Morgunblaðið - 17.12.1996, Side 28

28 ÞRIÐJUDAGUR 17. DESEMBER 1996
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Jólaskraut
TÓNLIST
llallgrímskirkja
ORGELTÓNLEIKAR
Jeaii Galard. Viðfangsefni, frönsk
orgeltónlist. 15. desember i.o. 20/30.
FRANSKT frá upphafi til enda
og jólaljósin tindruðu í öðru hvoru
verki sem dómorganistinn í Beau-
vis lék. Galard byrjaði á jólaað-
ventutónlist, Á la venue de noél,
eftir 17. aldar tónskáldið Nicolas
Lebegue. Þetta verk, svo og önnur
sem á eftir komu, eru skrifuð fyrir
hljómborð, án fótspils. Galard
kunni vel að nýt.a raddir orgelsins
og sýndi strax góða leikni á hljóm-
borðið, stíllinn var á sínum stað. í
næstu verkum, eftir annað 17. ald-
ar tónskáld Jean Francois
Dandrieu, sýndi Galard aftur þessa
dirfsku í raddavali, stundum heyrði
maður nýja liti í orgelinu og einu
sinni lá við að hann gengi of langt
í notkun yfirtónaradda - en slapp
fyrir horn. Enn einn 17. aldar höf-
undurinn, þessa þriggja frönsku
tónskálda þekktastur, Louis Claude
Daquin, reyndar fæddur rétt fyrir
aldamótin 1800. Eftir Daquin lék
Galard tvö jólalög Noél sur les flút-
es og Noél en sol-majur. Það síðar-
nefnda var leikið í mjög hröðu
tempói og fannst mér kannski að
jólaskrautið viki svolítið fyrir glans-
mynd leikninnar. Fjórði höfundur-
inn í þessum hópi var Marcel
Dupré, sá frægi orgelleikari og
frægur ekki síður fyrir spunahæfi-
leika sína, en verkin sem hann
spann á tónleikum átti hann til að
skrifa upp mörgum árum seinna,
slíkt var minni hans. Tilbrigðin
Variations sur un noél er langur,
gagnsær og langdreginn tónbálkur
og sumir mundu segja að væri
fjaðrafok út af engu, en getur sleg-
ið ryki í augu margra vegna lipurs
fingraspils. Inn á milli þessara
verka kom Pastorale eftir César
Franck, sem Galard skreytti margs
konar litrófí, sem e.t.v. er frönsk
aðferð.
Úr „Fæðingu frelsarans", eftir
0. Messiaen lék Galard tvö verk,
Hirðana og Guð á meðal vor. Bæði
verkin liðu við of mikinn hraða,
sérlega þó síðara verkið þar sem
flestum lögmálum Messiaens sjálfs
var rutt úr vegi. Á Klais-orgelið
er hægt að komast nálægt því
raddavali sem Messiaen sjálfur
ætlast til að nokkumveginn sé
haldið, nákvæm hrynjandi er skrif-
uð í nótumar, sem Messiaen ætlast
til að sé haldin, nótumar fyrir fót-
spilið era ekki margar, en óþægi-
legar, engu að síður þarf helst að
hitta á þær allar og kannske enn
frekar fyrir það hve fáar þær era.
Allt þetta var óskýrt í leik Gal-
ards, en kannski er þetta jú ein-
hver ný frönsk aðferð. Galard lauk
tónleikunum með spuna yfir Nóttin
var sú ágæt ein, lag Sigvalda Kald-
alóns og virtist Nóttin - ekki eiga
illa við franskan hljómagang.
Ragnar Björnsson
Webber-upp-
færsla
vestanhafs
SÖNGLEIKUR Andrews Lloyds
Webber, „Svo að berist með vind-
inum“ var frum-
sýndur í Wash-
ington í liðinni
viku en það er í
fyrsta sinn sem
söngleikur sem
Webber fram-
leiðir, sést utan
Lundúna. Leik-
stjóri verksins er
Hal Prince en
David Gaines fer
með eitt helsta hlutverkið.
Morgunblaðið/Kristinn
HELGA Elínborg Jónsdóttir í hlutverki sínu.
Heimur Guðríðar í
Seltjamameskirkju
LEIKRITIÐ Heimur Guðríðar -
Síðasta heimsókn Guðríðar Símon-
ardóttur í kirkju Hallgríms verður
sýnt í Seltjarnarneskirkju miðviku-
daginn 18. desember. Dagurinn var
valinn til þess að heiðra minningu
Guðríðar Símonardóttur sem lést í
Saurbæ á Hvalfjarðarströnd 18.
desember 1682. Sýningin hefst
klukkan 20.30.
