Morgunblaðið - 06.05.1993, Blaðsíða 29

Morgunblaðið - 06.05.1993, Blaðsíða 29
28 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 6. MAÍ 1993 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 6. MAÍ 1993 29 Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Ritstjórnarfulltrúi Árvakur h.f.t Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Björn Vignir Sigurpálsson. Kringlan 1, 103 Reykjavík. Símar: Skiptiborð 691100. Auglýsingar: 691111. Áskriftir 691122. Áskriftargjald 1200 kr. á mánuði innan- lands. í lausasölu 110 kr. eintakið. Hvar er Þróunar- sjóðunnn? Frumvarp Þorsteins Pálsson- ar sjávarútvegsráðherra um Þróunarsjóð sjávarútvegs- ins, sem samstaða hefur náðst um í ríkisstjórn, verður ekki lagt fyrir Alþingi í vor, eins og rætt hafði verið um. Frumvarp- ið mun bíða hausts, ásamt frumvörpum ríkisstjórnarinnar um breytingar á lögum um fiskveiðistjórnun og afnám Verðjöfnunarsjóðs. Fram hefur komið í máli sjávarútvegsráð- herra að ástæðan fyrir töf á framlagningu allra frumvarp- anna þriggja sé ósamkomulag í þingflokkum stjórnarflokk- anna um ákvæði frumvarpsins um fískveiðistjórnun er snúa að veiðum smábáta. Akvörðun um stofnun Þró- unarsjóðs sjávarútvegsins var þáttur í efnahagsaðgerðum rík- isstjórnarinnar í nóvember síð- astliðnum. Af ummælum ráð- herra ríkisstjórnarinnar mátti þá ráða að frumvarp um sjóðinn kæmi fljótlega fram á Alþingi. „Frumvarpið um Þróunarsjóð- inn mun koma fram á eðlilegum tíma og án ástæðulausrar taf- ar,“ sagði Davíð Oddsson for- sætisráðherra í þingræðu 24. nóvember. Miðað við að frum- varpið verði ekki lagt fram fyrr en þegar þing kemur saman aftur 1. október verður Þróun- arsjóðurinn í fyrsta lagi settur á stofn um miðjan október, kannski ekki fyrr en í nóvem- ber, ári eftir að efnahagsað- gerðir stjórnarinnar voru til- kynntar! Þróunarsjóður sjávarútvegs- ins á að taka á alvarlegum vanda greinarinnar, sem er allt- of mikil afkastageta miðað við minnkandi afla. Sjóðurinn á að greiða styrki til úreldingar fiskiskipa og kaupa upp vinnslustöðvar. Þannig á sjóð- urinn að hraða hinni bráðnauð- synlegu ureldingu og endur- skipulagningu í sjávarútvegi, án þess að það komi niður með of miklum þunga á bankakerfi landsmanna. Staðan í sjávarútveginum er svo hrikaleg, að það hlýtur að vekja furðu að stofnun Þróun- arsjóðs eigi að bíða fram á haustið. í ræðu á Alþingi í nóv- ember sagði Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráðherra að efna- hagsaðgerðir ríkisstjórnarinn- ar, að meðtöldum þeim árangri, sem væri vænzt með stofnun Þróunarsjóðsins, ættu að geta 1iætt rekstrarstöðu sjávarút- vegsins um 6%. Nú liggur fyr- ir, samkvæmt yfirliti Þjóðhags- stofnunar um efnahagshorfur á árinu 1993, að efnahagsað- gerðir stjórnarinnar frá í nóv- ember bættu rekstrarstöðu botnfiskveiða og -vinnslu um 4,4%. „.. . lækkanir á afurða- verði að undanförnu hafa gert meira en að vega upp þann afkomubata,“ segir hins vegar í yfirliti Þjóðhagsstofnunar. Botnfiskveiðamar eru nú rekn- ar með 5,3% tapi og vinnslan með 6,6% tapi. Ljóst er að við þessar að- stæður geta sum sjávarútvegs- fyrirtæki ekki haldið lengi út. Þess vegna er óskiljanlegt að ríkisstjórnin skuli ætla að fresta um hátt