Morgunblaðið - 10.12.1991, Side 24

24
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 10. DESEMBER 1991
Hvers á Alþingi
að gjalda?
eftir Gunnar Inga
Gunnarsson
Alþingi Islendinga á sér merka
sögu, eins og allir vita og flestir
þekkja. Saga þess hefur ávallt kallað
á virðingu landsmanna og innst í
hjarta^sínu vilja allir landsmenn, að
Alþingi búi við reisn og sæmd.
í útlöndum setja íslendingar sig
oft í menningarlegar montstellingar,
þegar þeir segja frá Alþingi og sögu
þess, og menn ætlast til, að útlend-
ingar hlusti á með tilheyrandi lotn-
ingu. Þegar heim er komið, hinsveg-
ar, er allt annað upp á teningnum.
Á heimaplani tala menn oft háðslega
um brúðuleikhúsið við Austurvöll.
Sumir halda því fram, að þing-
mennirnir okkar séu alltof margir,
geri lítið sem ekkert af viti, og fái
fyrir það allt of hátt kaup. Fólk
hefur lýst því yfir, að á þingmenn
og aðra pólitíkusa sé alls ekki treyst-
andi. Þeir lofi alltaf öllu fögru og
svíki síðan alltsaman.
Hver ætli sé skýringin á þessum
ummælum kjósenda? Hvað skyldi
sjálfum þingmönnunum fínnast? Er
þetta réttmæt gagnrýni? Og ef svo
er, hver ber þá ábyrgðina á van-
traustinu og trúnaðarbrestinum?
Reynum að skoða málið betur.
Þáttur þingmanna
Nýlega sá Davíð Oddsson forsæt-
isráðherra, sig tilneyddan til að
skamma nokkra þingmenn fyrir
ósæmandi hegðun og vísvitandi
truflun á þingstörfum. Forsætisráð-
herra kvaðst hafa orðið fyrir vissum
vonbrigðum með þennan nýja vinnu-
stað sinn. Þar gengi öll málefnaleg
vinna mun ver fyrir sig en í borgar-
stjórn, enda kvað forsætisráðherra
marga þingmenn, og höfðaði þá sér-
staklega til stjórnarandstæðinga,
eyða dýrmætum tíma Alþingis í fá-
nýtan kjaftavaðal. Hann líkti þing-
inu jafnvel við kjaftaklúbb í gaggó.
Viðbrögð þingmanna urðu misjöfn.
Sumir fylltust guðdómlegri vand-
lætingu og ruku í ræðustól. Stein-
grímur J. Sigfússon setti upp geisla-
bauginn, fordæmdi forsætisráðherra
og heimtaði afsökunarbeiðni. Sumir
þingmenn sögðu, að Davíð Oddsson
hefði móðgað þingheim allan og hina
virðulegu stofnun. En Sighvatur
Björgvinsson heilbrigðisráðherra,
benti réttilega á, að Davíð forsætis-
ráðherra, hefði aðeins sagt brot af
því, sem restin af þjóðinni væri dag-
lega með á milli tannanna, þegar
rætt væri um Alþingi og þingmenn.
Öll þjóðin fékk að skoða þennan
farsa í sjónvarpi. Margir sómakærir
þingmenn samþykktu ummæli for-
sætisráðherra með þögninni. Aðrir
settu upp helgisvip, eins og Stein-
grímur J. Sigfússon og andmæltu.
Hjá þeim kom sú skoðun fram, að
niðurlæging Alþingis og öll óreiðan
í þinginu, hefði fyrst byijað með
þingsetu forsætisráðherra. Hann
væri raunar sjálfur vandinn! En hvað
er það, sem er raunverulega að á
Alþingi? Getur verið, að hin hefð-
bundnu ósannindi í íslenzkri pólitík,
hið augljósa lýðskrum einstakra
þingmanna og hin sveiflukennda
hentistefna þeirra valdi þeim trúnað-
arbresti, sem nú ríkir milli kjósenda
og þingmanna. Getur verið, að afar
mikið vinnuálag, léleg starfsaðstaða
og afleit launakjör þingmanna eigi
þar einnig stóran þátt? Vitum við
raunar öll, að niðurlægjandi launa-
kjör þingmanna neyða suma þeirra
til að koma sér upp gervilögheimili,
til þess að betrumbæta afkomuna.
Á launamarkaðinum er Alþingi
sennilega alls ekki samkeppnisfært
við meðallaunuð störf í miðlungs-
stórum einkafyrirtækjum. Er það
ekki hluti vandamálsins? Við óbreytt
ástand er sennilega framundan at-
gervisflótti úr sölum Alþingis. Eða
hefur atgervisflóttinn þegar átt sér
stað, að einhverju leyti? Honum er
alla vega ekki alveg lokið, því á
Alþingi sitja enn þingmenn búnir
beztu mannkostum og hæfíleikum.
