Skógræktarritið - 15.05.1999, Síða 121

Hér sést yfir væntanlegt skógræktar-
svæði sem búið er að jarðvinna.
Ljósm.: j.G.P. (S.f).
hliða tiliit til hagsmuna timbur-
framleiðslunnar. Menn blinduð-
ust á ákveðinn hátt yfir vel-
gengni nýskógræktarinnar - en
gleymdu samhenginu; því að
skosku hálöndin eru rómuð fyrir
náttúrufegurð, þau eru vinsæl
fyrir almenning til útivistar, að
þar er stundaður annar búskapur
en skógarbúskapur, að þar er
fjölþreytt dýra- og fuglalíf.
Þannig sköpuðu menn þessar
hornréttu, einsleitu plantekrur,
sem svo mikið hafa verið gagn-
rýndar.
Hér á landi er lítið af eldri
skógum sem hægt er gagnrýna á
þeim forsendum sem skógræktar-
menn í Skotlandi voru gagnrýndir
fyrir. Einnig var drifkraftur skóg-
ræktar í Skotlandi mest efna-
hagslegur, meðan drifkraftur
skógræktar hérlendis hefur snúist
meira um endurheimt landgæða
- „að klæða landið". Þannig hefur
mikill tími farið í það hér að sýna
og sanna möguleika skógræktar,
líkt því sem þurfti í Skotlandi á
síðustu öld.
SKÓGRÆKTARRITIÐ 1999
Að jarðvinnslunni lokinni er hægt að
gróðursetja trjáplönturnar.
Ljósm.: J.G.P. (S.f).
Þessi misserin eru forsendur
skógræktar að breytast mikið hér-
lendis. Nýskógrækt jókst mjög
árið 1990, þegar hún þrefaldaðist
frá því sem áður var. Núna er um-
ræða um skógræktarmál að
mestu hætt að snúast um að
sanna tæknilega, að hægt sé að
rækta skóga á íslandi. Þannig er
100 ára ræktunarreynsla, ásamt
framförum í rannsóknum og þró-
unarstarfi síðustu áratuga að
skila miklum árangri. Núna eru
komin í gang stór (á okkar mæli-
kvarða) skógræktarverkefni, þar
sem ekki er lengur verið að velkj-
ast í vafa um hvort hægt sé að
rækta skóg - heldur hvar eigi að
gera það - hvernig sé einfaldast
að fara að því - og hvers vegna.
í raun er hægt að segja að núna
sé skógræktin hérlendis að kom-
ast á það stig að verða verulega
sýnileg í landslaginu. Því er
mikilvægt fyrir okkur að draga
lærdóm af þvf sem gerst hefur í
Skotlandi. Þær áherslur sem
nefndar eru hér að ofan í kaflan-
um „Nýjar áherslur" eiga því allar
fyllilega erindi í skógræktarum-
ræðuna hérlendis, nú þegar skóg-
rækt er að verða sjálfsagður hluti
landnýtingar.
Þakkir fyrir yfirlestur og þarflegar
ábendingar fá Arnór Snorrason,
Brynjólfur Jónsson, EinarGunn-
arsson og Þorbergur Hjalti Jóns-
son.
HEIMILDIR
Balfour, )ean. 1997. General notes
prepared for IFA visit to
Scotland.
Bell, Simon. 1998. Forest Design
Planning. Forestry Commission,
Edinburgh.
Broadhurst, Richard. 1999. Forests
forScotland. Forestry Commis-
sion, Edinburgh.
Forestry Commission. 1998.
Forestry briefing. Forestry
Commission, Edinburgh.
Forestry Commission. 1998. The
Future for Forestry, a frame-
work for Forestry in Great
Britain. Forestry Commission,
Edinburgh.
Osborne, Michael. 1997. General
notes prepared for iFA visit to
Scotland.
Scottish Natural Heritage. 1993.
Ancient woodlands in Scotland.
Scottish Natural Heritage,
Edinburgh.
The Forest Industry Council of
Great Britain. 1996. The Forest
Industry Yearbook 1996, 69 bls.
The Nature of Scotland - land-
scape, wildlife and people.
1991. Editor Magnus Magnus-
son. Canongate Press,
Edinburgh.
Worell, R. and Callander, R. 1996.
Native woodlands and forestry
policy in Scotland. Native
Woodlands Policy Forum.
119