Morgunblaðið - 08.01.1987, Blaðsíða 26

Morgunblaðið - 08.01.1987, Blaðsíða 26
26 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 8. JANUAR 1987 fttttgiiiiiÞIafeft Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aöstoöarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri Árvakur, Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guömundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aöalstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033. Áskriftargjald 500 kr. á mánuöi innanlands. I lausasölu 50 kr. eintakiö. Þjóðarhagsmunir á bláþræði Stjórnendur íslenzkra fisk- sölufyrirtækja í Banda- ríkjunum og Bretlandi hafa þungur áhyggjur af því að verk- fall sjómanna kunni að skaða söluhagsmuni freðfiskfram- leiðslunnar. íslenzku sölufélögin í Bandaríkjunum hafa ekki get- að sinnt þörfum viðskiptavina á þessum mikilvæga markaði lengi undanfarið. Magnús Gúst- afsson hjá Coldwater segir að aðeins hafi verið hægt að mæta 50% til 90% af eftirspurn við- skiptavina fyrirtækisins. Sigurð- ur Markússon segir svipað sögu af Icland Seafood. Nú fer í hönd þorskvertíð í Kanada, hjá einum helzta keppi- naut okkar á Bandaríkjamark- aði. Ef Kanadamenn geta boðið vöru, sem markaðurinn þarfn- ast, á sama tima og íslendingar geta ekki staðið við gerða sölu- samninga er hætt við að beztu og mikilvægustu kaupendurnir vendi sínu kvæði í kross. Fiskbirgðir, bæði hér í landinu og hjá íslenzkum sölufyrirtækj- um erlendis, hafa sjaldan verið minni. Lítilsháttar töf á fram- leiðslu eða fiskflutningum getur því haft afdrifaríkar afleiðingar. Sigurður Magnússon, fram- kvæmdastjóri Sjávarafurða- deildar SIS, sagði í viðtali við Morgunblaðið, að sölusambönd okkar hangi nú á bláþræði og að keðjan geti slitnað við minnstu töf. Vaxandi ferskfiskútflutning- ur, einkum á Evrópumarkað, hefur þrengt að samkeppnis- stöðu frystiiðnaðarins um hráefhi til vinnslu. Magnús Gústafsson, sem fyrr er vitnað til, segir, að ýsuflök hafi verið „skömmtuð lengi" til viðskipta- vina á Bandaríkjamarkaði, þorskflök síðan í júlí 1986 og allar flakapakkningar síðan í október. Stjórnendur íslenzku fisksölufyrirtækjanna hafa því þungar áhyggjur af því ef verk- fall sjómanna dregst á langinn og freðfiskframieiðsla og fisk- flutningar frá landinu stöðvast. í fréttum Morgunblaðsins í gær er skýrt frá því að samn- inganefnd Sjómannasambands íslands hafi hætt þátttöku í samningaviðræðum og muni ekki hefja þær að nýju fyrr en meintir verkfallsbrjótar hafi siglt skipum sínum í höfn. Það er illt í efni ef harka hleypur í þessa deilu — og hún dregst á langinn — bæði fyrir söluhags- muni okkar í Bandaríkjunum og Bretlandi og vinnuhagsmuni fólks í frystiiðnaði. Hið sama á við um farmannadeiluna. Því ber að fagna að aðilar vinnumarkaðarins hafa náð sáttum um kjaramál án átaka eða afskipta sáttasemjara, síðustu misseri, með aðild stjórnvalda að heildarlausn. Að- ild ríkisstjórnarinnar hefur að vísu haft neikvæð áhrif á stöðu ríkissjóðs, um 1.800 m.kr. 1986 og væntanlega um 3.000 m.kr. 1987. Vinningurinn felst hins- vegar í verulegri hjöðnun verðbólgu, stöðugleika í efna- hagslífí og þjóðarbúskap, vinnuöryggi og hagvexti, sem m.a. hefur sagt til í auknum almennum kaupmætti. Harka sú, sem hlaupin er í verkfall sjó- manna og farmanna er undan- tekning frá þeirri meginreglu, sem mótað hefur samninga á vinnumarkaði undanfarið. Ástæða er til að hvetja forystu- menn samningsaðila til að taka nú á honum stóra sínum og leiða deilumál sín til lykta, áður en þau bitna alvarlega á heildar- hagsmunum. Sjómenn eiga rétt á betri kjör- um en þeir sem í landi vinna, vegna fjarvista, vegna annars konar starfsaðstæðna og vegna vægis fiskveiða í þjóðarbú- skapnum. Samkvæmt upplýs- ingum Bolla Þórs