Morgunblaðið - 20.02.1986, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 20.02.1986, Blaðsíða 2
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 20. FEBRÚAR1986 Hækkar áburður búvöruverð um 5%? EKKI ER ljóst hvað búvöruverð mun hækka um næstu mánaðamót ef stjórnvöld grípa þar ekki inn í eins og komið liefur tíl tals að undanförnu. Kunnugir telja þó að verðlagsgrundvöllur landbúnaðar- vara muni hækka um 3% og- útsöluverð eitthvað meira. Fyrirsjáanlegt er að búvöruverðið mun hækka um 5% þann 1. júní næstkomandi eingöngu vegna hækkunar á áburðarverði sem þá kemur inn í verðið ef tillögur Áburðarverksmiðjunnar um hækkun verða samþykktar og niðurgreiðsla áburðarins fellur niður. Áburðarverksmiðjan telur sig unar búvöruverðs eða hækkunar. þurfa að hækka áburðarverðið um 23—25% og fá verðhækkanir fram til vors að auki. Þýðir það að meðalverðið á hverju áburðartonni fer í 14.600 krónur miðað við verð- lagið í dag. í fyrra var skráð áburð- arverð verksmiðjunnar 11.800 krónur að meðaitali, en það var greitt niður um rúmar 2.000 krónur þannig að bændur þurftu aðeins að greiða 9.740 krónur fyrir tonnið að meðaltali. Niðurgreiðslan var tíma- bundin og gert ráð fyrir að hún falli nú niður. Gerist það mun áburðarverðið til bænda hækka um 50% og hafa í för með sér um það bil 5% hækkun búvöruverðsins. Verði niðurgreiðslan óbreytt að krónutölu mun áburðurinn hækka um 29% og hafa í för með sér tæplega 3% hækkun og verði níður- greiðslan aukín sem nemur verð- hækkun áburðarins mun búvöru- verðið þurfa að hækka um rúm 2% vegna áburðarverðsins. Sexmannanefnd er að láta vinna upp nýjan verðlagsgrundvöll fyrir landbúnaðarvörur og er búist við að greint verði á milli nautgripa- og sauðfjárræktar, þannig að sér grundvöllur yrði gerður fyrir mjólk og aðrar nautgripaafurðir og annar fyrir kindakjöt og aðrar sauðfjár- afurðir. Ekki er vitað hvenær þess- ari vinnu verður lokið en stefnt mun vera að því að nota nýja grundvöll- inn við verðlagningu 1. júní. Þá er heldur okki vitað hvort verðlags- grundvöllurinn muni leiða til lækk- Samningsaðilar í yfirstandandi kjaradeilu hafa lagt á það mikla áherslu að búvöruverðshækkunin um næstu mánaðamót komi ekki til framkvæmda. Aðspurður um það hvað ríkisstjórnin væri tilbúin til að gera í því efni sagði Þorsteinn Pálsson fjármálaráðherra: „Þeir hafa ekki lagt fyrir okkur neinar tillögur um þetta efni. Við erum tilbúnir til að ræða við þá um þetta hvenær sem þeir vilja, jafnt á nóttu sem degi." Ekki vildi Þorsteinn segja neitt um það hvort til greina kæmi að auka niðurgreiðslu á bú- vörur. Tal teflir fjöltefli Morgunblaðið/Árni Sæberg Mikael Tal fyrrum heimsmeistari í skák tefldi fjöltefli í Útvegsbankanum í gærkveldi. Leikar fóru þannig að Tal vann 16 skákir, tapaði tveimur og gerði fjögur jafntefli. Þeir sem unnu meistarann voru Jóhann Örn Sigurðsson og Jens Óskarsson, en þeir Stefán Þormar, Gunnar Gunnarsson, Björn Víkingur og Vilhjálmur Pálsson gerðu jafntefli. Frumvarp Jóns Helgasonar um atvinnuréttindi í Íandbúnaði: Leyfi til búrekstrar háð menntun eða samþykki úthlutunarnefndar JÓN Helgason, landbúnaðarráð- herra, hefur lagt fyrir stjórnar- flokkana frumvarp tíl laga um atvinnuréttindi í landbúnaði. Þar er gert ráð fyrir því, að þeir einir fái að hefja nýjan búrekstur, sem lokið hafa prófi frá landbúnaðar- skóla, háskólaprófi í landbúnaði eða aflað sér annarrar menntun- ar, sem að matí sérstakrar fimm manna Úthlutunarnefndar bú- Annað dauðsfallið af völd- um brunans á