Morgunblaðið - 14.02.1978, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 14.02.1978, Blaðsíða 14
14 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 14. FEBRUAR 1978 Járnblendiverksmiðjan við Grundartanga heimsótt: 99 Þriðjungi framkvæmda þegarlokið" Morgunblaðinu gafst í s.l. viku tækifæri til að kynnast þeim framkvæmdum sem nú fara fram við járnblendiverksmiðjuna á Grundartanga í Hvalfirði, en um þessar mundir er um þriðjungi framkvæmda þar lokið. Við þefta tækifæri kynnti Jón Sigurðsson framkvæmdastjöri verksmiðjunnar nokkuð ýmsa þætti svo sem aðdraganda að stofnun verksmiðjunnar, aðstöðu íslands sem framleiðanda á járnblendi, stað- arval verksmiðjunnar, Grundartangahöfn, fjármögn- un og ýmsa aðra þætti. Unnið að framkvæmdum við Járnblcndiverksmiðjuna á Grundartanga. Þá sagði Jón Sigurðsson m.a.: Upphaflega var ætlunin að reisa kísiljárnverksmiðjuna í samvinnu við bandaríska fyrir- tækið Union Carbide Corporation. Er undirbúningur að þeirri byggingu var nokkuð á veg kominn, dró þetta fyrir- tæki sig hins vegar í hlé. Is- lenska járnblendifélagið hafði þá þegar verið stofnað sam- kvæmt sérstökum heimildar- lögum þar um, en Union Carbide hvarf frá aðild að því og greiddi skaðabætur vegna þeirrar riftunar á samningum til bótagreiðslna vegna riftunar ásamningum félagsins við Landsvirkjun um orkusölu. Það var síðan vorið la76, að hafnar voru viðræður við norska fyrirtækið Elkem- Spigerverket a/s um þátttöku þess í íslenska járnblendifélag- inu hf. sem hluthafa á móti ríkinu og var samningum um slíka samvinnu lokið að áskildu samþykki Alþingis í árslok 1976. Heimildarlögin, sem stað- festa aðalsamning ríkisstjórn- arinnar og Elkem-Spigerverket voru síðan samþykkt á Alþingi vorð 1977. Elkem-Spigerverket a/s var stofnað árið 1972 með samruna tveggja gamalla og gróinna fyrirtækja, Kristiania Spiger- verk, sem stofnað var 1853 og Elkem a/s, sem stofnað var 1904. Hið sameinaða fyrirtæki er hlutafélag með hlutabréf að nafnverði 195 milljönir norskra króna. Hlutafjáreign í félaginu er mjög dreifð, hluthafar eru um 15000 talsins. Nær allir hluthafar eru norskir og er tal- ið að um 9% hlutafjárins sé í eigu aðila, að mestum hluta fyrirtækja, sem skrásett eru í -Noregi, en að nokkru leyti í eigu útlendra aðila. Elkem-Spigerverket fæst við fjölbreyttan atvinnurekstur, að verulegu leyti í járn- og stáliðn- aði, en einnig við álframleiðslu, framleiðslu ýmissa neytenda- vara eins og verkfæra, lása og annarra járnvara, einangrunar- efnis, trefjaglervara o.fl., auk þess sem fyrirtækið rekur nokkurn námugröft og fram- leiðslu og sölu á bræðsluofnum í þungaiðnaði. Árssala fyrir- tækisins er hálfur þriðji mill- jarður norskra króna og hefur málmablendi af ýmsu tagi lengst af verið stærsti þáttur þeirrar sölu. Hjá félaginu starfa rúmlega 9000 manns á 30 verksmiðjustöðum. Hlutafé íslenska járnblendi- félagsins hf. er ákveðið jafn- virði 24 milljóna bandaríkja- dollara og er eignarhluti ís- lenska ríkisins 55% af því, en hluti Elkem-Spigerverket 45%. Járnbelndifélaginu er ætlað að hafa með höndum fram- leiðslu á kísíljárni og tengdan atvinnurekstur. Kísiljárn er ein af mörgum tegundum málm- blendis, sem notað er í alls kyns málmiðnaði til framleiðslu á mismunandi málmblöndum til ýmissa nota. Járnblendi- er mjög orkufrekt í framleiðslu og þarf 9—10 þúsund kílówatt- stundir af raforku til að fram- leiða hvert tonn af kísiljárni. Raforka á tiltölulega hagstæðu verði er því forsenda fyrir kísil- járniðnaði. Kísiljárn er meðal tiltölulega fárra efna, sem eru svo orkufrek f framieiðslu og koma þess vegna til álita, þegar sú stefna verður uppi hér i landinu að nýta orkulinir þess til framleiðslu útflutningsvara. I rauninni er framleiðsla og út- flutningur kísiljárns þannig fyrst og fremst aðferð til að flytja út orku. Til þessarar framleiðslu hef- ur Island í rauninni ekki upp á neitt annað að bjóða en orkuna. Orkuverðið verður þar á ofan að vera lægra en gerist í ná- grannalöndunum til að bera uppi það óhagræði og kostnað, sem stafar af fjarlægð landsins frá hráefnalindum og markaðs- svæðum