Lesbók Morgunblaðsins - 18.12.1995, Blaðsíða 3

Lesbók Morgunblaðsins - 18.12.1995, Blaðsíða 3
4 ¦ ¦ *r Ht ¦ ¦ ¦ ¦ Ijóði heimsins ) GUSMiUAR DAL þýddi i '¦^ 5ÍLFURSTYTTAatgyöju.) fannst í Sýrtandi og er talin < frá sama tíma og Ijóðið. Það var eitt sinn borg á bökkum Efrats sem Shurrupak var nefnd. Hún var forn og margir voru guðirnir í þeirri borg. Þeir ólu með sér þá hugmynd í margslungnum hugarheimi sínum að skapa Flóðið mikla. Þarna var Anú, veiklundaður og aldurhniginn faðir þeirra qg haukurinn Enlil ráðgjafi hans. Ishtar sem alitaf krafðist nýrra leikja og allir hinif. « Ea sem setið hafði með þeim á rökstólum óttaðist hina ofsafengnu vinda sem fylltu loftið. Hann kom að húsi mínu og sagði mér frá orðum þeirra og ráðagjörðum. Hann sagði við mig. Rífðu niður hús þitt og byggðu þér skip. Yfirgefðu eigur þínar og verkin sem þér finnast svo fögur qg þig langar til að eiga. I stað þeirra skaltu bjarga þínu eigin lífi. \ Þú skalt flytja um borð í skipið tvennt af öllum skepnum sem lifa á jörðinni. Það þyrmdi yfir mig. Ég varð ringlaður og að lokum hryggur. Ég ákvað að gera það sem Ea bað mig um. En ég mótmælti því. Hvað á ég að segja við borgina?, við fólkið? við foringjana? Segðu þeim, sagði Ea, að þú hafír heyrt að Enlil stríðsguðinn fyrirlíti ykkur og vilji ekki leyfa ykkur að byggja þessa borg lengur. | Segðu þeim að Ea muni af þessum sökum opna : flóðgáttir himinsins. Það erþannig sem guðir hugsa, sagði Útnapishtím og hló. Kaldhæðnin í rödd hans ifyllti Gilgamesh ótta en hann naut hennar jafnframt þar sem þeir voru vinir. , Þeir þekkja ekkert nema samkeppni og. eftirlíkingar. En ekki ferst mér sjálfum að segja margt. Hann andvarpaði I eins og hann væri ósáttur við sjálfan sig. tgerði það sem guðinn skipaði mér að gera. ,_ talaði við fólkið í borginni. Sumir komu og hjálpuðu mér við að smíða Örkina. Hún var traustiega byggð, eins og teningur í laginu. Sjö hæða há og á hverri hæð voru níu salir. I Örkina bar ég mat og vín og dýrmæta málma og tvennt af öllum lifandi dýrum. Að lokum fór fjolskylda mín um borð og altt það fólk sem vildi koma með okkur. Þangað fór veiðibráð og geitur sléttunnar. Iðnaðarmenn úr borginni og siglingafræðingur. Þá skipaði Ea mér að loka dyrunum. Tími hins mikla úrfellis var kominn. Já, vinur minn. Það vantaði ekki að ég væri varaður við. En samt var þetta skelfílegt. Vindamir feyktu húsunum burt eins og þau væru sprek á eyðisandi. Fólkið hélt dauðahaldi í greinar trjánna þar til þau voru rifín upp með rótum. Nyjar byggingar flutu eins og brak á vatninu með þessum sérstaka dauða tómleika. Vatnið flæddi yfir fíjótsbakkana. Jafnvel guðirnir fóru í felur eins og hundar vegna þess sem þeir höfðu gert. íshtar hágrét eins og kona í fæðingarhríðum og hrópaði. Hvernig í ósköpunum gat ég gert þetta, mínu eigin fólki? Hún átti fólkið, taktu eftir því, hún var eigingjörn, jafnvel í sorg sinni. Þetta var hennar afsprengi sem hún hafði drepið of snemma. Það er skelfilegt að horfa á gamla guði þegar þeir gráta. Þeir verða skáldaðir eins og rotinn fiskur. Maður efast um að þeir skilji það nokkurn tímann að þeir hafa sjálfír skapað sorg sína. ¦ Þegar sjöundi dagurinn kom sjatnaði þetta grimmdarlega flóð. Það var einna líkast því að hár væri greitt hægt frá hrjáðu andliti. Ég horfði á jörðina og þar ríkti dauðaþögn. lík manna lágu eins og dauðir fiskar í leirnum. Ég féll niður á þilfar Arkarinnar og grét. Hvers vegna? Hvers vegna þurftu þau að deyja? Það gat ég ekki skilið. Ég spurði spurninga sem ekki er hægt að svara. Þær voru eins og spurningar sem barn spyr þegar það sér foreldra sína deyja til einskis. Þegar ég hafði legið þarna langa stund, vaknaði í brjósti mínu trú eða von um að einhver blessunarrík hönd gæti tínt þessi brot saman og gefíð þeim líf á ný. En mín hönd var of smá til að tína þau saman. Frá þeirri stund er ég horfði yfir haf dauðans hef ég þekkt þessa tilfinningu. Hið smáa sem er hið innra með mér, sem er ég sjálfur í leit að æðri handleiðslu. Já, já, dúfan, svalan og hrafninn fundu sitt land og fólkið yfírgaf Örkina. Sjálfur var ég iengi í Örkinni. Eg gat ekki horfst í augu við dauðann sem ég vissi að var þarna úti. Loks kom Enlil til mín því að Ea hafði útvalið mig. Stríðsguðinn snart enni mitt. Hann blessaði fjölskyldu mína og sagði: Áður varst þú aðeins maður en nú verður þú og kona þín guðum lík. Þú skalt reisa þér bústað í fíarlægð við ósa fljótsins. Ég leyfði honum að fara með mig langt í burtu frá öllu sem ég hafði séð. Jafnvel ástfangnir menn þrá stundum að hverfa úr mannheimi. Aðeins einsemd hins eina, sem aldrei hegðar sér eins og guðir, er þolandi. Ég er fullur trega vegna alls þess sem ég hef séð. Ekki vegna hins sem ég hef ennþá von um. Eftirmáli þýðanda Þetta er lítiö brot úr óumdeilanlega elsta skráða Ijóði veraldar. Það hefur fundist víða um heim á fornum leirtöflum úr ýmsum tungumélum. Elstu gerðir Ijóðsins eru á babýlónsku og súr mersku. Hin síðarnefnda er talin vera frá 3. árþúsundinu f.Kr. og því um 1.500 árum eldri en Hómerskviður. Þetta Ijóð sýnist hafa verið alþekkt um allan hinn gamla heim, en týndist eftir að Gamlatestamentið og Hómerskviður urðu heimsbókmenntir. Það fannst ekki aftur fyrr en é 19. öld. Það varð uþpi fótur og fit meðal breskra menntamanna þegar sá kafli Ijóðsins sem hér birtist, var fyrst lesinn í British Muse- um. Menn þóttust sjá hér hina elztu gerð af frásögninní um flóð- ið sem allir þekkja úr Gamlatestamentinu. Þetta Ijóð er I heild um 100 blaðsíður og er það væntanlegt óstytt í bók á nœsta ári. GUNNAR DAL + LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 18. DESEMBER 1995 3

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.