Morgunblaðið - 18.11.1994, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 18.11.1994, Blaðsíða 6
6 FÖSTUDAGUR 18. NÓVEMBER 1994 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Norskur réttur sakfellir stýrimann Hágangs en sýknar útgerð og skipstjóra vegna skotmálsins Strandgæsla má ekki skera átogvíra Héraðsdómur í Tromsö dæmdi Anton Ingva- son stýrimann í gær í 30 daga fangelsi en sýknaði skipstjóra og útgerð skipsins. Pétur Gunnarsson kynnti sér dóminn og viðbrögð lögmanns ogtalsmanns útgerðar. HERAÐSDOMUR í Tromsö í Noregi dæmdi í gær Anton Ingvason, stýrimann á Hágangi II, í 30 daga óskilorðsbundið fangelsi fyrir að hafa skotið úr haglabyssu að norskum strandgæslumönnum sem reyndu að klippa á togvíra Hágangs úr gúmbáti norðaustur af Bjarnarey 5. ágúst sl. Til frádráttar refsingunni .kemur fimm daga gæsluvarðhald Antons í Noregi. Hins vegar sýknaði dómstóllinn, sem lýsir því yfir að málið sé dæmt á grundvelli norsks landsréttar en ekki þjóðaréttar, Eirík Sigurðsson skipstjóra og útgerð Hágangs af refsikröfum byggðum á því að hafa ekki farið að fyrirmælum strand- gæsiunnar meðan á aðgerðum stóð í kjölfar atviksins. Dómurinn kemst að þeirri niðurstöðu að norsku strandgæslunni sé ekki heimilt sam- kvæmt lögum að grípa til þess ráðs að klippa á togvíra skipa sem grun- uð eru um ólöglegar veiðar. Enn- fremur byggist niðurstaða dómsins í máli Antons á því að fullsannað sé að hann hafi skotið haglaskoti en ekki-púðurskoti að strandgæslur mönnunum. Brynjar Östgard, verjandi Ant- ons og útgerðarinnar, sagði eftir dómsuppkvaðninguna a.ð niðurstað- an væri sigur fyrir íslendingana. „Það er gleðilegt að rétturinn kemst að þeirri niðurstöðu að strandgæsl- an hafi ekki lagaheimild til að klippa á togvíra. Einnig sýnir dómurinn að norsk stjórnvöld hafa án laga- stoðar tekið sér vald á Svaibarða- svæðinu," sagði lögmaðurinn í sam- tali við norska Dagbladet eftir dómsuppkvaðninguna. Hann sagði að á hinn bóginn hefði alltaf verið við því búist að Anton Ingvason yrði dæmdur til refsingar fyrir að skjóta að strandgæslumönnunum. Friðrik Guðmundsson, útgerðar- maður Hágangs II, sagðist í sam- tali við Morgunblaðið telja að dóm- urinn væri stórsigur fyrir útgerðina og viðurkenning á því að strand- gæslan hefði farið langt ut fyrir heimildir sínar í aðgerðum gegn skipinu með því að skjóta að því i stað þess að þiggja boð skipstjórans um að Anton kæmi yfir í strand- gæsluskipið til yfirheyrslu. Hágangur fór í Barents- hafið í gærkvöldi Hann kvaðst þó telja of snemmt að ályktá um þýðingu dómsins fyr- ir deilu íslendinga og Norðmanna um veiðar í Barentshafi, betri vís- bendingar um það fengjust við dóm í máli Björgúlfs frá Dalvík, sem tekið verður til dóms ytra í janúar. Hann sagði að ekki kæmi í ljós fyrr en eftir 14 daga hvort sýknu- dóminum yrði áfrýjað en kvaðst vonast til að sakleysi Antons Ingva- sonar af ákærum yrði sannað færi málið fyrir Hæstarétt. • Hágangur II var í höfn á Vopna- firði í gær en hélt til veiða í Barents- hafi í gærkvöldi. Hvorki náðist tal af Antoni né Eiríki Sigurðssyni skipstjóra. Eftir aðgerðir strandgæslunnar 5. ágúst var Hágangur II færður SENJA, skip strandgæslunnar, klippti á togvíra Hágangs II„ 6 vikum áður en dró til þeirra atburða sem dæmt var um í gær. til hafnar og málið rannsakað. Til að stöðva för Hágangs hafði m.a. verið hleypt úr fallbyssum strand- gæsluskipsins Senju í skrokk Há- gangs. Norska ákæruvaldið gaf út ákæru á hendur Antoni fyrir að ráðast með valdi að opinberum starfsmönnum til að tefja eða hindra þá við