í hálft ár stofn- un Þróunarsjóðs sjávarútvegs- ins. Sjóðurinn, einn og sér, mun ekki leysa rekstrarvanda at- vinnugreinarinnar en hann get- ur auðveldað verulega þær skipulagsbreytingar, sem eru lífsnauðsynlegar til þess að létta undir með sjávarútvegin- um. Það dróst að leggja fram frumvarp um Þróunarsjóð, í fyrstu vegna deilna um vaxta- afslátt af lánum til sjóðsins, og seinna vegna deilu Jóns Bald- vins Hannibalssonar utanríkis- ráðherra og Þorsteins Pálsson- ar um upphæð þróunargjalds á aflakvóta, sem á að standa undir endurgreiðslu lánanna í framtíðinni. Nú hafa þessi deilumál hins vegar verið leyst og samstaða er um málið í rík- isstjórninni. Ekki hefur frétzt af því að einstakir stjórnarþing- menn setji sig upp á móti frum- varpinu. Þegar ákvörðun var tekin um Þróunarsjóð í nóvem- ber á síðasta ári kom hvergi fram að stofnun hans væri háð sátt um öll atriði í skipulagi fiskveiðistjórnunar. Það má líka vera öllum ljóst að starf- semi Þróunarsjóðsins stendur ekki i neinu beinu samhengi við stjórn á veiðum smábáta, sem er það atriði fískveiði- stjórnunarinnar sem enn er deilt um í stjórnarliðinu. Það er furðulegt að deilur um veið- ar, „sem taka ekki nema til eins til tveggja prósenta heild- arveiðanna,“ svo notuð séu orð sjávarútvegsráðherra, eigi að standa í vegi fyrir því að Þróun- arsjóður sjávarútvegsins geti hafið starfsemi. Slíkt væri sannarlega ástæðulaus töf. Sjávarútvegsráðherra ætti að sjá sig um hönd og leggja frumvarpið um Þróunarsjóð fyrir Alþingi strax á næstu dögum. í ljósi þeirra hags- muna, sem eru í húfi, hafna þingmenn því varla að sitja ein- hveijum dögum lengur og af- greiða frumvarpið sem lög frá Alþingi. Melvin L. Tucker lögreg-lustjóri í Tallahassee í Florida Strangari lög, fleiri löggur og stærri fang- elsi skila ekki árangri „EG gekk um Reykjavík í gærkvöldi, frá Hótel Sögu og niður að höfn, og ég sá það að hér getur fólk gengið öruggt og óhrætt um göturnar að kvöldlagi. Það þótti mér vænt um að sjá, því þessu á fólk ekki að venjast heima hjá mér. Gæði af þessu tagi kunna menn sennilega ekki að meta sem skyldi fyrr en þeir eru hættir að njóta þeirra." Þetta segir Melvin L. Tucker, lögreglustjóri í Tallahassee, höfuðborg Florída-fylkis í Bandaríkjunum, sem hér er nú stadd- ur í boði dómsmálaráðuneytisins. í gær flutti hann erindi á ráðstefnu ráðuneytisins um forvamir og fyrirbyggjandi störf lögreglu. íbúafjöldi Tallahassee og Reykjavíkursvæðisins er svipaður en hvað varðar verkefni löggæslumanna í borgunum tveimur er ólíku saman að jafna. Að sögn Tuckers lögreglu- stjóra era framin um það bil 20.000 aivarleg afbrot í Tallahassee á ári en það jafngildir því að árlega verði um það bil sjöundi hver íbúi borgarinnar þol- andi slíks brots. Til alvarlegra afbrota teljast samkvæmt skilgreiningu Tuckers hvers konar ofbeldisbrot og bílþjófnaðir. í við- tali blaðamanns Morgunblaðsins við Melvin L. Tucker kemur fram að hann er er eindreginn talsmaður þess að kröftum löggæslumanna sé beint að hvers konar for- varnarstarfi og eflingu tengsla við almenning. Hann hafnar hefðbundnum áherslum á að hlutverk lögreglu eigi fyrst og fremst að felast í því að hafa upp á þeim sem gerst hafa brotlegir við