Leikritið Heimur Guðríðar, eftir
Steinunni Jóhannesdóttur, var
frumsýnt á Kirkjulistahátíð í
Reykjavík í júní 1995 og voru að-
eins ætlaðar á því tvær sýningar.
En vegna eftirspurnar og áhuga
hefur það nú verið sýnt á annað ár
í fjölmörgum kirkjum víða um
land.
„í leikritinu er á áhrifamikinn
hátt rakin ævi- og píslarsaga Guð-
ríðar Símonardóttur sem var ein-
stök fyrir margra hluta sakir. Þessi
sjómannskona úr Vestmannaeyjum
var í hópi tæplega 400 íslendinga
sem rænt var í Tyrkjaráninu 1627.
Hún var ein fárra sem náðu aftur
heim til íslands. Á heimleið frá
Alsír kynntist hún ungum mennta-
manni í Kaupmannahöfn, Hallgrími
Péturssyni, sem síðari tímar þekkja
fyrst og fremst sem Passíusálma-
skáldið. Sambúð þeirra, sem hófst
í trássi við lög og rétt, stóð til
æviloka og hefur löngum vakið
þjóðinni forvitni ogjafnvel hneyksl-
un,“ segir í kynningu.
Með helstu hlutverk í sýningunni
fara Margrét Guðmundsdóttir og
Helga Elínborg Jónsdóttir, sem
báðar leika Guðríði á ólíkum ævi-
skeiðum og Þröstur Leó Gunnars-
son er í hlutverki Hallgríms. Tón-
list er samin og leikin af Herði
Áskelssyni en búninga gerir Elín
Edda Ámadóttir. Höfundur leik-
ritsins, Steinunn Jóhannesdóttir er
einnig leikstjóri sýningarinnar.
Óvægið ofbeldi
í teiknimyndum
UNGUR Bandaríkjamaður hef-
ur á síðustu árum vakið æ meiri
athygli í heimalandi sínu fyrir
teiknimyndabækur sem þykja
draga upp óvægna mynd af of-
beldi. Höfundurinn heitir David
Langham og teiknimyndaserían
kallast „Stray Bullets". Er ekki
laust við að lesendum renni kalt
vatn milli skinns og hörunds
þegar þeir lesa sögurnar um
unglingsstúlkuna Virginia
Applejack. Fyrsta bókin af sjö,
sem Langham hefur samið, hefst
á því að Virginia stingur skóla-
félaga sinn i bakið með skrúfblý-
anti þegar stríðni hans hefur
gengið of langt. Það kostar pilt-
inn nærri því lífið, því gat kem-
urá lungað.
í bókunum eru aðalpersón-
urnarekkiundanþegnar því að
bera ábyrgð á gjörðum sinum
og reynt er að útskýra hvað býr
að baki. Dæmi um það er Virgin-
ia, sem hefur orðið vitni að
morði, sem hún hefur aldrei
getað rætt um við nokkurn
mann. Langham segist hafa
áhuga á því hvað búi að baki
ofbeldinu, ekki „skemmtana-
gildi“ þess. „Ég tel þetta snúast
að miklu leyti um tilfinningar,
ég reyni að skapa tilfinningaleg-
an sársauka hjá fólki,“ segir
hinn 26 ára gamli teiknari.
SAMANTEKT FÉLAGSVÍSINDASTOFNUNAR Á SÖLU BÓKA 7.-13. DESEMBER 1996. UNNIÐ FYRIR
MORGUNBLAÐIÐ, FÉLAG ÍSLENSKRA BÓKAÚTGEFENDA OG FÉLAG BÓKA- OG RITFANGAVERSLANA.
Bóksölulisti
1
2
3
4
KÖKUBÓKHAGKAUPS
Jóhann Felixson. Útg. Hagkaup
JÁTNINGAR BERTS
Anders Jacobsson & Sören Olsson
Útg. Skjaldborg ehf.
EKKERT Að MARKA!
Guðrún Helgadðttir. Útg. Vaka-Helgafell hf.
LÍFSKRAFTUR
Sr. PÉTUR OGINGA í LAUFÁSI
Friðrik Erlingsson. Útg. Vaka-Helgafell hf.
LATIBÆR Á ÓLYMPÍULEIKUM
(1) 6 BENJAMI'N H.J. EIRÍKSSON í STORMUM SINNAR TÍÐAR (-)
Hannes H. Gissurarson skrásetti.