Bollasonar, aðstoðarforstjóra Þjóðhags- stofnunar, vóru meðaltekjur sjómanna á síðasta ári rúmar 1,1 m.kr. en meðaltekjur verka- fólks rúmar 620 þúsund krónur. Meðaltekjur segja að vísu ekki alla sögu vegna þess hve mis- skiptar fiskveiðitekjur eru, en þessi samanburður sýnir þó, að hlutur sjómanna er verulega betri en landverkafólks. Það er ekki óeðlilegt. En ætti hins veg- ar að gera deiluna auðveldari meðferðar. Deilan hefur hins vegar ein- kennst af stóryrtum yfiriýsing- um og vinnulagi, sem betra mætti vera. Hér eru mikilvægir heildarhagsmunir í húfi, jafn- hliða hagsmunum þeirra, er takast á. Þess vegna er þess að vænta að þeir, sem leiða báða hópa, láti af þrasi en leiti skjótr- ar lausnar. ¦WHHililiHMiU Sviptingar framun dönskum stjórnmá eftír Ib Bjernbak VÆNTA má þess, að árið, sem nú er hafið, verði átakaár í dönskum stjórnmálum, og kemur þar hvort tveggja til gerð nýrra kjarasamninga og þingkosning- ar. Kjarasamningaviðræður hefjast núna strax í ársbyrjun, og er hætta á verkföllum umtalsverð, bæði að því er varðar opinbera starfsmenn og ákveðna hópa launþega hjá einkafyrirtækjum. T.d. er talið mjög sennilegt, að til verkfalla komi hjá dagblöðunum. Opinberir starfsmenn, sem eru um 800.000 að tölu, hafa gefið í skyn, að þeir hyggist sækja fast að fá bætt upp það, sem þeir telja hafa hallað á sig allt frá árinu 1983. Enginn vafi er á, að rauntekjur hafa dregist saman, og opinberir starfsmenn munu krefjast vísitölu- tryggingar launa, svo að þeir dragist ekki aftur úr á nýjan leik. Frá 1. janúar sl. er vinnuvika danskra launþega 39 tímar, og ein af kröfunum í komandi kjarasamn- ingum verður um, -að 35 stunda vinnuvika verði tekin upp í áföngum á fáum árum. Þegar lausn hefur verið fundin á kjaramálunum undir vorið, ætti líf að færast í hina pólitísku baráttu í þingsölum. Uppgjör megin- fylkinganna Fjárlögin fyrir þetta ár voru sam- þykkt rétt fyrir jólahlé þingsins. Á síðasta ári var greiðsluhallinn við útlönd 33 milljarðar danskra króna. Ríkisstjórnin gerir ráð fyrir, að hallinn á þessu ári verði um 19 milljarðar króna. Fjárlagaumræðurnar stóðu í sex klukkutíma og með þeim hófst kosningabaráttan, sem búist er við, að verði allsherjaruppgjör milli fylk- inganna tveggja í dönskum stjórn- málum. Þar er annars vegar um að ræða borgaraflokkana fjóra, sem starfa saman í ríkisstjórninni, ásamt Radikale venstre, sem styður stefnu stjórnarinnar í efnahagsmál- unum, og hins vegar Jafnaðar- mannaflokkinn og Sósíalska þjóðarflokkinn. Samstarf hefur haldist gott með ríkisstjórnarflokkunum allt frá upp- hafi þess 1982. Og stuðningsflokk- ur stjórnarinnar, Det radikale venstre, hefur gefíð skýrt til kynna, að hann sé fylgjandi áframhaldandi samstarfi við ríkisstjórnina í því skyni að koma efnahagsmálunum á réttan kjöl. Og flokkurinn vill helst, að Poul Schliiter forsætisráðherra bíði til 1988 með að efna til kosn- inga. Síðast var kosið til þings í Danmörku 10. janúar 1984, og þykir líklegt, að forsætisráðherrann muni sæta lagi, þegar vel stendur á fyrir ríkisstjórninni á þessu ári, og fara fram á endurnýjað umboð kjósenda til næstu fjögurra ára. Vinstrimeirihluti Þegar Poul Schliiter tók við valdataumunum árið 1982 eftir uppgjöf jafnaðarmannastjórnar Ankers Jörgensens, þáverandi for- sætisráðherra, voru ekki margir trúaðir á, að stjórn borgaraflokk- anna mundi endast ýkja lengi. En það er ekki aðeins, að ríkisstjórnar- samstarfið hafi gengið vel, heldur hefur fátt það rekið á fjörur Jafnað- armannaflokksins, sem styrkt hafi stöðu hans, frá því að Anker Jörg- ensen varð að gefast upp. Allar götur síðan hefur ríkt lát- laus togstreita um forystu flokksr ins. Anker Jörgensen er óumdeilan- lega formaður, en stöðugt er rætt um, hver verða eigi