lögin. Tucker lögreglustjóri telur að ástandið í borgum Bandaríkjanna sýni ótvírætt réttmæti sinna sjónarmiða. „Þið íslendingar eigið að læra af mistökum okkar. Á liðnum áratugum höfum við varið mestu afli okkar í að koma sem flestum afbrotamönnum undir lás og slá og ná að leggja hald á sem mest af eiturlyfjum. Við héldum að með harðari lögum, fleiri lögreglumönnum, fleiri hand- tökum mætti Ieysa vandamálin og eyða eftirspurninni eftir eiturlyfjum í eitt skipti fyrir öll.“ Yfirfull fangelsi en enginn árangur „Árangurinn er sá að öll fangelsi okkar eru yfirfull en samt flæða eiturlyf yfir landið og glæpir eru meiri ógnun við velferð fólks en nokkru sinni fyrr. í fylkinu sitja nú 65 þúsund manns í fangelsi. Fjölmiðlar virðast helst vilja fjalla um það þegar afbrotamenn eru handtekn- ir og lagt hald á mikið af eiturlyfjum og þess vegna hafa stjórnmálamenn helst viljað veita fé til slíkra mála. En þetta skilar ekki árangri. Nýlega byggðum við í Flórída enn eitt fangelsið fyrir 52 milljónir dollara til að hýsá 1.500 fanga. Ég tel að peningunum væri betur varið í flytja lögreglumennina nær fólkinu, til dæmis með því að efla fræðslu í skólum um skaðsemi eitur- lyija og áfengis og almennt til þess að uppfræða fólk um hvernig það geti snúið sér gegn glæpum og forðast það að lenda í hlutverki fórnarlambsins." Hann segir að samfélagið geti náð raunverulegum árangri með því að koma í veg fyrir afbrotin, ráðast að rótum vandans, stefna að því að draga úr eftirspurn eftir eiturlyfjum og bjóða upp á meðferðarúrræði. Undir stjórn Melvins L. Tuckers hefur lögreglulið Tallahassee á undanförnum árum horfið frá „hugmynda- fræði slökkviliðsins," en það nefnir Tucker hugarfar þeirra sem mæla árangur í þúsundum handtekinna og tonnum af eiturlyfjum. Þess í stað er nú lögð stóraukin áhersla á forvarnarstarf og grenndarlöggæslu. „Nú starf- ar lögreglumaður á mínum vegum í. hverjum einasta 10 ára bekk í skólum borgarinnar að því að fræða um skað- semi eiturlyfja, áfengis og reykinga. í íbúðahverfum eru lögreglumenn komnir út úr bílunum og farnir að ferðast um á reiðhjólum eða gangandi. Varanlegur árangur mun sjást innan nokkurra ára,“ segir Tucker lögreglustjóri og í máli hans kemur fram að hann vonist til að 2% fækk- un kærðra afbrota í Tallahassee á Iiðnu ári sé til marks um að nú þegar séu málin á réttri leið. Nútímaleg Reykjavíkurlögregla Melvin L. Tucker lögreglustjóri kom til landsins á mánudag og hefur undanfarna daga kynnt sér m.a. starf- semi lögreglu hér á landi. Hann lýsir ánægju með það sem hann hefur séð til kollega sinna hér á landi og kveðst kominn hingað til lands til að læra ekki.síður en til að miðla. „Það er athyglisvert að kynna sér hvernig löggæslu er háttað og hvernig málin horfa við í eins- leitu og vel stæðu samfélagi eins og hér er.