Morgunblaðið - 22.12.2007, Blaðsíða 32

32 SATURDAY 22. DECEMBER 2007 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
- kemur þér við
Óháðir stjórnarmenn
vandfundnir
Alba finnur vín
með hangikjötinu
Sálfræðiþjónusta
verður ódýrari
Léttur og hollur
jólamatur
Eru bensínafgreiðslu-
menn í útrýmingar-
hættu?
Sigga Beinteins opnar
myndaalbúmið
Hvað ætlar þú
að lesa í dag?
Í GREIN Rögnvaldar Jónssonar
fyrrv. umdæmisverkfræðings Vega-
gerðarinnar sem birtist í Morg-
unblaðinu 14. desember sl. kemur
fram mikil vanþóknun á því að ákveð-
ið hefur verið að byggja 2 + 2 vegi út
frá höfuðborgarsvæðinu. Hann telur
að betra væri að byggja 2 + 1 vegi
þar sem þeir vegir séu næstum því
jafn öruggir og 2 + 2 vegir, mun
ódýrari og verði mun fyrr komnir í
gagnið. Allt er þetta gott og gilt ef
forsendurnar sem hann gefur sér
væru ekki rangar.
Þróun
umferðarinnar
Í fyrsta lagi virðist
hann ganga út frá því
að meðalumferð um
þessa vegi sé um 6000
bílar á dag. Þetta á
a.m.k. ekki við um Suð-
urlandsveginn því að á
árinu 2006 var með-
alumferðin á bilinu
6.500 til 9.600 bílar á
sólarhring. Umferð-
artalning fer fram á 4
stöðum; við Ingólfsfjall,
á Hellisheiði, á Sandskeiði og við
Geitháls. Þegar á heildina er litið var
umferðaraukningin á þessari leið á
síðasta ári um 10% og um 30% síð-
ustu 4 ár.
Áframhald varð á aukningu um-
ferðar á milli Selfoss og Reykjavíkur
á þessu ári. Frá áramótum til 19. júní
sl. eða fyrstu 170 daga ársins var um-
ferðaraukningin m.v. sama tíma í
fyrra 12,9%. Ef sú aukning helst út
árið má reikna með að um 9.300 bílar
fari um Sandskeið að meðaltali á sól-
arhring á þessu ári. Meðfylgjandi
línurit sýnir umferðina á Sandskeiði
undanfarin 10 ár. Einnig sést hvernig
umferðin verður, annars vegar m.v.
þróunina sl.10 ár og hins vegar sl. 5
ár.
Sjá línurit.
Á síðustu 10 árum hefur umferð á
Sandskeiði vaxið um rétt tæp 90% og
á síðustu 5 árum um 55%. Ef aukn-
ingin verður svipuð
næstu 10 árin verður
umferðin árið 2017 um
17.500 bílar að með-
altali á sólarhring en
22.000 ef þróunin verð-
ur eins og síðustu 5 ár.
Miðað við sömu for-
sendur verður umferðin
2017 á bilinu 15.000 til
19.000 bílar við Ingólfs-
fjall, 14.000 til 17.500 á
Hellisheiði og 20.000 –
25.000 við Geitháls.
Talið er að 2 + 1 veg-
ur anni um 20 þúsund bíla umferð á
sólarhring og Rögnvaldur heldur því
fram í sinni grein að hann muni duga
næstu 25 – 30 ár. Ef ofangreind spá
gengur eftir, sem miklar líkur eru á,
mun slíkur vegur verða kominn að
þolmörkum eftir 10 ár. Er skyn-
samlegt að leggja út í slíka fjárfest-
ingu? Ég tel það álíka skynsamlegt
og það var að byggja einbreiðar brýr
á vegum landsins framundir síðustu
aldamót en læt lesendum að öðru
leyti eftir að svara spurningunni.
Verður umferðaröryggi
fórnað?
