Lesbók Morgunblaðsins - 18.12.1995, Blaðsíða 34

Lesbók Morgunblaðsins - 18.12.1995, Blaðsíða 34
Styttan mun lifa borgina Útsölum á Seltjarnarnesi, þar sem þau búa Ólöf Pálsdóttir myndhöggvari og Sigurður Bjarnason fyrrum ritstjóri Morgunblaðsins og síðar sendiherra í Kaupmannahöfn og London, er listin hvert sem litið er. Þar eru ekkj færri Rætt við ÓLÖFU PÁLSDÓTTUR myndhöggvara sem nam höggmyndalist m.a. við Akademíið í Kaupmannahöfn og síðar hlaut hún gullverðlaun Konunglega listaskólans og hefur verið gerð að heiðursfélaga í Konunglega brezka myndhöggvarafélaginu. Eftir GISLA SIGURÐSSON en þrjú bókaherbergi, veggir þaktir málverk um eða teikningum; aftur á móti verður maður að gá vel í kringum sig til þess að sjá eitthvað eftir Ólöfu. Hún lætur ekki verk sín yfirgnæfa eitt eða neitt á sínu eig- in heimili, en hefur þess í stað uppi myndir eftir ýmsa vini sína. Þarna er myndlist, sem þau hjón hafa eignast með árunum, til dæmis geysilega áleitin mynd eftir Færey- inginn Mykines. Stærst er hraunmynd eftir Kjarval, eitt af meistaraverkum hans, en starsýnast varð mér þó á ómerkta mynd, sem er engu lík. Hún er af víðáttumikilli grámosa-hraunbreiðu og þegar betur er að gáð sjást menn og hestar í lest, sem fetar sig yfir hraunið, en fellur að mestu saman- við. Bakvið er hreinn og klár, blár himinn, tvö grá fell og eitt blátt. Ég varð að viður- kenna að ég kannaðist ekki við málarann og spurði Olöfu. Þá kom í ljós að myndin er eftir afa hennar, Ólaf Ólafsson, prófast í Hjarðarholti í Döíum. í framhaldi af því spurði ég Ólöfu nánar um ætt hennar og uppruna. „Afi minn, séra Ólafur í Hjarðarholti, skýrði mig og ég var látin heita í höfuðið á honum", segir Ólöf. „Ég held að hann hafi eitthvað byrjað að mála í Hjarðarholti, en fyrst og fremst varð það viðfangsefni hans eftir að hann hætti prestskap og flutti til Reykjavíkur. Ég var tíður gestur þar í minni barnæsku; lærði að lesa hjá honum í bókaherberginu og man að þá stóð alltaf ÓLÖF með foreldrum sínum, Páli Ólafssyni og Hildi Stefánsdóttur. málverk á trönum og ég finn enn í minning- unni þessa sérstöku angan af olíulitum. Ólafur afi minn var frá Hafnarfirði og í minjasafninu þar eru varðveittar sögulegar myndir úr Firðinum eftir hann. Annars er það sem eftir hann liggur fyrst og fremst í eigu ættingja hans og afkomenda." Heldurþú kannski að myndlistarhæfileik- ar þínir séu frá honum komnir? Það veit ég að sjálfsögðu ekki, kannski gætu þeir verið frá Hildi móður minni sem var afburða listræn í sér og hafði inngróinn og öruggan smekk á Iistræn efni. Hún var dóttir séra Stefáns M. Jónssonar á Auðk- úlu, sem var annálað glæsimenni, mikill söngmaður og lék á fiðlu. Hann var faðir Hilmars bankastjóra í Búnaðarbankanum sem margir kannast við, Lárusar sem einn- ig vann í bankanum, og Eiríks prófasts á Torfastöðum í Biskupstungum og Björns prófasts á Auðkúlu. Það verður vart þverfót- að fyrir prestum í ættinni. Páll faðir minn, sonur séra Ólafs í Hjarð- arholti, hefði ugglaust orðið góður prestur ef hann hefði kosið það. En hugur hans stóð til verklegra og viðskiptalegra umsvifa. Hann gerðist útgerðarmaður, átti margar jarðir, og varð síðan fyrsti ræðismaður ís- lands í Færeyjum. Faðir minn varð um tví- tugt kaupfélagstjóri í Búðardal og síðar framkvæmdastjóri Kárafélagsins, sem rak útgerðarstöð í Viðey og var brautryðjandi í togaraútgerð. En það er líka gaman að geta þess, að hann var sportmaður í beztu merkingu þess orðs. Fofeldrar mínir áttu gæðinga og iðk- uðu hestamennsku sem íþrótt. Pabbi veiddi lax á stöng, eingöngu uppá sport, þó sú afstaða væri þá næsta óþekkt hér. Páll fað- ir minn þótti fágað glæsimenni, jafnvel eft- ir að hann var orðinn aldraður maður. Ekki reyndi hann að mála eins og faðir hans, en tónlist og ljóðlist voru yndi hans. Sjálfur samdi hann mikið af lögum, lék á píanó og var orðinn organisti í kirkju föður síns 15 ára. Hann lézt hjá okkur úti í Kaupmanna- höfn 1971, þá 83 ára. Við systkinin fimm ólumst upp í mjög listrænu og listelsku umhverfi og ekki var það sízt tónlist sem við nutum saman; for- eldrar mínir áttu gott safn af klassískum tónverkum á plötum. Og þau áttu gott bóka- safn. Heldur þú ekki að barnæska þín hafi verið nokkuð frábrugðin því sem almennt gerðist þá? „Við bjuggum að minnsta kosti á ýmsum óvenjulegum stöðum, svo sem úti í Viðey, þegar faðir minn lagði upp og rak útgerðar- stöðina á austurbakka eyjarinnar sem nú sést ekkert eftir af. Ég var kornung þá; þó man ég aðeins eftir mér þar. Á veturna bjuggum við hinsvegar á Hólavöllum og mín fyrsta skólaganga var í Landakotsskó- lanum. Þá þekktist varla að fólk ætti sumar- bústaði, en faðir minn tók á leigu hálft húsið á Bessastöðum til þeirra nota. Stund- um vorum við líka í sumardvöl í Reykholts- skóla í Biskupstungum." Ég minntist á það við Ólöfu að þessi lýs- ing á uppvextinum gæfi ótvírætt til kynna, að hún hefði notið yfirstéttar uppeldis, þeg- ar miðað er við það almentía á þessum tíma. Hún sagði að það væri hugsanlega rétt, en sér hefði samt ekki þótt það neitt sérstakt. „Ætli það sé ekki gamla sagan, að þeim sem býr við gott atlæti þykir það sjálfsagt og eðlilegt. Annars fylgdi því langt í frá alltaf fjárhagslegt öryggi að vera meðal frumherja íslensksrar útgerðar á þessum tímum eins og faðir minn var og ég fór að vinna fyrir mér strax að loknu námi f Verzl- BALLERÍNA. í eigu Gentofte-bæjar í Danmörku. TÓNLISTARMAÐURINN (Erling BlöndaJ Bengtsson) Myndin er á HagatorgiíReykjavík. 34

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.