Morgunblaðið - 25.07.1984, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 25.07.1984, Blaðsíða 34
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 25. JÚLl 1984 33 Carl Lewís hefur glæsilegan vöxt. Hann er einn hæst launaöi frjálsíþróttamaöur heimsins um þessar mundir. Hann ætlar eér fern gullverölaun í LA. rigna, svo aö það varö aö fresta keppni til næsta fimmtudags. Viö sátum á meöan heima viö undar- legar aðstæöur. þvi aö 'oreldrar minir voru ábyrgir þjálfarar tveggja stríöandi aöila; þaö var ekki eldaö- ur neinn matur heima hjá okkur þá dagana. Sp. Hva<5 gerírðu i fristundum — eða áttu kannski engar? Carl Lewis: Þær eru nú ekki ýkja margar, en ég er meö í utvarps- og sjónvarpstilraunaútsendingum stúdenta viö Houston-háskóla, svo aö mikiö af frístundum mínum fer í félagslífiö innan háskólans, auk þeirra íþróttaæfinga, sem ég nefndi áöan. Svo er ég í smávegis íhlaupavinnu hér og þar — ég auglýsi til dæmis fyrir japanska fyrirtækiö Xerox og fyrir BMW-bílaverksmiöjurnar, og það fer heilmikill tími í þetta allt saman. Svo fæst ég lika viö ýmislegt ann- aö — held ávðrp á fundum, er í blaöaviötölum eins og þessu — þá hef ég tekiö þátt í starfi félaga- samtaka tii hjálpar fólki sem þjáist af vöövarýrnun ... ég geri svo. ótalmargt. Sp. Flyturðu ávörp hjá mörgum mismunandi félagasamtökum? Carl Lewis: Já, ég hef talaö á fundum alls konar félagasamtaka og vió hádegisveröarfundi, ég tek líka þátt í starfi kristílegra félaga. Sp. Hver er munurinn á sprett- hlaupara og langhlaupara? Carl Lewis: Munurinn er auövitað fólginn í þoli — spretthlauparar hafa einfaldlega ekki mikiö þol til aö bera. Þarna er nánast um mis- mun á gerö vöðvaþráðanna aö ræða, sem ymist eru kallaöir „snerpu-hnykkir" eða þá „seiglu- hnykkir". Þeir fyrrnefndu eru vöðvaþræðirnir, sem einkenna spretthlaupara, þar sem saman fer styrkleiki og hraöi: knattspyrnu- menn, frjálsiþróttamenn, körfuboltamenn og handboltam- enn hafa þannig samsetta vöova. Hin gerö vöövaþráöanna er al- gengust hjá langhlaupurum, flest- um sundmönnum og í öðrum þeim íþróttagreinum, þar sem krafist er mikils þols og seiglu á lengri vega- lengdum. Þetta er eiginlega aðal- munurinn. Svo þurfa menn líka aö hafa mismunandi skapgeröareig- inleika til að bera, eftir því hvort þeir leggja stund á spretthlaup eöa hlaupa lengri vegalengdir. Lang- hlauparar leggja mjög hart aö sér í einu tilliti — þeír strita meira af því aö þeir æfa sig meö því aö hlaupa langar vegalengdir og stunda jafn- framt æfingar í stökki og kasti á vellinum. Spretthlauparar eru í stuttum hraöaæfingum, sem líka reynir ansi mikið á menn. Ég held sem sagt aö meginmunurinn á þessum tveimur hópum íþrótta- manna sé mismunandi gerö vöð- vaþráöanna í líkömum þeirra. Sp. Hefur huglæg afstaða þín áhrif á baráttuviljann? Carl Lewis: Já, það held ég. Fyrst og fremst má nefna, að ég hef mjög sterka kristílega sannfær- ingu, og ég álít aö sú afstaða sé mér til mikillar hjálpar. Þaö eru einungis þrjú ár síðan ég endur- fæddist til kristínnar trúar, og þau umskipti hafa gefiö mér hugarró. Nú veit ég, aö alltaf þegar ég legg mig fram viö þaö sem ég er aö gera, þá hef ég gert allt sem í mínu valdí stendur. Drottínn hefur veitt mér mikla hæfileika á sviöi frjáls- íþrótta og líka á öðrum sviöum, og þar er alltaf framfara aö vænta, sama á hvaða aldursskeiði maöur er. Sp. Carol, systir þín, er framúr- skarandi iþróttakona. Er hún lang- stökkvarí? Hefur hún nokkurn tima teklð þátt i 100 metra grínda- hlaupi? Carl Lewis: Carol hefur aðallega veriö að reyna svolítið fyrir sér í grindahlaupi bara til þess aö