þessarar vöru. í greinargerð með frumvarpi til laga um járnblendiverk- smiðju í Hvalfirði, sem var til meðferðar 1974/75 kemur fram, að ein af ástæðunum til þess að kísiljárn var valið sem aðferð til að flytja út orku var á þeim tíma sú, að álverið í Straumsvík var þegar til í land- inu og þótti æskilegt, að orku- frekur útflutningsiðnaður sé af' fleiri en einni tegung. Annað mikilvægt atriði, þegar gárn- blendiiðnaður var á þessum tfma tekínn fram yfír frekari áliðnað var sú staðreynd, að orkueftirspurnarkröfur járn- blendiiðnaðar eru ekki eins strangar og áliðnaðar. Þannig getur járnblendi að talsverðu leyti nýtt afgangsorku, sem á hverjum tíma er fyrir hendi i orkuveitukerfinu. Því er orku- sala raforkukerfisins til beggja þessara framleiðslugreina sam- hliða talin hagstæð. Járnblendifélagið hefur gert samning við Landsvirkjun um kaup á raforku. Gert er ráð fyrir 68 MW afli að meðaltali, þegar verksmiðjan er komin að fullu I rekstur og 550 GWst orku á ári. Af þessari orku er gert ráð fyrir 306GW st af- gangsorku, en 244 GWst grunn- orku. Til samanburðar tekur ál- verið i Straumsvík 140 MW og um 1100 GWst á ári, allt grunn- orku. 1 greinargerð með upphaf- lega frumvarpinu um þessa verksmiðju var við staðarval hennar gengið út frá þeirri for- sendu, að orkufrekur iðnaður, sem nýtti orku frá Sigöldu, hlyti að verða suðvestanlands. Síðan voru gerðar samanburð- arathuganír á fjórum stöóum Framhald á bls. 33. Starfsmenn ánægðir med vinnuaðstöðuna A VINNUSVÆDINU við járn- blendiverksmiðjuna hitti Morgunhlaðið fyrir þrjá unga menn, Sigurð Arnar Sigurðs- son, Guðmund Inga Gunnars- son og Sverrir Valsson og innti þá eftir því hvernig háttað væri vinnuaðstöðu og vinnu almennt þar. Voru þeir félagarnir sam- mála um að vinnuaðstaða va-ri öll með ágætasta móti, þó segja mætti að meira af verkfærum og tækjum mætti vera, því stundum kæmi sú staða upp t.d. hjá þeim. að þeir þyrftu að bíða þó nokkurn tíma eflir því að geta haldið álram. Þá sögðu þeir félagar jafnframl að starfsmannaskálar væru ága>tir svo og mötuneylið á staðnum. - Það eina seni félagarnir kvörluðu yfir var það að æði oft væru þarna á vinnusvæðinu mjog leiðinlegt veður, kuldi og hávaðarok. Félagarnir Sigurður Arnar Sigurðsson, Guðmundur Ingi Gunnars- son og Sverrir Valsson. Allt að 20000 geta lagzt að tonna skip munu í Grundartangahöfn Hér munu gela lagzl að allt að 20000 lonna skip. 1 SAMBANDI við bygg- ingu verksmiðjunnar er stöðugt unnið að hafnar- framkvæmdum á vegum Hafnarmála.stofnunar á Grundartanga sjálfum, en Grundartangahöfn er þó álveg sjálfstætt fyrirtæki sem á engan hátt tengist framkvæmdum við Járn- blendiverksmiðjuna sjálfa. Þar hittum við fyrir Jón Guðmundsson frá Hafnarmálastjórn og báð- um hann að iysa þessum framkvæmdum. „Hafn'arbakkar verða tveir, einn 120 metra lang- ur bakki móti norð-austri, þar sem dýpi verður 7.5 metrar, miðað við meðal stórstraumsfjöru og 55 metra langur bakki mót suðaustri þar sem dýpi verður 10 metrar. Við norðaustur-bakkann geta lagzt skip að stærð ailt að 6000 DWT, en að hinum skip allt að 20000 DWT, þó er gert ráð fyrir að lengja megi SA-bakkann um allt að 200 metrum og hafa dýpi fyrir skip allt að 40000 DWT, ef þörf yrði fyrir slíkt. Aætlað er að þessum framkvæmdum Ijúki i Iok þessa árs," sagði Jón. Hafnarbakkarnir eru slálþilsbakkar og fara um það bil 1000 tonn af stáli í þá. Ofan á stálþilið verður steyptur kantur og undir- staða fyrir spor hafnar- krana. Er gert ráð fyrir að i það fari um 1400 rúmmetr- ar af steypu og um 70 tonn af steypustyrktarstáli. Magn fyllingarefnis i hafn- argarðinum er um 120000 rúmmetrar af möl og um 18000 rúmmetrar af sprengdu grjóti. Byggt verður hafnarhús um 150 fermetrar að flatar- máli, þar sem hafnarstarfs- menn munu hafa aðstöðu. Þar verður einnig aðstaða fyrir toll og lögreglu. Heildarkostnaður við hafnarmannvirkin var áætlaður um 600 milljónir króna þegar framkvæmdir hófust í maí 1977, en í dag hljóðar áætlunin upp á 700 milljónir króna á verðlagi miðað við janúar 1978.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.