“ „Ég veit ekki hvort fólki hér er það ljóst," segir Tuc- ker lögreglustjóri, „en lögreglan í Reykjavík er mjög nútímaleg og framfarasinnuð í sínum starfsháttum og ég verð að hrósa [Böðvari] Bragasyni lögreglustjóra og hans mönnum fyrir að sýna mikinn skilning á því sem vefst fyrir fjölmörgum yfirmönnum lögreglumála víða Morgunblaðið/Þorkell Með lögreglustjórunum tveimur Melvin L. Tucker, lögreglustjóri í Tallahassee, og Böðvar Bragason, lögreglustjóri í Reykjavík, heimsóttu í gær Jóhannes Sturlu Guðjónsson, lögreglumann í Reykjavík, sem starfaði með lögreglunni í Talla- hassee árið 1983 og útskrifaðist úr lögregluskóla þar í borg áður en hann hóf störf í lögreglunni í Reykjavík. Jóhannes Sturla slasaðist sem kunnugt eí- lifshættulega við handtöku kókaínsmyglara á Vest- urlandsvegi í fyrrasumar. um heim. Það er mikilvægi forvarnarstarfs. Hér er til dæmis starfandi öflug forvarnadeild sem mér sýnist að vinni bæði skynsamlega og markvisst. Á komandi árum mun mönnum verða ljósara mikilvægi þess sem stjóm- endur löggæslumála í Reykjavík vita nú þegar. Það er það að ekki má falla í þá freistni að veija öllu sínu fé í að takast á við afleiðingar afbrotanna, jafn nauðsynlegt og það getur verið að taka á þeim málum. Það þarf líka að verja mannafla í fyrirbyggjandi starf og bæta sam- band almennings við lögregluna." Varanleg samskipti í máli Tuckers kemur fram að eitt af því sem hann muni ræða við gestgjafa sína hér á landi sé á hvern veg best sé að haga framvegis samskiptum og samstarfí lögreglu hér á landi og í Tallahassee. Hann segist vona að þeim samskiptum verði komið í varanlegt og reglulegt horf báðum aðilum til gagns. Reyndar er það ekki að tilefnislausu að þessi sam- skipti eru komin á og Melvin L. Tucker var fenginn til lands að ávarpa ráðstefnu dómsmálaráðuneytisins. Hing- að er hann kominn að frumkvæði Hilmars Skagfields, ræðismanns íslands í Tallahassee, og Haralds Johanness- ens, fangelsismálastjóra. Haraldur kynntist Tucker þeg- ar hann að loknu lögfræðiprófi var við framhaldsnám í afbrotafræði við fylkisháskóla Florída fyrir um það bil áratug. Starf með lögregluliði borgarinnar var liður í því námi. Annar íslendingur hefur einnig starfað undir hand- leiðslu Melvins L. Tuckers. Það er Jóhannes Sturla Guð- jónsson, lögreglumaðurinn sem slasaðist lífshættulega við handtöku kókaínsmyglara á Vesturlandsvegi í fyrra- sumar. Fyrir u.þ.b. áratug starfaði Jóhannes Sturla um tíma með lögregluliði Tallahassee þar sem hann lauk námi við lögregluskóla. Táknræn tengsl í gær heimsótti Tucker lögreglustjóri, ásamt Böðvari Bragasyni og Haraldi Johannessen, Jóhannes Sturlu og fjölskyldu hans og færði honum kveðjur frá félögum í Tallahassee. Jóhannes Sturla er í endurhæfingu á Grens- ásdeild Borgarspítalans og er á hægum batavegi. Melvin Tucker sagði í samtali við blaðamann Morgun- blaðsins að segja mætti að það væri táknrænt að Jóhann- es Sturla, sem hefði þessi tengsl við lögreglulið banda- rískrar borgar, hefði fyrstur íslenskra lögreglumanna beðið heilsutjón í baráttu við eiturlyfjasala. Nú, þegar markaður fyrir eiturlyf sé að mettast í Bandaríkjunum og landamæri innan Evrópubandalagsins séu opnari en nokkru sinni fyrr jafnframt auknum fólksstraumi frá A-Evrópu, megi íslendingar eins og aðrar Evrópuþjóðir búast við því að innan nokkurra ára beri markaðssókn alþjóðlegra eiturlyfjasala árangur hér á landi. Það sem Bandaríkjamenn séu að beijast við í dag muni íslending- ar beijast við innan áratugar. Viðtal: Pétur Gunnarsson Er hátæknisjúkrahús varasöm stofnun? eftir Gunnar Biering Undanfarna mánuði hafa