Bókasafnið

Ataaseq assigiiaat ilaat

Bókasafnið - 01.06.1996, Qupperneq 42

Bókasafnið - 01.06.1996, Qupperneq 42
Kristín Bragadóttir Gullkista Þjóðdeild Landsbókasafns íslands - Háskólabókasafns Þjóðdeild Landsbókasafns íslands - Háskólabókasafns er einstæð. Og hvað skyldi nú vera átt við með því? Hún er einstæð vegna þess að hún hefur hlutverk og skyldur sem enginn annar rækir. Hún á að standa vörð um íslenskan menningararf, einkum það sem lýtur að prentuðu efni út- gefnu á íslandi og því sem gefið hefur verið út um ísland og Islendinga í útlöndum. Um einstæðan efniskost er að ræða og engin önnur stofnun í veröldinni sinnir einmitt þessu viðfangsefni. f framtíðinni sé ég fyrir mér mjög öfluga og eftirsótta deild. Vitaskuld er margt óunnið til þess að svo megi verða og verkefnin mörg. Með settu markmiði má ná miklum ár- angri. Varaeintakasafn Varðveisla efnis er megin skylda þjóðbókasafna um all- an heim. Hér er átt við eintakið, sem um fram allt á að geymast til framtíðar og einungis má grípa til í neyðartil- fellum til dæmis til að gera eftir nýtt notkunareintak, hafi það eintak glatast eða eyðilagst. í safni varaeintaka á allt að vera til og það skal vera í besta mögu- lega ásigkomulagi. Langt er í land með að varaeintaka- safninu sé sá sómi sýndur sem nauð- synlegt er. Það þarf að finna því nýjan íverustað, þar sem það fær þanp besta umbúnað sem kost- ur er á. Myndun efnis Framtíðarverk- efni er að koma sem mestu efni yfir á aðra miðla svo sem ýmis örgögn og geisladiska. Þetta verður að gera bæði í verndunarskyni og til hagræðis fyrir notandann. Þetta á einkum við um elsta efnið og allar göt- ur fram til 1844, en þá urðu skörp skil í prentlistarsögu ís- lendinga. Prentverkið flutti úr Viðey, þar sem það hafði verið um 35 ára skeið og til Reykjavíkur. Prentsmiðjum fjölgaði verulega um þetta leyti og þá auðvitað afköstum. Mikil aukning varð nú í prentun íslendinga og upplög urðu stærri. Fá eintök eru hins vegar til af flestu því efni sem er eldra en frá þessum tímamótum. Af sumum verk- um er bara til eitt einasta eintak. Liggur því í augum uppi að aðkallandi er að vinna þetta verk fljótt og vel. Nauðsyn- legt er einnig að mynda dagblöð og tímarit í meira mæli en verið hefur. Þetta er sívinsælt efni, en þolir ekki mikla notkun og við megum ekki gleyma skyldum okkar við rannsóknarfólk framtíðarinnar. Pappír í bókum nútímans er lélegur, þótt sérstaklega eigi það við um dagblöð. Eftir 1860 var farið að nota trjákvoðu í pappírsgerð. Fylgdu því bæði kostir og gallar. Prentuð verk urðu ódýrari en áður og 42 Bókasafhið 20. árg. 1996 bækur gátu því orðið hvers manns eign. En böggull fylgdi skammrifi. Gæðin eru engan veginn sambærileg við það sem áður var. Nú stöndum við frammi fyrir þeim vanda að nýlegt efni liggur undir skemmdum vegna lélegs pappírs jafnt og gamalt efni sem skemmist vegna aldurs og ótæpi- legrar notkunar. Tímabært er að skoða möguleika á að koma ritakostin- um yfir á aðra miðla meir en verið hefur.Ymsar gerðir ör- gagna koma til greina og einnig skönnun efnisins. Geisla- diskar ryðjá sér sífellt meira til rúms og er það fýsilegur kostur fyrir efni Þjóðdeildar. Viðgerðir Stórátak er framundan við að gera við ritakostinn, því margt er illa farið. Horft er með miklum áhuga til viðgerð- arstofu hússins og miklar vonir við hana bundnar. Með nútíma tækni er hægt að ná undra- verðum árangri við rit, sem leikmaður heldur að séu gjöró- nýt. í nágrannalönd- unum er mikið unn- ið að forvörnum á þessu sviði og enn- fremur á viðgerðum á því sem þegar er illa farið. Miklu er hægt að bjarga, sé það gert í tíma. Sérsöfnin t svokölluðu sér- safnarými Þjóðdeild- ar eru 13 sérsöfn, sum gömul en önnur ný. Hvert um sig er dýrgripur. Hér er um að ræða merkileg söfn fágætra bóka og fagurra prentgripa. Fæst safnanna munu stækka heldur standa hér fullvaxin. Þau geyma mikla menningarsögu og standa sem fulltrúar einstaklinga og málefna. Hvert um sig heldur minningu á lofti. Það á auðvitað margt eftir að gera þeim til góða og verður það gert eftir efnum og ástæðum. Sérsöfnin eru eftirtalin: • Safn verka Nóbelsskáldsins Halldórs Laxness er með- al þess sem er enn í uppbyggingu. Það telur verk skálds- ins á íslensku svo og allar þýðingar á önnur mál. Söfnun á efni um Halldór Laxness, sem ef til vill bætist við sér- safnið, er framtíðarverkefni. Nú tilheyrir það efni al- mennum ritakosti deildarinnar. • Nonnasafh þekur efni bæði um og eftir Nonna. Það er náma fyrir þá sem vilja kynna sér feril rithöfundarins og jesúítaprestsins Jóns Sveinssonar.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84

x

Bókasafnið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.