Kópavogshæli TVEIR vistmenn eru nú látnir í kjölfar eldsvoðans sem varð á Kópavogshæli þann 13. janúar síðastliðinn. Stúlkan sem legið hefur í sjúkra- húsi frá því að bruninn varð er lát- in. Hún hlaut alvarlega reykeitrun og varð fyrir miklum súrefnisskorti í kjölfar hennar. Stúlkan hét Guð- ríður Kristín Berg. Einn maður lést af völdum reyks í eldsvoðanum sjálfum. rekstrarleyfa kemur að gagni við landbúnaðarstörf. Með búrekstri er í frumvarpinu átt við hvers konar búfjárrækt, jarðrækt, skógrækt, plöntuuppeldi, garðrækt og ylrækt, sem stunduð er til tekjuöflunar, svo og ræktun og veiðar vatnafiska, nýting hlunn- inda og ferðaþjónusta á lögbýlum er nýtir gæði jarðar og aðra fram- leiðsluþætti landbúnaðarins í fram- angreindum tilgangi. Gert er ráð fyrir því, að búrekstr- arleyfi verði veitt þeim er búrekstur stunda fyrir gildistöku hinna nýju laga, enda hafi viðkomandi ekki sætt aðfinnslum opinberra aðila vegna búrekstrar síns. Frumvarpið er samið af þriggja manna starfshóp, sem settur var á fót af landbúnaðarráðuneytinu, Stéttarsambandi bænda og Búnað- arfélagi íslands. í hópnum, sem skipaður var 1982, voru Sveinbjörn Dagfmnsson, ráðuneytisstjóri, Steinþór Gestsson, fyrrverandi al- þingismaður og Hákon Sigurgríms- son, framkvæmdastjóri. Fyrstu drög að frumvarpinu voru lögð fyrir Stéttarsamband bænda sumarið 1983 og Búnaðarþing 1984 og það ár voru þau send víða um land til umsagnar. Á aðalfundi Stéttarsam- bands bænda árið 1984 var mælt með því að sett yrðu lög um at- vinnuréttindi í landbúnaði á grund- velli frumvarpsdraganna. I janúar sl. sendi starfshópurinn drögin síð- an til landbúnaðarráðuneytisins, sem nú hefur lagt þau fyrir þing- flokka Framsóknarflokks og Sjálf- stæðisflokks. í greinargerð höfunda frum- varpsins segir, að með aukinni sér- hæfíngu á flestum sviðum sé ekki óeðlilegt að krafíst sé sérstakrar menntunar og/eða starfsreynslu af þeim sem vilja hefja búrekstur. Unglingum er skipað í f orrétt- indahópa eftir af mælisdögum — segja þrír strákar fæddir 1970, sem vöktu athygli f orsætisráðherra á þessu á f undi í stjórnarráðinu „VIÐ viljum vekja athygli á því launamisréttí, sem felst i þvi, að laun unglinga miðast við afmælisdaga en ekki árgang. Þannig fá þeir, sem fæddir eru fyrrí hluta árs 1970 15% hærri laun en þeir, sem fæddir eru síðustu mánuði ársins i sumarvinnunni á þessu ári. Vegna þessa gengum við á fund forsætísráðherra tíl að kynna honum sjónarmið okkar," sögðu þrír strákar úr Kópa- vogi, fæddir 1970, i samtali við Morgunblaðið. Strákamir heita Sævar Finn- séð frá því hvenær á árinu þeir bogason, Davíð Ólafsson, fæddir í desember, og Þórsteinn Gauti Þórðarson, fæddur í maí, og eru allir í 9. bekk Snælandsskóla í Kópavogi. Þeir gengu á miðviku- dag á fund Steingríms Hermanns- sonar, forsætisráðherra, til að kynna stjórnvöldum sjónarmið sín og sjá hvort breytingar væru mðgulegar. Þeir félagar sögðu að unglingum væri skipað niður í forréttindahópa eftir afmælis- dögum, að minnsta kosti hvað laun og vinnumöguleika varðaði. í skólagöngu og ýmsum öðrum þáttum almenns lífs væri miðað við árgang, en nú stæðu þeir frammi fyrir því, þegar sumar- vinnan væri framundan að fá ekki sama kaup þó þeir væru allir fæddir sama árið. Þeir, sem fædd- ir væru árið 1970, ættu að þeirra mati að njóta sömu réttinda burt- væru fæddir. Samkvæmt almenn- um kjarasamningum væru laun miðuð við afmælisdaga. Þeir, sém fæddir væru fyrri hluta árs fengju leyfí til fullrar yfirvinnu og 15% hærri laun, en'Jafhaldrar" þeirra