verið á ferðinni í fjölmiðlum miklar umræður um málefni fæðandi kvenna á íslandi og þó sérstaklega hér á höfuðborgar- svæðinu. Hvatinn að þessum umræð- um var lokun Fæðingarheimilis Reykjavíkur. Með lokum heimilisins var þrengt verulega að fæðandi kon- um og af þeim var tekinn möguleiki á því að velja sér fæðingarstað. Jafn- framt jókst álag á kvennadeild Land- spítalans meira en góðu hófi gegnir. Hinsvegar hafa ofangreindar umræð- ur verið ærið einhliða fram til þessa og mikilvæg sjónarmið hafa ekki náð að komast til skila. Kvennadeild Landspítalans hefur verið mikið til umræðu og gjarnan nefnd sem dæmi um hátæknisjúkrahús. Þetta orð „há- tæknisjúkrahús" hefur því næst verið notað sífellt í ræðu og riti, oft því miður af vankunnáttu, enda er nú svo komið, að nafnið hefur fengið á sig neikvæðan blæð og ber að harma það. Skilja má umræður svo, að fæð- ingarstofnun, sem býður upp á öryggi í meðgöngu og fæðingu, þ.e. 'nátækni- stofnun, sé kuldalegur og óvistlegur staður, hlaðinn ógnvekjandi tækjum, sem eru algerlega óþörf fyrir allan þorra fæðándi kvenna. Látið er að því liggja, að slæmt sé að konur á Stór-Reykjavíkursvæðinu hafi engan möguleika á að leita annað en á slíka stofnun. Þetta er villandi áróður og jafnvel hættulegur. í grein, sem birt- ist í Ljósmæðrablaðinu á sl. ári, er kvennadeildin stimpluð sem hátækni- sjúkrahús í neikvæðum skilningi og henni jafnframt fundið það til for- áttu, að hún er kennslustofnun. Greinarhöfundur telur það verulegt óhagræði fyrir konur að þurfa að leggjast inn á slíka stofnun. Hvar væri fæðingarhjálp á vegi stödd í dag ef ekki væru til kennslustofnanir, sem meðtaka, þróa og mótað framfarir í fæðingarhjálp og miðla þeirri þekk- ingu til nemenda? Fæðingarhjálp á sjúkrahúsum hófst hér á landi er Landspítalinn tók til starfa árið 1930. Fæðingardeildin flutti þvínæst í eigið húsnæði á Landspítalalóð árið 1949. Var þar skjótt þröng á þingi því kon- ur sóttu fast að fá að fæða á fæðing- arstofnun fremur en í heimahúsi. Þrengsli á gömlu fæðingardeildinni voru orðin geigvænleg um 1960 og var það hvatinn að opnun Fæðingar- heimilis Reykjavíkur, sem starfaði við miklar vinsældir þar til því var lokað í árslok 1992. Árið 1975 var opnuð ný viðbygging við fæðingardeildina og breyttist þá jafnframt nafn stofnunarinnar í kvennadeild Land- spítalans. Starfsaðstaða gerbreyttist við tilkomu nýja hússins, svo jaðraði jafnvel við byltingu í þeim efnum. Það sem olli ef til vill mestum straum- hvörfum var stórbætt aðstaða til fæð- ingarhjálpar, ný deild fyrir konur með sjúkdóma og afbrigði í meðgöngu og loks opnun vökudeildar, sem er deild fyrir veika nýbura, sem þurfa á sér- meðferð að halda. Kvennadeildin hef- ur alla tíð átt því láni að fagna að hafa á að skipa úrvalsliði lækna, ljós- mæðra og annars hjúkrunarliðs. Deildin hefur fylgt fast eftir öllum nýjungum í meðgöngu- og fæðingar- hjálp svo og nýburameðferð, en sú meðferð heyrir nú undir Borgarspít- ala Hringsins. Þá hefur kvennadeildin verið uppeldisstöð allra ljósmæðra og lækna, sem starfað hafa hér á landi sl. hálfa öld. Nánast allir þessar aðil- ar eiga ekkert annað en góðar endur- minningar og hlýjar hugsanir til þess- arar stofnunar. Fyrir