Þáttur kjósenda
íslandsmaðurinn, eins og ég kýs
stundum að kalla landann, hefur
sjaldnast látið að stjórn og hann
hefur illan bifur á öllu valdi, sem
ekki er hægt að ráðskast með. ís-
lenzk smákóngaveldi eru ennþá í
fullu gildi. Sumir kjósenda líta á
þingmenn sína sem einkafyrir-
greiðslumenn og þeim finnst þeir
geta skorið á hinn pólitíska nafla-
streng þeirra, ef einkaþingmennirir
neita að þjóna sérhagsmunum þeirra
innan Alþingis, sem utan. Þessum
kjósendum finnst réttmætt að geta
átt sinn þingmann, enda splæsa
sumir þeirra á þingmanninn veiga-
meiri atkvæðum en meirihluti lands-
manna getur boðið upp á. Flestir
kjósendur vita vel, að þingmenn eru
á skammarlega lágum launum. Samt
virðast fæstir kjósendur vilja bæta
kjör þingmanna sinna. Kjaradómur
þorir heldur ekki að leiðrétta launa-
kjörin af ótta við viðbrögð kjósenda.
Svo eru það ráðherrabflamir. Það
er orðið hefðbundið sport hér á landi,
að setja af stað kerfisbundið og
smáborgaralegt þjóðarröfl, fyrir þær
Jólapakkar með
DHL
Með sfjörnuhraða
í skammdeginu!
SÉRSTAKT JÓLAPAKKATILBOÐ
TIL ALLRA VIÐSKIPTAVINA DHL
Þegar þú hefur eytt tíma, orku og peningum í jólapakkana,
er það auðvitað þess virði að tryggja að þeir komist til skila ó
réttum tíma. Þess vegna er best að fela DHL að sjó um
jólasendingarnar. DHL losar þig við allar óhyggjur og leysir
vandann ó hagstæðan hótt.
Hringdu þegar í stað í DHL, Skeifunni 7.
Síminn er (91) 689 822.
Jólakveðjan þín er svo að segja farin af stað þegar þú hringir.
Pokko sem ofhendo ó fyrir jól verðo oð berost DHL eigi siðar en þonn 16. desember.
Mundu að DHL sækir heim og ofhendir heimo.
WORLDW/DE EXPRESS
Hradar en jólasveinninn!
Gunnar Ingi Gunnarsson
„Hvort tveggja er, hins
vegar, allt of algengt,
áð fjölmiðlafólk ieiti að
einskisverðum ágrein-
ingi, bæði innan flokka
og milli flokka, til þess
eins, að setja á svið
ómerkilegan hanaslag
milli annars ugglausra
pólitíkusa, sem láta
lokkast út í sviðsljósið
í Ieit að athygli og
kannski nokkrum at-
kvæðum.”
sakir einar, að einhver ráðherra hef-
ur látið embætti sitt kaupa nýjan
bíl! Og það jafnvel ósköp venjulegan
bíl, eins og öllum fínnst raunar eðli-
legt, að allir Jónar í næstu húsum
geti keypt sér! Á meðan bílaröflið
og skammirnar eru látnar dynja á
ráðherra, vill íslandsmaðurinn vaða
rýjateppin sín upp í hné og þekja
allt innanstokks hjá sér með gull-
brydduðum palísander. En ráðherrar
skulu keyra um í Fiat síró! Já, það
er sko gott að eiga sinn þingmann,
en það skal halda honum á óbreytt-
um starfskjörum og naflastrengur-
inn verður skorinn, ef hann stendur
sig ekki í fyrirgreiðslunni. Þannig
vilja anarkistamir hafa lýðræðið í
verki.
Þáttur fjölmiðla
Margir segja að elhúsdagsumræð-
ur á Alþingi séu með því ömurleg-
asta, sem hægt sé að horfa á í sjón-
varpi. Jafnvel verra en norska sjón-
varpsdagskráin. Sagt hefur verið,
að sjálfspíningarhvötin ein sé nógu
sterk, til að halda meðalviðkvæmum
manni við skjáinn alla syrpuna. í
þeim sjónvarpsþætti vinna saman
þingmenn og fjölmiðlar í því að mis-
þyrma kjósendum. Öll súpan, hið
pólitíska skítkast,- lýðskrumið og hin
hefðbundnu ósannindi, flæðir inn á
stofugólf landsmanna, sem eru allir
löngu búnir að fá nóg af hinni tíma-
skökku leiksýningu hreppapólitíkur-
innar. Sjónvarpsefnið er látið flæða
gagnrýnislaust úr skerminum og að
lokum býður þulurinn góða nótt, upp
úr miðnætti. Þá eru þeir, sem ekki
höfðu haft bolmagn til að forða sér
frá sjónvarpinu, komnir með fer-
köntuð augu og óþægilegt suð fyrir
eyrum. Efnislega situr ekkert eftir.
