Morgunblaðið - 14.07.1987, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 14.07.1987, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 14. JÚLÍ 1987 + SVARIÐ ER ÞOGN Nokkur orð í tilefni af þögn Sveinbjörns Rafnssonarheimspekideildarprófessors eftir Jón Kristvin Margeirsson „Síðan grein mín birtíst eru liðnir nálægt því tveir mánuðir eða svo og ekkert svar liefur birzt frá Sveinbirni. En þögnin er Iíka svar. Með þSgn sinni játar Sveinbjörn, að hann geti ekki vef engt það, að i ritgerð minni sé í hvivetna farið eftir gildandi reglum i visinda- legri sagnfræði. Og hann játar einnig með þögninni, að hann geti ekki nefnt dæmi, þar sem hann vefengi einhverja niðurstððu i rit- gerð minni á þeirrí forsendu, að ekki hafi verið farið eftir gildandi reglum í vísindaiegri sagnfræði." í Morgunblaðinu 20. maí sl. beindi ég af gefnu tilefni spurningu til Sveinbjörns Rafnssonar prófessors við heimspekideild Háskóla fslands. Spurning mín ásamt inngangi var sem hér segin „í nýlegu dómnefhdaráliti, sem þú hefur undirritað, er vitnað í dóm- nefndaráiit tveggja dómnefnda um ritgerð mína_ „Deilur Hörmangarafé- lagsins og íslendinga 1752-57" til stuðnings neikvæðu áliti þínu og meðnefndarmanna þinna og komizt svo að orði, að á ritgerð minni séu „verulegar brotalamir". Nú hef ég staðhæft opinberlega (sbr. grein mína í Morgunblaðinu 15. júlí sl. sumar), að í ritgerð minni sé í hvívetna farið eftir gildandi reglum í vísindalegri sagnfræði. Treystir þú þér til að vefengja þetta? Auðvitað geta engar brotalamir, sízt af öllu verulegar, verið á sagnfræðirann- sókn, þar sem í hvívetna er farið eftir gildandi reglum í vísindalegri sagnfræði. Reglurnar, sem hér er átt við, standa skráðar í þeim ritum, sem ég nefndi í „Opnu bréfi til heimspeki- deildar" í Mbl. 7.-8. marz 1986 og auðvitað ætlast ég til þess, að þú rökstyðjir svar þitt með tilvitnunum úr þessum ritum. Hvert er svar þitt, Sveinbjörn Rafnsson, við þessari spurningu? Ennfremur: Getur þú nefnt dæmi, þar sem þú vefengir einhverja niður- stöðu í ritgerð minni á þeirri for- sendu, að ekki hafi verið farið eftir gildandi reglum í vísindalegri sagn- fræði?" Svarað með þögn Síðan grein mín birtist eru liðnir nálægt því tveir mánuðir eða svo og ekkert svar hefur birzt frá Svein- birni. En þögnin er líka svar. Með þögn sinni játar Sveinbjörn, að hann geti ekki vefengt það, að í ritgerð minni sé í hvívetna farið eftir gild- andi reglum f vísindalegri sagnfræði. Og hann játar einnig með þögninni, að hann geti ekki nefnt dæmi, þar sem hann vefengi einhverja niður- stöðu í ritgerð minni á þeirri for- sendu, að ekki hafi verið farið eftir gildandi reglum í vísindalegri sagn- fræði. Sveinbjörn hefur þannig játað með þögninni, að ummæli hans standist ekki og umrætt dómnefnd- arálit hans sé að þessu leyti að engu hafandi. Vinnubrögð Sveinbjörns í þessu dæmi virðast borin uppi af þeirri hugmyndafræði, að hann geti sem prófessor sett fram hvaða staðhæf- ingu sem er, án tillits til þess hvort hún er sönn eða ekki og notað slíkar staðhæfingar sem forsendur eftir geðþótta. Þar sem heimspekideild Háskóla íslands sé eina heimspeki- deildin á landinu og þar sem eftirlit með stórfum deildarinnar skorti, geti Jón Kristvin Margeirsson hann leyft sér hvað sem er í dóm- nefndaráliti. Tilefni til spurningar I grein minni 20. maí sl. lýsti ég tilefhinu til þeirrar spurningar, sem fram var borin. Við það mætti bæta einu atriði. Sveinbjörn veit það auðvitað mætavel, að ritgerð mín sem hér um ræðir, um deilur Hörmangarafélags- ins og íslendinga 1752-57, er unnin fyrir almannafé, sem ég fékk í formi rannsóknarstyrkja. Þessa styrki hlaut ég til að gera vísindarannsókn og áðurnefnd ummæli Sveinbjörns fela það í sér, að þetta fé hafi ekki nýtzt sem skyldi. Það var því ofur eðlilegt að fara fram á það við Svein- bjöm að hann stæði opinberlega við orð sín, ef hann treysti sér til þess. Ef til vill vefst það fyrir lesandan- um að átta sig á því, hvað felist í hugtakinu vísindaleg sagnfræði. Er ekki öll sagnfræði vísindi, kann ein- hver að spyrja. Til að útskýra hugtakið skulum við hugsa okkur, að við skiptum sögunni í tvennt, sagnfræðilegar vísindarannsóknir og framsetningarsagnfræði. I framsetn- ingarsagnfræði er framsetning á sagnfræðilegu efni meginatriðið og höfundurinn ákveður sjáifur, hvaða reglum hann fylgir. Allt sem skrifað hefur verið um sagnfræðileg efni frá upphafi íslenzkrar sagnaritunar og fram á 19. öld flokkast sem fram- setningarsagnfræði. Og mest af því sem síðan hefur birzt á íslenzku um sagnfræðileg efhi flokkast einnig sem framsetningarsagnfræði. Gott dæmi um framsetningarsagnfræði samkvæmt þessari skiptingu er ís- landssaga Jónasar Jónssonar frá Hriflu, sem flestir fullorðnir íslend- ingar kannast við. Vinnubrögð þess sagnaritara, sem leggur stund á framsetningarsagnfræði, eru býsna áþekk vinnubrögðum rithöfundarins. Báðir reyna að setja saman góðan te^cta og báðir ákveða sjálfir, hvaða reglum þeir fylgja. Vísindaleg sagnfræði (sagnfræði- Ieg vfsindarannsókn) greinist frá framsetningarsagnfræði á þann hátt, að hér gilda fastar reglur. Þetta eru þær reglur, sem ég hef kallað gild- andi reglur í vísindalegri sagnfræði. Sem dæmi um þessa tegund sagn- fræði má benda á tvær ritgerðir eftir Norðuriandamet íspjótkasti 82,96 m. Til hamingju! Þrotlausaræfingarog undirbúningsstarf Einars Vilhjálmssonar að íþrótt sinni ber ríkulegan ávöxt þessa dagana; íslandsmet 5. júlí, 82,10 m. og Norðurlandamet, 82,96 m. s.l. laugardag á Landsmóti U.M.F.Í. FYR/R FR/WITÍÐINA Iþróttaafrek í afmælisgjöf Á fimmtugasta starfsári sínu er KRON heiður að því að styðja við bakið á íslenskum afreksmanni sem stefnir hátt á íþróttasviðinu. Ekki spillir sá glæsilegi árangur sem hann er að ná þessa dagana. Vonandi verður ástæða til að samgleðjast Einari Vilhjálmssyni og allri þjóðinni enn frekar á næstunni. Afram Einar! K?CN + H
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.