daga fæðingar- deildar var mæðradauði síður en svo óþekkt fyrirbæri og nýburadauði var ógnvekjandi. Mæðradauði er nú nán- ast horfinn og barnsfararsótt þekkist varla lengur. Árið 1968 var nýbura- dauði á Islandi 24 börn fyrir hver 1.000 fædd börn. Árið 1975 var ný- buradauðinn kominn niður í 16,1 og ári síðar, þ.e. einu ári eftir að nýja kvennadeildin og vökudeildin tóku til starfa, voru þessar tölur komnar nið- ur í 10,1. Í dag eru tölurnar á bilinu 5-6 börn fyrir hver 1.000 fædd og telst nýburadauði hér á landi með því lægsta sem um getur. Gott og mark- visst eftirlit í meðgöngu á einnig rík- an þátt í þeirri þróun, sem orðið hef- Gunnar Biering ur. Það hlýtur að liggja ! hlutanna eðli, að sá árangur, sem náðst hefur hér á landi, hefur ekki orðið til af sjálfu sér heldur vegna markvissra vinnubragða. Undirritaður hefur starfað sem barnalæknir við kvenna- deild Landspítalans allt frá árinu 1961. Hluti af starfi mínu eru náin samskipti við sængurkonur vegna barna þeirra, jafnt þeirra sem heil- brigð eru og hina, sem sjúk eru. Ég tel að ég geti fullyrt, að allur þorri þeirra kvenna er fæða á kvennadeild- inni eru mjög ánægðar með dvölina þar og þakklátar fyrir þá þjónustu, sem þeim er veitt. Áróður, sem miðar að því að hræða konur frá því að njóta slíkrar þjónustu á þeim forsend- um að hér sé um „hátæknisjúkrahús“ að ræða, er vægast sagt varasamur og ábyrgðarlaus. Þetta breytir þó ekki þeirri staðreynd, að æskilegt er að konur geti valið þann stað, sem þær vilja fæða á. Það mælir því allt með því að Fæðingarheimili Reykja- víkur verði opnað á nýjan leik, enda er húnsæði kvennadeildar ekki hann- að fyrir þann fjölda kvenna, sem deildin verður nú að annast. Einn af forsvarsmönnum ljósmæð- rasamtakanna hefur staðhæft bæði í útvarpi og sjónvarpi, að þegar um eðlilega meðgöngu er að ræða sé heimafæðing á engan hátt hættulegri en fæðing á fæðingarstofnun og að það geti jafnvel verið varasamara að fæða á fæðingarstofnun. Þetta er vill- andi áróður og jafnframt hættulegur. í þeirri umræðu, sem átt hefur sér stað undanfarið misseri, er mikið rætt um meðgöngu, fæðingu og þarf- ir hinnar fæðandi konu, en barnið, sem fæðist, og þarfir þess heyrast aldrei nefndar. Allir, sem raunveru- lega þekkja til, vita að engin fæðing verður dæmd fyllilega eðlileg fyrr en hún er afstaðin. Jafnvel algerlega eðlileg meðganga og fæðing geta í stöku tilfellum endað í miklum vanda hjá börnunum, sem ekki verður séður fyrir. Sá vandi er venjulega fólginn í súrefnisskorti, en heili nýbura er afar viðkvæmur fyrir slíkum skorti og getur skaðast af þeim sökum. Barni, sem lendir í súrefnisskorti í fæðingu, er ekki hægt að hjálpa í heimahúsum á sama hátt og á vel búnu sjúkrahúsi, sem hefur á að skipa góðum tækjabúnaði og vel þjálfuðu starfsliði. Hollendingar hafa löngum verið orðaðir við heimafæðingar umfram aðrar Evrópuþjóðir. Nú gerist hins vegar stöðugt algengara að hollensk- ar konur fæði í sjúkrahúsi til þess að njóta þess öryggis, sem þar er að fá í tengslum við fæðinguna, en fari þvínæst heim aftur eftir nokkrar klukkustundir enda er við lýði í Hol- landi hjálparkerfi til handa sængur- konum í heimahúsum, §em ekki hefur tekist að þróa í sama