Úrval - 01.02.1952, Síða 48

46
tJRVAL
þau eru allt of stór handa henni.
Hún er allt í einu orðin að stærð
Óg þroska eins og þegar hún
var ellefu ára. Aðrir atburðir
eru of hryllilegir til þess að þeir
geti birzt á prenti. Allir hafa
þeir skeð í New York á síðustu
tveim þrem árum; og mig grun-
ar að þúsundir samskonar at-
burða hafi skeð og séu að ske
víðsvegar um heim. Og nú er
spumingin: hvað er að ske og
hver er orsök þessara atburða?
Ég tel mig hafa fundið skýringu
á þeim.
Hafið þið ekki, eins og ég, tek-
ið eftir vaxandi þrá næstum allra
manna eftir fortíðinni? Aldrei
fyrr á minni löngu ævi hef ég
heyrt svo margt fólk óska þess
að það hefði lifað „um aldamót-
in“ eða „þegar lífið var einfald-
ara“ eða „þess virði að því væri
lifað“ eða „þegar hægt var að
eignast böm í nokkum veginn
öruggu trausti á framtíðina".
Ailar bókabúðir og blaðsölu-
turnar em full af bókum og blöð-
um, sem miða að því að gera les-
endunum kleift að flýja nútím-
ann. Heil tímarit helga sig furðu-
sögum, sem aðeins eru flótti frá
veruleikanum — flótti til ann-
arra tíma, aftur í fortíðina eða
inn í framtíðina eða til annarra
hnatta — burt frá vandamálum
líðandi stundar. Já, í heiminum
ríkir þrá, líkt og sár þorsti;
þessi þrá miljóna mannshuga
þrýstir með sívaxandi þunga á
hinar traustu viðjar tímans.
Þessar viðjar, sem loka mann-
inn inni í nútímanum, varnar
honum vegar bæði inn í fortíð
og framtíð. Ég er sannfærður
um, að þessi ægilegi þrýstingur
miljóna mannshuga sé þegar
farinn að hafa áhrif á tímann
sjálfan. Þegar svo ber undir —
þegar þessi löngun til að flýja
nútímann er almennust og sterk-
ust — þá ske hinir undarlegu
atbnrðir.
Klukka tímans er að byrja að
gefa sig undan þessum ofur-
þunga, og ég er hræddur um
að einn góðan veðurdag muni
hún bresta. Ég læt lesendunum
eftir að gera sér í hugarlund þá
ringulreið, sem ríkja mun síð-
ustu stundimar, sem okkur verð
ur unnað lífs; þegar allir hin-
ir óteljandi atburðir lífs okk-
ar eru tættir hver frá öðrum
og lenda í einum allsherjar
hrærigraut.
Ég á mestan hluta ævinnar
að baki; af mér verða aldrei
tekin nema örfá ár. En það er
hörmulegt til þess að vita, að
löngunin til að flýja heim veru-
leikans skuli vera svona almenn
og sterk; þennan heim sem gæti
verið auðugur, frjósamur og
fullur hamingju. Við lifum á
plánetu, sem er þess vel megn-
ug að veita hverjum einasta
þegn sínum góð lífsskilyrði, en
það er hið eina sem 99 af hverj-
inn 100 þeirra fara fram á. Hví
erum við þá svo mörg svift
þeim?