Dagur - 29.08.1962, Blaðsíða 14

Dagur - 29.08.1962, Blaðsíða 14
Væri ekki skynsamlegt að þeir, sem að slíku starfa, hefðu búsetu og starfsaðstöðu nær verkefnum sín- um, t. d. miðsvæðis — á Akureyri? Hvers vegna er nauðsynlegt að norðlenzkir verzl- unarstjórar verði að fara alla leið til Reykjavíkur til vörukaupa hjá heildverzlunum eða umboðs- mönnum þar? Er ekki Akureyri boðleg uppskipunarhöfn fyrir öll skip íslenzka verzlunarflotans, og á hún ekki nógar lóðir undir birgðaskemmur og verzlunarskrif- stofur? Sumir spyrja líka: Er ekki tími til þess kominn, að sjálfstæð fjórðungssambönd fari að leysa hinar reykvísku landssambandsstjórnir af hólmi á Norður- landi, t. d. í kjaramálum, miðað við þá reynslu, sem fengizt hefur nú í seinni tíð? Rúm leyfir ekki að hafa þessar spurningar fleiri, en allar eru þær a. m. k. umhugsunarverðar. Norðlendingar hér og syðra háðu fyrir 30—40 ár- um nokkuð tvísýna baráttu fyrir stofnun mennta- skóla á Akureyri. Ýmsar af þeim mótbárum, er þá komu fram gegn slíkri menntastofnun hér nyrðra, munu nú þykja léttvægar, en mörgum uxu þær þá í augum, jafnvel þeim, sem vildu vera málinu fylgj- andi. En baráttan fyrir norðlenzkum menntaskóla bar árangur. Sjálfsagt eru þeir nú margir, sem ekki gera sér grein fyrir því, að hún hafi nokkru sinni verið háð. Gera sér e. t. v. í hugarlund, að þetta hafi alltaf verið talið sjálfsagt! En menntaskólinn og fyrirrennari hans, gagn- fræðaskólinn, sem þangað fluttist frá Möðruvöllum, hafa átt sinn þátt í því að efla Akureyri og setja á hana norðlenzkan höfuðstaðarsvip. En Akureyri á líka iðnskóla, með nokkuð á annað hundrað nemendur, og tónlistarskóla, sem hafði um 60 nemendur sl. vetur. Væntanlega hafa þeir á kom- andi tímum almennt gildi fyrir Norðurland. Fjórð- ungsþingið hefur gert tillögu um að koma upp kennaraskóla á Akureyri og fleiri samnorðlenzkum menntastofnunum. En það er fleira, sem nú einkennir Akureyri og gefur henni svip og styrk. Hún er félagshyggjubær. Stærsta og öflugasta samvinnufélag landsins hefur þar aðalstöðvar sínar og Samband íslenzkra sam- vinnufélaga að nokkru leyti. Hún er nú annar eða þriðji stærsti togaraútgerðarbær landsins. En að því, er atvinnulíf varðar, er hún þó fyrst og fremst iðnaðarbær, og meginhluti þess iðnaðar, sem þar er rekinn, stendur á traustum grunni. Hún er fiskiðn- aðarstaður og mjólkurvinnslustaður í fremstu röð. Þau stórtíðindi hafa gerzt, að verksmiðjuvarningur Akureyringa, aðallega samvinnuverksmiðjanna, er orðinn útflutningsvara, sem um munar í gjaldeyris- öflun þjóðarinnar. Skipasmiðjur Akureyrar eru landskunnar og verða væntanlega áður en mjög langt líður, einnig kunnar í öðrum löndum. Menntastofnanir og tækniþróun Akureyrar, ásamt fjölmenni því, er þar býr nú, og félagshyggjunni, sem þar hefur fest rætur, gera hana sterka. Þó hefur þetta sterkasta byggðarlag Norðlendinga staðið það höllum fæti gagnvart sogkraftinum að sunnan und- anfarinn áratug, að því hefur ekki tekizt að halda eðlilegri fólksfjölgun sinni. Með því að standa sam- an um höfuðstað sinn geta Norðlendingar þó áreið- anlega komið í veg fyrir að svo þurfi að vera, saman- ber ýmislegt það, sem vikið er að hér að framan. En það er ekki nóg. Akureyri þarf á komandi árum, yfirleitt að geta tekið við því fólki norðlenzku, sem ella myndi flytjast til Reykjavíkur. Það er út af fyrir sig mikilsvert fyrir Norðurland, ef Akureyri tekst þetta, þó á þennan hátt væri, að stöðva fólksstrauminn, sem verið hefur út úr fjórð- ungnum. En hlutverk hennar, sem höfuðstaðar Norðurlands er mikið meira. Hún mun á komandi tímum telja það skyldu sína og metnaðarmál að vera miðstöð þeirrar baráttu, sem heyja þarf til þess að fá framgengt lífsnauðsynlegum og réttmætum kröf- um Norðurlands á vegum þjóðfélagsins og til þess að efla norðlenzkar byggðir, atvinnulíf þeirra og menningu. Því mun verða treyst, að á ráðamönnum Akureyrar, menntamönnum hennar, kunnáttumönn- um og áhugamönnum á ýmsum sviðum, hvíli það sem ljúf skylda að þekkja til nokkurrar hlítar öll helztu viðfangsefni, láta sér annt um þau, hafa for- göngu um að skapa sjálfstæð norðlenzk sjónarmið í landsmálum, og þá ekki sízt að taka þátt í að leggja á ráð um, hversu leysa skuli vanda þeirra byggðar- laga, sem höllustum fæti standa — að ógleymdri þeirri samstöðu, er Norðlendingum ber að hafa með öðrum þeim byggðum, hvarvetna á landinu, sem í vök eiga að verjast, af líkum ástæðum, í viðleitni sinni til að varðveita tilveru sína og skapa sér fram- tíðarvonir. Með þetta í huga hylla Norðlendingar sinn fagra og reisulega höfuðstað og Akureyringa, sem væntan- lega aldamótamenn í norðlenzkri sögu. Á þessum tímamótum ala margir þá von í brjósti, að Akureyri auðnist að verða háborg þeirrar ný- menningar með þjóðinni, sem sprottin eru úr ís- lenzkri jörð. Að andi þjóðskáldanna, sem lifað hafa og starfað á Akureyri og hinir spöku menn, sem stýrt hafa menningarstofnunum hennar, haldi áfram að vekja nýjar kynslóðir til dáða. Að á fjöllum henn- ar brenni þeir vitar, sem vísi Norðlendingum veg- inn. 12 DAGUR
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.