skyldustörf og krafð- ist ákæruvaldið 60 daga fangelsis. Jafnframt var Eiríkur Sigurðsson skipstjóri ákærður fyrir að hafa brotið gegn reglugerð um fisk- verndarsvæðið við Svalbarða og lögum um norska efnahagslögsögu með því að hafa að engu fyrirmæli strandgæslunnar um að stöðva skipið að fenginni skipun strand- gæslumanna. Þess var krafist að hann yrði dæmdur í 500 þús. ís- lenskra króna sekt eða 50 daga fangelsi og til að greiða 100 þús. íslenskra króna í sakarkostnað. Þess var jafnframt .krafist að útgerðarfélag Hágangs yrði dæmt fyrir að hafa haft áhrif á ákvörðun skipstjórans um að hlýða ekki fyrir- mælum strandgæslunnar og gert að greiða 1,5 milljónir íslenskra króna í sekt og 100 þúsund íslensk- ar krónur í sakarkostnað. Skipstjórinn og útgerðin áttu kost á að ljúka málinu með þvi að samþykkja kröfur ákæruvaldsins en höfnuðu því. Norsk yfirvöld létu ekki á það reyna í málinu hvort veiðar Há- gangs á Svalbarðasvæðinu hefðu verið ólöglegar en viku eftir aðgerð- irnar settu þau reglugerð til að styrkja lagagrundvöll aðgerða vegna ólöglegra veiða á svæðinu. Anton Ingvason hafði gefið þá skýringu að hann hefði fjarlægt högl úr skothylki áður en hann hefði hleypt. af úr haglabyssunni, skipverjum í gúmmíbátnum til við- vörunar, en hann kvaðst hafa talið að þeir væru grænfriðungar. í niðurstöðum héraðsdómsins er þessu hafnað og sagt að slá megi því föstu að höglum hafí verið skot- ið að strandgæslunni. Þá hljóti Antoni að hafa verið ljóst að um strandgæslumenn var að ræða enda hafi gúmmíbáturinn verið merktur greinilega með fána strandgæsl- unnar á fimm stöðum. Landsréttur en ekki þjóðaréttur Ekki er talið sannað að fyrir Antoni hafi vakað að hæfa bátinn eða skipverjana en lagt til grund- vallar vegna vafa að Anton hafi ætlað að miða til hliðar við gúmmí- bátinn í því skyni að hræða strand- gæslumennina. Með þessu hafi hon- um tekist það ætlunarverk sitt að hræða þá frá að sinna skyldustarfi sínu með því að beita ofbeldi. Rétturinn hafnar þvf að um nauð- vörn hafi verið að ræða og að áhöfn Hágangs hafi stafað hætta af nær- veru strandgæslumanna sem hafi áður en skotinu var hleypt af hætt við að reyna að skera á togvíra Hágangs. Strandgæslumönnum hafi hins vegar verið stefnt í hættu með skot- inu og þar sem ekki hafi verið kyrrt í sjóinn hafí verið talsverð hætta á að skotið hæfði þá þótt ekki væri að þeim miðað. Dómurinn segir að ekki sé nauð- synlegt að taka tillit til sjónarmiða verjandans um að þjóðréttarlegur vafi leiki á um heimildir Norðmanna til löggæslu utan fjögurra sjómílna landhelgi við Svalbarða og segir að málið eingöngu dæmt á grundvelli norsks landsréttar. Hins vegar telur dómurinn að strandgæslunni sé ekki heimilt að grípa til þess ráðs að skera á tog- víra skipa sem staðin séu að meint- um ólöglegum veiðum en til þess ráðs hefur norska strandgæslan gripið sjö sinnum á verndarsvæðinu síðan í vor. Dómurinn telur að samkvæmt norskum lögum verði að krefjast þess að til staðar sé ótvíræð laga- heimild sem leyfi strandgæslunni að grípa til aðgerða á borð við það að klippa á veiðarfæri fiskiskipa. Slíkri réttarheimild sé hins vegar ekki til að dreifa í norskum rétti. Ekki ákærðir fyrir rétt brot Ákæran gegn skipstjóranum og útgerðinni byggist á því að framið hafi verið brot gegn reglugerð um verndarsvæðið. Hins vegar sé litið svo á að grundvöllur þeirra aðgerða strandgæslunnar að skipa skipstjór- anum að stöðva skipið hafi verið rannsókn á framferði Antons Ingvasonar. Strandgæslumönnum hafi þá ekki gengið til að framfylgja reglu- gerð um