mæli annars staðar, enn sem komið er. Sú venja hefur verið ríkjandi hér á landi^áð sængurkonur dvelji á fæðingarstofn- un 4-5 daga eftir eðliléga fæðingu og lengur ef eitthvað ber út af. Flest- um konum hérlendis virðist henta þessi tími vel. Þær ná að hvílast eftir fæðinguna, ungar og óreyndar mæð- ur fá fræðslu og tilsögn um meðferð barna sinna og gott lag er komið á brjóstagjafir. Oll eru þessi atriði mik- ilvæg, því fæstar konur hér á landi hafa möguleika á góðri aðstoð, þegar heim kemur. Hinsvegar á slík dvöl á fæðingarstofnun ekki jafn vel við all- ar konur. Sumar hvílast illa í marg- menninu, eiga jafnvel bágt með svefn innan um ókunnuga og þurfa því að komast heim sem fyrst. Það er eðli- legt, að konur fái sjálfar að ráða miklu um heimferð sína. Forsendan hlýtur þó alltaf að vera sú, að konuni standi til boða góð, fagleg aðstoð er heim kemur. Að öðrum kosti hljóta þær og börn þeirra lakari meðferð, en þær konur fá, sem dvelja fyrstu dagana á fæðingarstofnun. Hafín er nú undirbúningur að slíkri heimaþjón- ustu og er það vel. Það voru kvenfé- lagasamtökin hér á landi, sem hrintu af stað byggingu nýju kvennadeildar- innar árið 1975. Konur á þeim tíma gerðu sér grein fyrir mikilvægi þess að eiga góða og vel búna fæðingar- stofnun þar sem fæðingar gætu farið fram með mestu öryggi fyrir konur og börn þeirra. Vafalítið er allur þorri íslenskra kvenna sama sinnis í dag. Höfundur eryfirlæknir við vökudeild Barnaspítala Hringsins. Mismunandi stuðningur við búgreinar Jöfnun myndi leiða td 15% samdráttar í sölu kindakjöts JÖFNUN þess stuðnings til landbúnaðar sem kveðið er á um í fjárlög- um myndi væntanlega leiða til 15% samdráttar í sölu kindakjöts, en hins vegar myndi sala svína- og alifuglakjöts aukast um 15% og nauta- Iqöts um 12%. Þetta er meginniðurstaða í nýútkominni skýrslu Hag- fræðistofnunar Háskóla íslands um hvernig stuðningur stjórnvalda við landbúnaðinn skiptist milli búgreina og hvaða áhrif það hefði á markað- inn fyrir búvörur ef stuðningurinn yrði jafnaður þannig að allar grein- ar fengju sama hlutfall af framleiðsluvirði í sinn hlut. Skýrslan var unnin að beiðni Neytendasamtakanna. í skýrslu Hagfræðistofnunar kem- ur fram að heildarstuðningi stjórn- valda við lándbúnað sem hlutfall af framleiðsluvirði hefur verið nokkuð misskipt á milli búgreina á árinu 1992 og horfur séu á að slíkt hið sama verði á árinu 1993. Með heild- arstuðningi er í skýrslunni annars vegar átt við innflutningshöft miðað við heimsmarkaðsverð og hins vegar beinar og óbeinar greiðslur stjórn- valda að frádregnum þeim sköttum sem landbúnaðurinn greiðir. Mestan stuðning á árinu 1992 fengu framleiðendur kindakjöts, ali- fuglakjöts og mjólkur, og nam stuðn- ingurinn 108% af framleiðsluvirði þessara greina. Ef svo fari fram sem horfir fá framleiðendur alifuglakjöts mestan stuðning á árinu 1993, eða um 112%, og næst þeim komi mjólk- urframleiðendur með rúmlega 106% stuðning. Hins vegar megi ætla að framleiðendur kindakjöts fái um 99% af framleiðsluvirði sinna afurða í stuðning á árinu 1993, og næstir í röðinni komi nautakjötsframleiðend- ur með um 69% stuðning á árinu 1993 á móti 87% 1992. Áætlað er að stuðningur við eggjaframleiðend- ur