eftirmaður hans. Þar hefur formaðurinn þó ekki lagt orð í belg. Svend Auken, fyrrum atvinnumálaráðherra, er varaformaður flokksins, en honum hefur ekki tekist að styrkja stöðu sína innan forystusveitarinnar. Eft- ir hatrammar og langvinnar erjur var skipt um ritara þingflokksins, og fór Jytte Andersen frá í fússi. Nú er það Ritt Bjerregaard, fyrrum ráðherra, sem stjórnar daglegu starfi þingflokksins með harðri hendi. Rætt er um, að Svend Jak- obsen, forseti þingsins, muni geta orðið traustur leiðtogi og forsætis- ráðherraefni, en það lætur ekki vel í eyrum Ritt Bjerregaard og Svend Auken. Annað er það, sem ekki hefur lánast hjá Jafnaðarmannaflokkn- um, og það er að treysta stöðu sína meðal kjósenda. í síðustu Gallup- könnun fékk flokkurinn 31,2% atkvæðanna, en fékk 31,6% í síðustu þingkosningum. Hins vegar er staða Sósíalska Ljóðatónleikar Tónlist Egill Friðleifsson Gerðubergi, 6. janúar '87. Flytjendur: Margrét Bóasdóttir, sópran, Margrét Gunnarsdóttir, píanó. Efnisskrá: Lög eftir Pál ísólfs- son, Kerstin Jeppson, Þorkel Sigurbjörnsson, E. Grieg, F. Schubert, H. Wolf og G. Fauré. Þær nöfnurnar Margrét Bóas- dóttir, sópransöngkona, og Margrét Gunnarsdóttir, píanóleikari, efndu til ljóðatónleika í Gerðubergi sl. þriðjudagskvöld. Á efnisskránni voru ljóðalög úr ýmsum áttum og komu þær stöllur víða við. Margrét Bóasdóttir hóf söngnám hjá Elísa- betu Erlingsdóttur í Tónlistarskóla Kópavogs og tók burtfararpróf vor- ið 1975. Hún stundaði framhalds- nám í Þýskalandi og lauk bæði kennara- og einsöngsprófi og hefur auk þess tekið þátt í ýmsum nám- skeiðum. Af þessu má sjá að Margrét er vel menntuð í listgrein sinni, enda báru tónleikarnir vott um vönduð og fagmannleg vinnu- brögð, þar sem hvergi var kastað til höndunum. Rödd Margrétar er ekki sérlega mikil, en blæfögur og vel þjálfuð, þó efstu tónarnir geti orðið dálítið sárir þegar sterkt er sungið. Hún hefur ákaflega skýran framburð og fraserar fallega. Svip- brigðaríkt andlitið ásamt fumlaus- um og hófstilltum hreyfingum undirstrika vel innihald textans. Hún var örugg í framkomu og flutn- ingur einkenndist af ákveðni en ljúfmennsku um leið. Ég man ekki eftir að hafa séð Margréti Gunnarsdóttur á kons- ertpallinum fyrr. Hún er ein af mörgum ísfírðingum, sem Ragnar H. Ragnar ól upp í tónlistarskólan- um fyrir vestan. Hún stundaði síðan nám í Reykjavík og Amsterdam og Margrét Gunnarsdóttir, píanóleikari og Margrét Bóasdóttir, sópran- söngkona. lauk þaðan prófi 1984. Ekki verður annað sagt en Margrét Gunnars- dóttir hafi komist ágætavel frá hlutverki sínu á þessum tónleikum. Hún hefur fallegan áslátt, býr yfir góðri tækni og studdi vel við bakið á nöfnu sinni. Þær hófu tónleikana með því að flytja þrjá söngva úr Ljóðaljóðum eftir Pál ísólfsson, en forvitnilegt var að kynnast „Kvinnosanger" eftir Kerstin Jepp- son. Hún er fædd í Svíþjóð 1948. Formið er mjög knappt í lögum hennar og laglínur „hornóttar" en þó er yfír þeim ljóðrænn þokki sem lét vel í eyrum. Við heyrðum og fjögur lög eftir Þorkel Sigurbjörnsson við ljóð Jóns úr Vör úr „Þorpinu" og önnur fjög- ur eftir E. Grieg, þar sem þær gerðu hinu rismikla lagi „Med en Vand- lilie" sérlega góð skil. Meistari Schubert var þarna einnig til stað- ar, ljúfur að vanda, sömuleiðis Hugo Wolf, hæfilega glettinn. En söngvar Gabriels Fauré búa yfír sérstökum töfrum með næmri hrynjandi og fínlegum blæbrigðum. Lagið „Aprés un réve" (eftir draum) er perla, sem sannarlega skín skært þegar vel er flutt. Það er ástæða til að færa þeim Margrétum þakkir fyrir ljóðræna kvöldstund í Gerðu- bergi á þrettánda. tmm i+wimmmmumaaiwubM4*km*Timitiit*if,ik\tii\Míihit%iviíi iiimi i» ' <¦ iii-irriliTTaf Mf IWMWf! -..

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.