Og að þessu öllu loknu skríða lands-
menn upp í rúm til þess að láta sér
batna.
Já, fjölmiðlar og íjölmiðlafólk eiga
sannarlega fjölbreyttan hlut að máli.
Þess ber þó að geta, að fjölmiðlar
og starfsfólk þeirra sinna stundum
Alþingi á hin bezta máta og flytja
fræðandi fréttaskýringarþætti og
góð viðtöl. Hvort tveggja er, hins
vegar, allt of algengt, að fjölmiðla-
fólk leiti að einskisverðum ágrein-
ingi, bæði innan flokka og milli
flokka, til þess eins, að setja á svið
ómerkilegan hanaslag milli annars
ugglausra pólitíkusa, sem Iáta lokk-
ast út í sviðsljósið í leit að athygli
og kannski nokkrum atkvæðum.
Hitt er ekki síður ámælisvert, þegar
fjölmiðlamenn, eins og t.d. hann
Bjarni Dagur (á Bylgjunni 2. des-
ember sl.) lætur æðstaprest lýðskr-
umaranna, Ólaf Ragnar Grímsson,
taka alla stjóm útvarpsþáttar í sínar
hendur í heila klukkustund og leyfír
honum að hella ómerkilegum áróðri
úr flóðgáttum sínum yfír stóran
hluta þjóðarinnar án aðhalds og
gagnrýni. Ólafur Ragnar Grímsson
komst þama óáreittur upp með stað-
lausar fullyrðingar í anda hins versta
úr heimi lýðskrumsins. Svona mega
fjölmiðlamenn auðvitað ekki láta
misnota sig.
Lokaorð
íslenzk pólitík virðist vera í öng-
stræti. Óbreytt framhald en óhugs-
andi til lengdar. Útlínur flokka eru
víða óljósar, og margir stjórnmála-
menn virðast á röngum teinum.
Sumir þeirra sigla jafnvel undir
röngum fána. Margir þingmenn
þurfa augljóslega að taka upp nýja
starfshætti, til að endurreisa megi
trúnaðartraustið. Kjósendur þurfa
að veita þingmönnum uppreisn æru
með því að gera hvort tveggja, bæta
starfsaðstöðu þeirra og launakjör
strax og aðstæður leyfa. Kjósendur
og fjölmiðlar þurfa að láta af ómerki-
legu og smáborgaralegu nöldri og
röfli, eins og t.d. vegna ráðherrabíla.
Fjölmiðlafólk þarf að takmarka
vemlega óheftan aðgang lýðskmm-
ara að kjósendum og hætta að etja
mönnum saman til þess eins að búa
til frétt.
Þingmenn þurfa að vanda mun
betur aðgang fjölmiðla að sér og
veita fréttamönnum málefnalegt
aðhald í viðtölum. Og síðast, en ekki
sízt, á íslandsmaðurinn að sýna Al-
þingi að minnsta kosti svipaða virð-
ingu og hann vill að stofnunin njóti
meðal útlendinga.
Þannig er hægt að vonast til að
vítahringurinn rofni, að’Alþingi öðl-
ist á ný þá virðingu, sem saga þess
og hefð gerir fyllilega réttmæta.
Höfundur er yfirlæknir
Heilsugæslustöðvarinnar í Árbæ.
Bók um Guðmundar-
o g Geirfinnsmál
ÚT ER komin hjá Skjaldborg hf.
bókin Aminntur um sannsögli,
skráð af Þorsteini Antonssyni.
_ í kynningu útgefanda segir m.a.:
„I bókinni er rakin allítarlega at-
burðarás svokallaðra Guðmundar-
og Geirfinnsmála, er skóku íslenskt
þjóðlíf fyrir rétt rúmlega hálfum
öðrum áratug.
Sagt er frá þessum málum frá
fleiri en einu sjónarhorni og allir
þættir þessara mála tíundaðir, allt
frá fyrsta aðdraganda til þess að
n'okkur ungmenni eru dæmd fyrir
hæstarétti árið 1980, sökuð um tvö
mannsdráp.
Miklar kviksögur urðu til í kring-
um þessi mál á sínum tíma sem,
eins og segir á bókarkápu „teygðu
þráðinn inn í hvern krók og hvern
kima þjóðfélagsins”.”
Bókin er 461 blaðsíða.
Þorsteinn Antonsson