Morgunblaðið - 10.12.1991, Qupperneq 9

MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 10. DESEMBER 1991
9
1/ELKOMINÍ TESS
Gleðjum golfarann
og gefum honum mjúkan pakka
Opið virka daga kl. 9-18
Laugardag kl. 10-18.
TESS
v NEi
NEÐST VIÐ
DUNHAGA,
S. 622230.
Skeifan 3h-Sími 812670
AÐVENTUTILB OÐ
Á HOLTI
Á HÓTEL HOLTI VERÐUR TILBOÐ í HÁDEGINU
ALLA AÐVENTUNA, SEM SAMANSTEDNDUR AF
FORRÉTTIR, ADALRÉTTIOG EFTIRRÉTTI, ÞAR
SEM ÁHERSLA ER LÖGÐ Á GÆDI í HRÁEFNI,
MATREIÐSLUOG ÞJÓNUSTU.
TILBOÐIÐ GILDIR 1HADEGI
ALLADAGA VIKUNNAR
ÞRIRETTAÐ UR
HÁDEGISVERÐUR
FRÁ KR. 1.195-
CHATEAUX.
W
Bergstaöastræti 37,
sími 91-25700
LOÐFOÐRAÐIR
KULDASKÓR
Útgjöld hlað-
ast upp hjá
sveitarfélög,“
unum
Enn gætir nokkurs
misræmis í bókhaldi
svcitarfélaga þannig að á
samanburði á Arsreikn-
ingum þiu'f að hafa fyrir-
vara. Sá fyrirvari er og
scttur hér og nú.
Mörg sveitarfélög hafa
undanfarið búið við mjög
erfiða fjárhagsstöðu. Til
þess liggja ýmsar ástæð-
ur. Sum hver, einkum
sjávarpláss, hafa neyðst
til að veita fjármagni
með einum eða öðrum
hætti hatvinnulífið til að
forðast atviimuleysi og
fólksflótta. Mörg stijál-
býlissveitarfélög hafa og
orðið fyrir verulegum
skakkaföllum vegna
slæmrar fjárhagsstöðu
og gjaldþrota fyrirtækja
í frumframleiðslu, sjáv-
arútvegi og landbúnaði.
Fjárhagsstaða sumra
sveitarfélaga í stijálbýli
er með þeim hætti að
vandséð er, hvern veg
þau geti sinnt hinu marg-
háttaða þjónustuhlut-
verki við íbúa sína, sem
þeim heyrir tál. í sehmi
tíð hafa og bætzt kröfur
á sveitarfélögin um
aukna þjónustu, sem
spanna miiljarði króna
kostnað. Þetta á ekki sízt
við í uppbyggingu grunn-
skóla og ieikskóla og að-
gerðir í umhverfismál-
um, svo sem sorphirðu,
sorpeyðingu og lagningu
holræsa.
Það er þvi nauðsyidegt
fyrir sveitarstjómar-
meim að ganga fram með
gát við gerð fjárliags-
áætlana komandi árs.
Þar að auki gerir staðan
í þjóðarbúskapnum og
efnahagsmálum kröfur
til sveitarfélaga, jafnt og
ríkisins, um að rifa
eyðslu- og framkvæmda-
seglin, til samræmis við
minnkandi þjóðartekjur
og til að draga úr speim-
unni í efnahagsmálum
okkar og á lánsfjár-
markaðinum.
136
119
115
94
3
v. >p
a e> |9.
■p o t:
•o g g
* i a «c
'O co
■J2 a:
Peningalegar
skuldir
^ Skammtíma-og
s langtímaskuldir í
§ þúsundum króna
5? á hvern íbúa
í árslok1990.
141%
128%
123%
110%
71%
IS, i S
í| 3
ra m
•42 I ^
j?
QC
Heildarskuldir
sem hlutfall
af skatttekjum
43% sveitarfélagsins
8 í árslok 1990
Heimild: Árbók
sveitarfélaga1991
Draga verður úr opin-
berri lánsfjáreftirspurn
í nýrri skýrslu Seðlabankans um horfur í
peningamálum, gjaldeyrismálum og gengis-
málum segir að alvarlegasta vandamálið sé
„vaxandi greiðsluhalli ríkissjóðs, sem vænt-
anlega verði rösklega tvöfalt meiri en að var
stefnt í fjárlögum [1991]". Þar segir og að
raunvaxtalækkun sé því aðeins framkvæm-
anleg „að verulega takizt að draga úr opin-
berri eftirspurn”. Þar kemur ríkið fyrst og
fremst við sögu - en jafnframt sveitarfélögin.
