullorðnir. Án efa hefur þegar
talsvert áunnizt hér með al-
mennri fræðslu um uppeldismál.
Því má þó ekki gleyma, að
mjög erfitt er að breyta fegurð-
arsmekk manna, þ. e. mati
þeirra á líkamslýtum, með for-
tolum og fræðslu, þótt ég vilji
hins vegar ekki halda því fram,
að þau séu þýðingarlaus. Alltaf
er og verður því mikilsvert að
leiðbeina þeim, styrkja þá og
hvetja, sem haldnir eru fötlun
eða líkamslýtum, svo og upp-
alendur þeirra, því að jafnvel
í óhagstæðu félagslegu um-
hverfi getur hinum lýtta eða
fatlaoa rnanni tekizt að halda
geðheilsu sinni og verða ham-
ingjusamur, þrátt fyrir ann-
marka sína, ef hann bregzt rétt
við þeim.
Við skulum nú athuga stutt-
lega hin algengustu áhrif, sem
fötlun og lýti hafa á menn:
1. Frá því að barnið verður
sér meðvitandi um annmarka
sinn, er hætt við að hann verði
því tilefni alls konar heilabrota,
það hugsar of mikið um sjálft
sig eða miklu meii'a en heppi-
legt er. Áhugi þess dregst því
meira frá athöfnmn og við-
fangsefnum sem það hugsar
meira um sjálft sig, ástæðurn-
ar til annmarka síns og þær af-
leiðingar, sem hann kann að
hafa.
2. Annrnarkinn verður oft
tilefni vanmetakenndar, sem
getur birzt í fjölmörgum og
stundum torkennilegum mynd-
um. Barnið finnur, að það skort-
ir eitthvað til jafns við aðra,
er þeim frábrugðið. Ef um áber-
andi lýti er að ræða, finnur
það, að það vekur eftirtekt, það
sér á svip manna, að lýtin eru
þeim ógeðfelld, eða það finnur,
að það vekur forvitni eða með-
aumkun annarra, sem eru því
óvelliomin, stundum verður það
ýmsum jafnvel til skops eða
aðhláturs. Allt þetta er til þess
fallið að særa sjálfsvirðingu og
draga úr heilbrigðu sjálfs-
trausti bamsins. Því er hætt