prófa eitthvað nýtt. Hún hefur ekki tekiö þátt í neinu meiriháttar grinda- hlaupi, en hún hefur auövitaö keppt í langstökki kvenna. Hún hefur oröið methafi innan Banda- rikjanna i langstökki kvenna, og hún varö þriöja í heimsmeistara- keppninni síöast, svo hún er auð- vitaö prýöileg íþróttakona. Þegar henni finnst hún ekki hafa neitt annaö betra vio tímann aö gera, fer hún aö æfa grindahlaup. Hún keppir stundum í grindahlaupi á íþróttamótum innan háskólans, en hún er annars ekkert allt of hrifin af grindunum. Hún vill bara hafa eitthvaö fyrir stafni í æfingaskyni, og grindahlaupiö er íþróttagrein sem er mjög skyld langstökki Sp. Hvernig bregstu viö því tauga- álagi, sem fylgir því aö vera allra fremstur i röð keppenda? Carl Lewis: Ég býst viö aö maöur veröi aö hafa nægilegt sjálfstraust til aö bera. Ég fer í keppni viö hina, og þar sem ég geri mér Ijósa grein fyrir aö ég er aö keppa í vissum gæöaflokki og í vissri íþróttagrein, áset ég mér aö vera fremstur allra meöal bestu keppendanna. Úr því að ég hef veriö fyrstur í greininni, dreg ég hvergi af mér til aö halda þvi sæti áfram. Sp. Til að ná jafngóðum árangrí og áður eða ætlarðu þér jafnvel alltafað betrumbæta afrek þin? Carl Lewis: Já. Fyrir tveimur árum var ég bestur í heimi í mínum greinum, en ef ég hefði haldiö áfram aö hlaupa á sama tíma núna í ár, þá myndi ég sennilega vera aðeins þriöji eöa fjóröi besti í 100 metrunum, og ef ég heföi ekki bætt mig i langstökkinu, væri ég núna í öðru sæti. Það eru allmarg- ir, sem eru aö veröa eins fljótir og ég, svo aö ég þarf alltaf aö bæta mig örlítiö og veröa aöeins fljótari en hinir. Þetta veröur eins konar vítahringur. Sá sem nær tindinum i einhverri grein verður stöðugt að gæta þess aö bæta afrek sin, og þegar merm eru komnir á þaö stig aö þeir ná oröiö ekki frekari árangri og aldurinn tekur aö fær- ast yfir, þá draga þeir sig einfald- lega í hlé, og einhver annar tekur sæti þeirra sem leiöandi íþrótta- maður í greininni. Þetta gengur alltaf svona fyrir sig. Sp. Menn verða sam sagt að hafa auga á hverjum fingrí og vera alls staðar á verði við að gæta hags- muna sinna þar að auki. Reglur Frjálsiþróttasambands Bandarikj- anna hafa ekki leyft iþrótta- mönnum innan sinna vébanda að taka við neinni þókun; en er það ekki orðið löglegt nuna. að iþrótta- menn taki við greiðslum fyrir þáttt- öku i mótum, ef þetta fé er lagt beint Inn á relkning, sem er í vörslu iþróttasambandsins ? Carl Lewis: Það er rétt. Reglur Frjálsíþróttasambands Bandaríkj- anna banna íþróttamanni í áhuga- mannafélagi stranglega aö vinna sér inn peninga meö íþróttaiökun sinni. f mínu tilviki hefur hins vegar veriö um namsstyrk aö ræða og ég hef á þann hátt fengið heilmikiö fé í hendurnar, en alltaf óbeint. Ég bjó til dæmis alltaf i heimavist alla mína skólagöngu. Þaö var greitt fyrir fæði. husnæði og kennslu- gjöld voru borguö fyrir mig, auk þess sem ég fékk svo 20 dollara á mánuöi í vasapeninga. Þetta er sá fjárstyrkur, sem algengastur er til handa íþróttamanni á fullum námsstyrk. Ef ég ætlaöi mér hins vegar aö fá mér vinnu hluta úr degi — aðalkeppnistiminn er á vorin hjá mér, og ég vildi taka aö mér eitthvaö hlutastarf í september, október, nóvember og desember, þegar minna er um aö vera á íþróttasviöinu — þá leyfa reglur Frjálsíþróttasambandsins þaö ekki. Röksemdafærslan er sú, aö háskólinn sjái manni fyrir tekjum, og því sé manni ekki leyft aö afla sér fjár á eigin spýtur. Fulltrúaráö íþróttafélaganna er í reynd æðsta yfirstjórn frjálsíþróttamóta, og þaö hefur leyft áhugamönnum aö fara út í auglýsingar og eiginlega flest af