nemi 79% á árinu 1993 á móti 82% 1992, og í skýrslunni kemur fram að framleiðendur svínakjöts fengu 74% af framleiðsluvirði sinna afurða í stuðning árið 1992, og líkur séu á að það hlutfall lækki um rúm- lega eitt og hálft prósentustig milli áranna 1992 og 1993. Jöfnun þýddi 1,3% samdrátt í sölu í skýrslu Hagfræðistofnunar segir að væri tilhögun stuðnings stjórn- valda á árinu 1993 við landbúnaðar- greinar breytt þannig að hver grein fái 95% af framleiðsluvirði ársins á undan í heildarstuðning yrðu áhrifin þau að heildarsala landbúnaðaraf- urða drægist saman um 360 tonn, eða 1,26%. Mestur yrði samdráttur- inn í sölu alifuglakjöts, eða 7%, en einnig myndi sala kindakjöts og mjólkur dragast saman um 1%. Hins vegar myndi sala á hrossakjöti auk- ast um 14%, nautakjöti um 8%, svínakjöti um 7% og eggjum um 5%. Hagnaður Ishús- félagsins 31 millj. Isafirði. ÍSHÚSFÉLAG ísfirðinga hélt að- alfund sl. þriðjudag. Rekstrartekj- ur síðasta árs voru 666 milljónir og hagnaður varð 31,4 milljónir. Aformað er að setja hlutabréf á almennan markað á þessu ári. Fyrirtækið tók á móti 5.976 tonn- um af fiski á síðasta ári og var unnið í frystingu en íshúsfélagið hefur bæði hert og saltað þegar það hefur verið hagkvæmt. Áflinn kom að langmestu leyti af Guðbjörgu eða 3.524 tonn, 1.226 tonn komu af Framnesi frá Þingeyri sem Ishúsfé- lagið á helming í og 716 tonn komu af línu- og togbátnum Hafdísi. Að jafnaði voru 100 manns á launaskrá en launagreiðslur námu 128 milljónum. Gyllir keyptur I janúar keypti fyrirtækið togar- ann Gylli frá Flateyri ásamt Flateyr- arhreppi og nú er verið að ganga frá sölu á Hafdísi til Hornafjarðar. Nú er unnið að því að gera félagið að almenningshlutafélagi og er reiknað með að hlutabréf komi á markað síðar á árinu. Hlutafé nú er 70 millj- ónir en ákveðið hefur verið að auka það í 120. Stjórnarformaður íshúsfé- lags Isfirðinga er Þorleifur Pálsson, en framkvæmdastjóri Jóhannes G. Jónsson. - Úlfar. Gjald vegna veðurþjónustu við flugvélar Gjaldið miðað við þyngd og flugtíma FULLTRÚAR samgöngu-, fjármála- og umhverfisráðuneyta, Veður- stofu og Flugmálastjórnar hittast í dag til að fjalla um útfærslu á gjaldtöku fyrir veðurþjónustu vegna innanlandsflugs. í fjárlögum er gert ráð fyrir því að innheimta 10 milljóna þjónustugjald sem greiði hluta af kostnaði Veðurstofunnar við veðurþjónustuna. I byijun ársins fékk nefnd, skipuð fulltrúum umhverfisráðuneytis, fjár- málaráðuneytis, Veðurstofu íslands og Flugleiða, það verkefni að finna leiðir til að innheimta þjónustugjald- ið. Niðurstaðan var að gjaldið yrði innheimt að mestum hluta af þeim aðilum sem sjá um áætlunarflug inn- anlands. Að sögn Þórðar H. Olafs- sonar skrifstofustjóra umhverfis- ráðuneytis og formanns nefndarinn- ar lagði hún til ákveðið form á gjald- inu eða reiknireglu sem byggist á að margfalda saman flugtíma, kvaðratrót af þyngd flugvéla og ein- ingargjald. Nánari útfærsla hefur ekki verið ákveðin endanlega en um það verður rætt í dag. Þórður sagði, að þær 10 milljónir, sem innheimta ætti á þessu ári, væri um fimmtungur af heildar- kostnaði Veðurstofunnar vegna veð- urþjónustu við innanlandsflug.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.