fæddir síðustu mánuði ársins. Einnig væri miðað við afmælis- daga í samningsbundnu iðnnámi. Menn yrðu að hafa náð 16 ára aldri til að geta hafið slíkt nám og það gæti þýtt einnar annar seinkun fyrir þá, sem fæddir væru seint á árinu. I þessu fyrirkomu- lagi fælist ennfremur misrétti til náms og afkomu, því margir unglingar þyrftu að mestu að kosta sig sjálfir til náms að loknu skyldunámi. Forsætisráðherra sagði eftir heimsókn strákanna, að gaman hefði verið að fá þá í heimsókn. Ánægjulegt væri að vita til þess, Morgunblaðifl/RAX Þeir hafa undirbúið sitt mál betur en margur eldri maðurinn," sagði forsætisráðherra, Steingrímur Hermannsson, um málaleitan þeirra Sævars Finnbogasonar, Davíðs Ólafssonar og Þorsteins Gauta Þórðarsonar. að unglingar hefðu áhuga á því að vinna og létu sig jafnframt varða kjör sín og réttindi af jafn- mikilli þekkingu og þessir dreng- ir. Þeir hefðu flutt mál sitt vel og skipulega og greinilega kynnt sér það betur en margur eldri maðurinn. Hann sagði það hins vegar ekki ljóst hvaða möguleika löggjafarvaldið hefði til að láta til sín taka í þessu máli. Ákvæði þessi fælust í kjarasamningum, en sér virtist ekkert vera í Iögum, sem bannaði sömu laun unglinga fæddra sama ár. Sér fyndist mála- leitan drengjanna skynsamleg og hann myndi láta kanna hverjir möguleikar á úrlausn væru. Markmið frumvarpsins sé annars vegar að tryggja öryggi og gæði þeirrar þjónustu sem landbúnaður veitir og hins vegar að vernda at- vinnuréttindi þess fólks, sem land- búnað stundar. Er bent á, að í ís- lenskri löggjöf sé að finna nokkra lagabálka hliðstæðs efnis, s.s. lög um iðnfræðslu og lög um verslunar- atvinnu. Orðrétt segir í greinargerðinni: „Störf við landbúnað eru í eðli sínu afar margbrotin og vandasöm og gera miklar kröfur um verklega hæfni og faglega þekkingu þeirra, sem þau stunda. Kröfur samfélags- ins um aukin vörugæði og örugga ávöxtun fjármagns, sem til land- búnaðar er varið, vega einnig þungt í þessu sambandi. Þá hafa markaðs- erfiðleikar á undanförnum árum og samdráttur í framleiðslu innan hefðbundinna búgreina vakið um- ræður um atvinnuréttindi bænda og það, hverjir skuli hafa atvinnu við að framleiða það takmarkaða magn búvara sem markaðurinn innanlands tekur við og möguleikar eru á að selja á erlendum mörkuð- um." Tollar EB og Islands f FORSÍBUFRÉTT Morgunblaðs- ins i gær um samþykkt utanríkis- ráðherra Evrópubandalagsrilg'a að þvi er varðar lgðr EFTA-ríkja gagnvart Spáni og Portúgal, nýj- um EB-ríkjum, er að finna ranga þýðingu á yfirlýsingu embættís- manna EB um það er ísland varð- ar. Má skilja frétt blaðsins, sem höfð er frá fréttastofunni AP, á þann veg, að uiðurfeliing á tollum á islenskum varningi til EB-landa sé háð réttí skipa frá EB-löndum tíl að veiða í íslenskri lögsögu. Rétt þýðing á hinni umræddu klausu f fréttaskeyti AP er á þessa Ieið: „í afstöðu EB felst einnigyfirlýs- ing um að um frekari tollaívilnanir til íslands verði ekki að raeða nema þær tengist meiri rétti skipa frá EB-ríkjum til veiða á íslandsmiðum." Morgunblaðið ræddi við talsmann EB í Brússel í gær og sagði hann, að það væri tekið fram í samþykkt ráðherranna, að bókun 6 við við- skiptasamninga við ísland um toll- frelsi á niðursoðnum fiski, rækju, ferskum og frystum þorski næð'i einnig til Spánar og Portúgals. Fyrir- varinn um frekari tollafvilnanir teng- ist deilu EB og íslands um 13% toll á saltfiski, sem hefur verið óleyst í nokkra mánuði.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.