því, sem atvinnumenn gera til aö afla sór fjár — það er jafnvel leyfi- legt aö taka viö verölaunafé á viss- um frjálsíþróttamótum nú oröiö. En þessir peningar veröa aö renna inn á lokaöan reikning. Sp. íþróttaráöið hefur þá meira með hlaupagreinarnar að gera? Carl Lewis: Já, þaö er að segja hlaupagreinarnar hjá áhuga- mannafélögum. Frjálsíþróttasam- Merki Ólympíuleikanna örninn Sam bandiö leyfir manni ekki aö vínna sér inn neina peninga, nema aö fá greidd námsgjöld, fæöi og hús- næði, auk þessara 20 dollara mán- aöarlega í vasapeninga, og þaö verður aö vera greitt á vegum há- skólans, sem maður er viö nám í. Þaö er út af þessu fyrirkomulagi, aö allt er að lenda i hnút innan íþróttafélaga háskólanna. Núna eru íþróttamenn viö háskólana farnir aö segja: „Hvernig eigum viö aö geta lifað sómasamlega í fjögur ár á námsstyrknum einum saman." Fram til þessa hefur þetta atriði ekki valdiö frjálsíþróttamönnum í háskólaiiöunum neinum áhyggjum, af því að þaö var ekki hægt aö vinna sér neitt inn meö frjálsum íþróttum. En aö undanförnu hefur þessum íþróttagreinum verið gef- inn miklu meiri og sívaxandi gaum- ur, og þaö hafa opnast möguleikar fyrir frjálsíþróttamenn að vinna sér inn heiimikla peninga, og viö þaö horfir allt til vandræöa. íþróttam- enn eru því farnir aö segja sig úr háskólaliöunum í sivaxandi mæli og ganga í áhugamannafélög og keppa með þeim. Þegar þeir svo hafa náö þvi aö vera á heimsmæli- kvaröa í sinni grein, er ekki óalg- engt, aö þeir hætti aö keppa í frjálsum íþróttum og fari yfir í körfuboltann. Þaö er ekki nokkur vafi á því, að Frjáls- íþróttasamband Bandaríkjanna veröur bráölega tilneytt aö breyta reglum sínum í frjálslegra horf, því aö öörum kosti missa íþróttafélög- in allt of marga af sínum hæfustu íþróttamönnum. Sp. Mig langaði til að spyrja þig um alit þitt á notkun örvandi lyfja fyrir keppni og þær deilur, sem staðið hafa um það mál að undan- förnu. Carl Lewis: Ég held aö afstaöa mín i þessum efnum hafi mótast strax á unglingsárunum, þegar ég varö fyrst var við, aö iþróttamenn notuðu örvandi lyf — þaö er aö segja aö ég heyröi þá fyrst talaö um slík lyf. Um þaö leyti sem ég var aö Ijuka menntaskóla barst mér til eyrna, aö mótsstjórnir væru oft farnir aö láta framkvæma læknisathuganir á íþróttamönnum fyrir keppni til aö komast aö raun um, hvort þeir heföu tekiö slík örv- andi lyf, og þá fyrst fór ég aö spyrj- ast fyrir um, hvaö eiginlega væri þarna á feröinni. Þjálfarinn út- skýröi þá þetta allt saman fyrir mér. í mínum íþróttagreinum geta örvandi lyf annars ekki komiö aö ýkja miklu gagni. Þaö getur vel verið, aö lyfin geri mann í bili sterkari eða svolítiö fljótari, en hafi íþróttamaöur híns vegar hlotiö rétta þjálfun og hafi æft stíft, þá slær hann örugglega út hvern þann keppinaut, sem gengur fyrir lyfjum en hefur annars ekkí notið réttrar þjálfunar. Ef manni hættir til aö gera mistök í keppni, þá má vel vera. aö örvandi lyf getí hjalpað svolítiö upp á sakirnar og gert mann styrkari, en mönnum verða samt sem áöur á mistök. Ég hef annars ekki sérlega mikla trú á örvandi lyf jum, af því aö ég held aö þaö sé ekki svo óskaplega mikil stoö í þeim. En eins og ég hef sagt áöur, ef einhver íþróttamaöur ákveöur aö taka örvandi lyf eöa einhver önnur lyf fyrir keppni, þá finnst mér aö þaö sé hans aö svara fyrir þaö. Mér finnst þaö ekki vera rétt, né heppilegt en ... Sp. Þú setur þig sem sagt ekki í dómarasætið í þessum efnum? Carl Lewis: Það er hárrétt. Hver og einn getur gert þaö sem hann vill i þessu. Þaö er ekki mitt aö dæma.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.