Skógræktarritið - 15.12.1993, Síða 60

Skógarfura er mikið notuð sem
jólatré í N.-Ameríku og einnig f
Evrópu, m.a. rækta Danir hana.
Hún hefur þann galla að vilja
gulna snemma vetrar og tapar þá
oft það miklum lit að hún verður
ósöluhæf. Til að sporna við því
hafa menn reynt að nota eins
suðlæg kvæmi og hægt er, en
þau gulna síður. Eins má höggva
hana snemma hausts, áður en
gulnunin á sér stað, því hún er
afar barrheldin.
Fullyrða má að hægt sé að
rækta skógarfuru hér á landi sem
jólatré. Til að sporna við lúsinni
sem herjar á hana má úða með
skordýraeitri, líkt og Danir gera í
sinni jólatrjáræktun. Það ætti þó
ekki að þurfa að gerast nema
einu sinni til þrisvar á ræktunar-
ferlinum, sem er mun sjaldnar en
gert er í dönsku ræktuninni. Hún
hefur yfirleitt beinni stofn en
stafafura og eins vex hún hægar
og getur þvf orðið þéttari. Hæg-
lega má forma hana til með
klippingum til að fá fram æski-
lega lögun.
Lindifura (Pinus cembra)
Lindifura var gróðursett á
nokkrum stöðum hér á landi í
Lindifura á Hallormsstað. Af henni fást
fallegar jólagreinar og eins kemur til
greina að rækta hana sem jólatré.
Mynd: S.Bl. 13.07.92.
byrjun aldarinnar. Hefur hún náð
ágætum þroska, t.d. hefur hún
náð 13 - 14 m hæð á Hallorms-
stað og er mjög falleg f Eyjafirði.
Lindifuran hefur verið notuð
með ágætum árangri sem jólatré
á Hallormsstað, en þar sem lítið
hefur verið gróðursett af henni
hefur hún aldrei komist á al-
mennan markað. Því kemur vel til
greina að rækta hana sem jóla-
tré, sérstaklega austan- og norð-
austanlands. Hún er með sérlega
fallega krónu, er barrheldin og
hefur verið laus við meindýr og
sjúkdóma. Einnig fást af henni
afar fallegar jólagreinar. Helsti
ókosturinn við notkun hennar er
hve seinvaxin hún er, en gera
verður ráð fyrir að hún þurfi allt
að 20 ár til að ná sér f venjulega
jólatrjástærð. Þó hefur ekki verið
kannað til hlítar hvað megi stytta
þann tíma með áburðargjöf.
Lindifura er því trjátegund sem
tvímælalaust þarf að gefa gaum í
framtíðinni.
Sveigfura (Pinus flexilis) og
broddfura (Pinus aristata)
Báðar þessar tegundir eru falleg-
ar sem jólatré en eru það sein-
vaxnar að slík ræktun verður
tæpast arðbær, nema hægt sé að
sleppa að mestu við umhirðu.
Má gera ráð fyrir því að broddfur-
an þurfi a.m.k. 25 ár til að ná
nægri hæð en sveigfuran eitt-
hvað skemmri tíma. Þessar teg-
undir eru hins vegar heppilegar
til að klippa af greinar og verður
vikið nánar að þeim í kaflanum
um jólagreinar.
Broddfura hentar ágætlega til greina-
framleiðslu og einnig hugsanlega til
jólatrjáræktunar. Myndin er af 25 ára
gamalli broddfuru í Mjóanesi á
Völlum. Mynd: S.Bl. 01.08.92.
Douglasgreni, döglingsviður
(Pseudotsuga menziesii)
f norðurhéruðum Bandaríkjanna,
í Kanada og vfðar er douglas-
greni mjög vinsælt jólatré. Áferð
þess minnir á þintegundir, barrið
er mjúkt og fellur seint af. Hér-
lendis hefur grenið lftið verið
reynt. Þó eru til nokkrir teigar,
m.a. á Hallormsstað, þar sem
það hefur vaxið ágætlega og náð
um 13 m hæð á 48 árum. Sjálf-
sagt er að gefa því frekari gaum f
framtfðinni og þreifa fyrir sér í
ræktun þess sem jólatrés.
Jólagreinar
Framleiðsla á jólagreinum hefur
verið lítil hér á landi. Hafa verið
klippt ca 1.000 kg af greinum ár-
lega f Skorradal, en annarstaðar
minna.6'14 Má áætla að framleiðsl-
an á landinu öllu sé um 2.000 kg
á ári. Eru nær eingöngu klipptar
greinar af stafafuru, en lítillega af
öðrum tegundum, s.s. fjallaþin,
bergfuru og broddfuru. innflutn-
ingur jólagreina nemur hins veg-
ar tugum tonna árlega.
Því er ljóst að stór markaður er
fyrir jólagreinar hér og að inn-
lenda framleiðslan er einungis
lítið brot af heildarnotkuninni.
58
SKÓGRÆKTARRITIÐ 1993