(2) Útg. Bókafélagið
7 ÞJÓÐSÖGUR JÓNS MÚLA ÁRNASONAR (4)
O) Jón Múli Árnason. Útg. Mál og menning
8 BÓNUS UÓÐ Andri Snær Magnason. Útg. Bónus (-)
(5) 9 STAFAKARLARNIR Bergljót Amalds. (8)
(9) r Myndir: Jón Hámundur Marinósson Útg. Skjaldborg ehf.
10 LÖGMÁLIN SJÖ UM VELGENGNI Deepak Chopra. Útg. Bókaútgáfan Vöxtur (-)
Einstakir flokkar:
Skáldverk
1 BÓNUS UÓÐ (-)
Andri Snær Magnason.
Útg. Bónus
2 ÍSLANDSFÖRIN (1)
Guðmundur Andri Thorsson.
Útg. Mál og menning
3 ZÁSTARSAGA (2)
Vigdís Grímsdóttir.
Útg. Iðunn
4 LÍFSINSTRÉ (4)
Böðvar Guðmundsson.
Útg. Mál og menning
5 LÁVARÐUR HEIMS (3)
Ólafur Jóhann Ólafsson.
Útg. Vaka-Helgafell hf.
6 BROTAHÖFUÐ (7)
Þórarinn Eidjám.
Útg. Forlagið
7 ÞÆTTIRAF
EINKENNILEGUM
MONNUM (5)
Einar Kárason.
Útg. Mál og menning
8 RÓSIR DAUÐANS (-)
Mary Higgins Clark.
Útg. Skjaldborg
9 ÞEGAR MEST
ÁREYNIR (10)
Danielle Steel. Útg. Setberg
10 pLÆFRAFÖR
IGIN UÓNSINS (8-9)
Alastair MacNeill.
Útg. Iðunn
Almennt efni
1 KÖKUBÓK
HAGKAUPS (1)
Jóhannes Felixson.
Útg. Hagkaup
2 LÍFSKRAFTUR
Sr. Pótur og Inga
í Laufási (3)
Friðrik Erlingsson.
Útg. Vaka-Helgafell hf.
3 BENJAMÍN H.J.
EIRÍKSSON
I stormum sinnar
tíöar (8)
Hannes H. Gissurarson
skrásetti.
Útg. Bókafélagið
4 ÞJPÐSQGUR JÓNS
MULA ARNASONAR (2)
Jón Múli Ámason.
Útg. Mál og menning
5 LÖGMÁLIN SJÖ
UM VELGENGNI (5)
Deepak Chopra.
Útg. Bókaútgáfan Vöxtur
6 ÚTKALL Á ELLEFTU
STUNDU (4)
Óttar Sveinsson.
Útg. íslenska bókaútgáfan
7 ÞÓRÐUR í HAGA (6)
Óskar Þórðarson.
Útg. Hörpuútgáfan
8 SAKLAUS í KLÓM
RÉTTVÍSINNAR (7)
Magnús Leópoldsson
Jónas Jónasson.
Útg. Vaka-Helgafell hf.
9 MANNLÍFSSTIKLUR (-)
Ómar Ragnarsson. Útg. Fróði
10 MEÐ FORTÍÐINA í
FARTESKINU
Elín Pálmadóttir.
Útg. Vaka-Helgafell hf.
(-)
Börn og unglingar
1 JÁTNINGAR BERTS (1)
Anders Jacobsson &
Sören Olsson.
Útg. Skjaldborg ehf.
2 EKKERT AÐ MARKAl (2)
Guðrún Helgadóttir.
Útg. Vaka-Helgafell hf.
3 LATIBÆR
A ÓLYMPÍULEIKUM (4)
Magnús Scheving.
Útg. Bókaútgáfa Æskunnar
4 STAFAKARLARNIR (3)
Bergljót Arnalds.
Myndir. Jón Hámundur
Marinósson
Útg. Skjaldborg ehf.
5 ÁLAUSU (5)
Smári Freyr og
Tómas Gunnar.
Útg. Skjaldborg ehf.
6 ALLTÍSLEIK (-)
Helgi Jónsson. Útg. Bókaút-
gáfan Tindur
7 GRILLAÐIR
BANANAR (-)
Ingibjörg Möller og
Fríða Sigurðardóttir.
Útg. Vaka-Helgafell hf.
8 BEINAGRIND MEÐ
GUMMIHANSKA (-)
Sigrún Eldjám. Útg. Forlagið
9 BESTU BARNA-
BRANDARARNIR (7)
Böm tóku efnið saman. Útg.
Bókaútgáfan Hólar
10 HRINGJARINN í
NOTRE DAME (-)
Walt Disney.
Útg. Vaka-Helgafell hf.