Úrval - 01.02.1952, Side 53

BEAUMARCHAIS
51
maður. Stríðsmaður. Rithöfund-
ur“ að ofmeta áhrif þess. Það
var aðeins eitt af mörgum árás-
um á þjóðfélagshættina fyrir
bj'ltinguna.
Það er af ráðnum hug sem
Hirn prófessor kallar Beaumar-
chais fyrst og fremst ævintýra-
mann. Fáir evrópumenn á 18.
öld hafa lifað jafnævintýralegu
og viðburðaríku lífi. Ýmist var
hann ríkur og voldugur eða blá-
snauður og stundum var hann
í fangelsi. Hann var í sífelldum
málaferlum. Hann var þrí-
kvæntur. Áður en hann dó árið
1799 hafði hann verið úrsmið-
ur, söngkennari, embættismað-
ur við hirðina, skipaeigandi,
vopnasali, persónulegur erind-
reki konungs, útgefandi — og
vildi um skeið gerast þrælasali.
Hann skrifaði grein um jafn-
furðulegt uppátæki og að grafa
skurð gegnum Panamaeiðið og
studdi franskan verkfræðing
sem byggði loftfar. Þegar hann
vann sem 19 ára unglingur í
úrsmíðaverkstæði föður síns í
París braut hann mikið heil-
ann um það hvernig hægt væri
að láta úrin ganga réttar —
aigent var að þau flýttu sér eða
seinkuðu um hálftíma á sólar-
hring. Eftir tveggja ára til-
raunir tókst honum að koma
fyrir í úrinu útbúnaði, sem
stjórnaði fjöðrinni, og árið
1754 fékk hann, eftir málaferli
við annan úrsmið, viðurkenn-
ingu Vísindaakademíunnar fyr-
ir því, að hann væri uppfinn-
ingamaðurinn. Lúðvík XV pant-
aði hjá honum þrjú úr, eitt
handa sjálfum sér, annað handa
ástmey sinni Madame de
Pompadour og hið þriðja handa
dótturinni Madame Victorie.
Þegar Pierre Augustin Caron,
en svo hét Beaumarchais þá,
kom til Versaille til að skila úr-
unum vakti hann athygli sakir
fríðleiks og líkamlegs atgervis.
Auðug kona, Madame Franquet
að nafni, tók eftir honum og
kom sjálf í úrsmíðastofuna í
París með úr sem hún þurfti að
fá viðgert. Caron fór með úrið
til frúarinnar að viðgerð lok-
inni — og skömmu seinna var
hann orðinn elskhugi hennar.
Þegar maður hennar, sem
kominn var allmjög til ára
sinna, dó nokkru síðar, kvænt-
ist Caron ekkjunni og erfði
jafnframt embætti gamla
mannsins við hirðina. Hann'
þurfti að þjóna við borð kon-
ungs fjóra mánuði á ári. Eftir
að hann kvæntist tók hann sér
nafnið Beaumarchais, eftir óð-
ali sem Franquet hafði átt,
lagði handverkið á hilluna og
hugði á meiri frama. Eftir tíu
mánaða hjónaband dó konan, og
til að tryggja sér arfinn eftir
hana hóf hann ein af þessum
langvinnu málaferlum sínum.
Ættingjar hennar gengu jafnvel
svo langt að gefa í skjm að
hann ætti sennilega sök á dauða
hennar og gamla Franquets
líka.
Við hirðina var hinn ungi