fiskverndarsvæðið. Vegna reglunnar um að vafa skuli meta sakborningi til hagsbóta leggi rétt- urinn til grundvallar að Eiríkur skipstjóri hafí talið víst að þarfír rannsóknarinnar gegn Antoni Ingvasyni hafi búið að baki fyrir- skipunum strandgæslunnar og því hafi hann, að höfðu samráði við útgerðina, neitað að verða við fyrir- mælunum í því skyni að leggja stein í götu þeirrar rannsóknar. Með því að leggja stein í götu rannsóknarinnar kunni hann að hafa gerst sekur um hegningar- lagabrot en ekki um brot gegn reglugerð um fískverndarsvæðið eins og á hafi staðið. Fyrir þetta hugsanlega brot hafi Eiríkur hins vegar ekki verið ákærður og ákæruvaldið hafí ekki reynt að færa sönnur á að þetta hafí búið að baki neitun hans við að hlýða fyrirskipunum. Rétturinn geti ekki sakfellt mann fyrir brot sem ekki sé tilgreint í ákæru. A þeirri forsendu voru skipstjóri og útgerð sýknuð af ákærum í málinu. Fjölmiðlakönnun Félagsvísindastofnunar Morgun- blaðið mest lesið dagblaða Lestur dagblaða í viku í október 1994 — Vikan 20.-26. október 59% 44% Posturíhn 54* 55% 57% 141% 43% 146% 10% 73% 168% 59% 57%. 57% [50» 143% |45% Il7% 1-12% DIIIIIID dags y J? .J? ^ J>^ D Meðallestur Eitthvað áhvert lesið tölublað ívikunni Lestur dagblaða í viku í október 1994 Meðallestur á tölublað, skipting eftir aldri lesenda p<ir0M«Sii!líí&i& rsra v Pósturíhn 48% 45% 60% 63% 54% 49% 44% 48% 42% 47% 18% 111% D 14% 11% ,JLJ I mUl 12-19ára 20-24ára 25-34ára 35-49ára 50-67ára 68-80ára MORGUNBLAÐIÐ er mest lesna dagblaðið, samkvæmt könnun Félagsvísindastofnunar Háskóla íslands, sem gerð var 20.-26. október síðastliðinn. Að meðaltali lásu 57% svarenda hvert tölublað Morgunblaðsins, en meðallestur hvers tölublaðs DV var 45%. Þetta er lítils háttar samdráttur í blaða- lestri frá því í síðustu fjölmiðla- könnun í marz, en þá lásu 58% Morgunblaðið og 46% DV. Breyt- ingin er ekki marktæk. Morgun- blaðið var mest lesna blaðið alla útgáfudaga. Þá sáu 73% Morgun- blaðið einhvern tímann í vikunni, en 68% DV. Lestur Morgunpóstsins var nú kannaður í fyrsta sinn, og lásu 12% svarenda fimmtudagsblaðið og 10% mánudagsblaðið. Þetta er minni lestur en á Pressunni, sem í síðustu könnun var lesin af 15% svarenda. Ef borinn er saman meðallestur á hvert tölublað blaðanna eftir aldri svarenda, kemur fram að Morgunblaðið er mest lesið í öll- um aldurshópum. AIIs sáu 47% kvöldfréttir í Ríkissjónvarpinu, sem er fjórum prósentustigum meira en í síðustu kðnnun. Á fréttir Stöðvar 2 horfðu 36% að meðaltali, miðað við 35% í marz. Dagsljós í Ríkis- sjónvarpinu sáu 20%, en 19:19 á Stöð 2 sáu 25% svarenda. Vinsælasti þátturinn í Ríkis- sjónvarpinu í umræddri viku var Sigla himinfley, en hann sáu 58% áhorfenda. Á tali hjá Hemma Gunn sáu 48%, og 37% horfðu á útsehdingu vantraustsumræðna á Alþingi. Vinsælasti þátturínn á Stðð 2 var Bingólottó, sem 36% sáu. Kannað hjá 12-80 ára Félagsvísindastofnun vann könnunina fyrír Morgunblaðið, DV, íslenzka útvarpsfélagið, Rík- isútvarpið, Samtök auglýsenda og Samband íslenzkra auglýsinga- stofa. Tekið var 1.500 manna slemb- iúrtak úr þjóðskrá og náði könn- unin til fólks á aldrinum 12-80 ára. Hringt var í þá, sem komu í úrtakið, og dagbækur sendar til þeirra, sem samþykktu að taka þátt í könnuninni. Svarendur skráðu svo daglega fjölmiðlanotk- un sína. Heimtur voru þokkalegar að mati Félagsvísindastofnunar. AHs fengust 935 dagbækur, sem er um 64% nettósvörun af heildarúrtaki. Svarendahópurinn endurspeglar aldurs- og búsetuskiptingu þjóðarinnar vel.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.