Skuldirá
hvern íbúa og
sem hlutfall af
tekjum
Nýlega kom út Árbók
sveitarfélaga 1991. Þar
kemur m.a. fram að bók-
haldsnefnd sveitarfélaga
vinnur nú að nýrri hand-
bók um reikningsskil
sveitarfélaga og að stefnt
er að þvi að samanburð-
arskekkjur vegna mis-
munandi færshia í árs-
rciknhigum sveitarfé-
laga verði senn úr sög-
urnii.
í Árbókinni eru upp-
lýsingar úr fjármagnsyf-
irliti og efnahagsreikn-
ingi sem og svonefndar
lykiltölur, sem gefa
nokkra mynd af afkomu
og stöðu sveitarfélaga í
landhiu í árslok 1990.
Samanburðm' er sem
fyrr með fyrirvara uin
nokkurn mismun í bók-
haldsreglum.
I Árbókinni er m.a. að
finna lykiltölu, sem sýnir
skuldir í árslok 1990 á
livern íbúa sveitarfélags,
þ.e. skammtíma- og lang-
tímaskuldir deilt með
íbúafjöida í árslok. Þar :
er eihnig lykiltala, sem °
sýnir hlutfall skulda
sveitarfélagshis af skatt-
tekjum þess.
Skýringamiynd, sem
pistli þessum fylgir, sýnir
þessar lykiltölur hjá
þremur sveitarfélögum á
höfuðborgarsvæðinu og
að auki ehiu sveitarfélagi
úr hveijum landsfjórð-
ungp. Þetta eru ekki verst
settu sveitarfélöghi, enda
ekki ætlunin að gera
neinn samanburð til
þeirrar áttar. Tölurnar
sýna samt sem áður að
sum sveitarfélög í land-
inu, reyndar ófá, eru
nokkuð ásett, svo að ekki
sé meira sagt, hvað
skuldir varðar.
Færrí og
stærri sveitar-
félög
Sem fyrr segir stendur
skýrsla Seðlabanka Is-
lands til þess að það sé
höfuðforsenda þess að
hægt sé viðlialda jafn-
vægi í atvinnu- og efna-
hagslifi og halda vöxtum
og verðlagi niðri, að
„verulega takizt að
draga úr opinberri eftir-
spum eftir lánsfé”. Með
öðrum orðum að draga
verulega úr rekstrar-
lialla hins opinbera, ríkis
og sveitarfélaga. Þetta
meginmál skarast síðan
við rekstrarstöðu at-
vhinulífsins, almennt at-
vhmuöryggi og inögu-
leika á framhaldandi
þjóðarsátt á vinnumark-
aði.
Eða eins og segir í for-
ystugrein Sveitarstjórn-
amiála fyrr á þessu ári:
„Það er að sjálfsögðu
sameiginlegt hagsmuna-
mál sveitarfélaga, verka-
lýðsfélaga og vhmuveit-
enda, að verðbólguimi sé
haldið niðri. Það hlýtur
einnig að vera sameigin-
legt hagsmunamál þess-
ara aðila, að atvinnulíf í
landinu sé traust og
öflugt og jafnframt, að
fjárliagslegt sjálfstæði
sveitarfélaganna, fmm-
kvæði og ábyrgð sé sem
mest. Þamiig má koina í
veg fyrir siaukna
byggðaröskun og bú-
ferlaflutninga og tryggja
nauðsyidegt jafnvægi í
byggð landsins”.
Það er því mikilvægt
hvern veg Alþingi stend-
ur að fjárlagagerð fyrir
árið 1992, sveitarstjómir
að fjái-hagsáætlunum
fyrir þetta sama ár og
aðilar vhuiumiirkaðai'ins
að samningagerð.
Það ber og að auka á
hagræðingu með færri
og stærri sveitarfélög-
um. Máske er það inikil-
vægasta byggðamálið á
þessum síðasta áratug
líðandi aldar.
SJOÐSBREF 4 HJÁ VÍB
8,5% ávöxtun sl. 2 ár
A síðastliðnum 2 árum hefur ávöxtun Sjóðs 4 verið
8,5% umfram verðbólgu miðað við ársgrundvöll.
Velgengni sjóðsins má þakka hagstæðri eignaskiptingu
hans, en eignir sjóðsins eru avaxtaðar bæði í hluta-
bréfum og skuldabréfum.
Sjóður 4 er hugsaður sem langtímafjárfesting, enda
hugsanlegar sveiflur, í ávöxtun sjóðsins vegna
hlutabréfaeignar hans.
Verið velkomin í VIB.
VlB
VERÐBREFAMARKAÐUR ISLANDSBANKA HF.
Ármúla 13a, 108 Reykjavik. Sími 68 15 30. Telefax 68 15 26. Símsvari 68 16 25.