Hin meginröksemd Rögnvaldar er
sú að heillavænlegra sé m.t.t. um-
ferðaröryggis að byggja 2 +1 vegi
því framkvæmdatíminn sé helmingi
styttri, 6 ár í stað 12 ára, og þannig
megi koma í veg fyrir um 20 alvarleg
slys eða banaslys. Í þeim umræðum
sem átt hafa sér stað um tvöföldun
Suðurlandsvegar hefur hins vegar
verið rætt um að ljúka megi fram-
kvæmdinni á 3 – 4 árum og sam-
kvæmt upplýsingum samgöngu-
ráðherra er stefnt að því að bjóða
verkið út, eða fyrstu áfanga þess,
næsta haust. Í þessu sambandi má
einnig benda á að framkvæmdageta
verktakaiðnaðarins er mjög mikil nú
í lok stóriðju- og virkjanafram-
kvæmda og engin ástæða til að ætla
annað en hægt sé að ljúka þessum
framkvæmdum á mun skemmri tíma
en Rögnvaldur gerir ráð fyrir. Þá er
einnig vert að vekja athygli á þeirri
breytingu sem varð á slysatíðni á
Reykjanesbraut eftir að fyrsti áfangi
4 akreina vegar var tekinn í notkun,
en ekkert banaslys hefur orðið þar
síðan. Af því má draga þá ályktun að
tvöföldun Suðurlandsvegar, sem
vafalaust verður framkvæmd í áföng-
um, mun að öllum líkindum skila
verulega bættu umferðaröryggi
strax eftir að fyrstu áfangar verða
teknir í notkun.
Að lokum
Í ljósi þess sem hér hefur verið
rakið er brýn nauðsyn að hefja sem
allra fyrst tvöföldun Suðurlands-
vegar. Stjórnvöld eru því hvött til að
standa fast við þá skynsamlega
ákvörðun sem tekin hefur verið.
Tvöföldun Suðurlandsvegar
nauðsyn en ekki lúxus
Þorvarður Hjaltason
fjallar um byggingu vega
út frá höfuðborgarsvæðinu » Í þeim umræðumsem átt hafa sér stað
um tvöföldun Suður-
landsvegar hefur hins
vegar verið rætt um að
ljúka megi framkvæmd-
inn á 3 – 4 árum ...
Þorvarður Hjaltason
Höfundur er framkvæmdastjóri
Samtaka sunnlenskra sveitarfélaga.
Umferð um Suðurlandsveg við Sandskeið
0
5000
10000
15000
20000
25000
1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 2015 2017
Ár
Meðalfjöldi bíla á sólarhring
Spá m.v sl. 10 ár
Spá m.v. sl. 5 ár
HVATNINGARKERFI eru umb-
un fyrir góða hegðun og styrkja
hana. Það að gefa stjörnur sem
hvatningarkerfi á að
gefa auðvelda sýn á
markmiðin og fær
barnið til að keppa við
sjálft sig um að fá sem
flestar. Þegar barnið
lærir að það fær verð-
laun í lok mánaðar er
það mjög árangursrík
leið til að þjálfa með
barninu sjálfsaga og
einbeitingu. Með þessu
er verið að kenna
barninu leiðir til
styrkja sig og efla og
setja sér markmið, en
allt eru þetta mikilvægir þættir fyrir
lífsleikni, að sögn Ágústu Thorgils-
son sálfræðings.
Vilhjálmur Hernandez, þjálfari
hjá Hnefaleikafélaginu ÆSIR, notar
umbunar- og stuðningstöflu í þjálfun
sinni á börnum. Kallar Vilhjálmur
kerfið sitt KiNitro-hvatningarkerfið
út frá gríska orðinu kinitro sem
merkir hvatning. Vilhjálmur þróaði
þessa hugmynd við þjálfun á syni
sínum fyrir sex árum. Strákurinn
var mikið í tölvuleikjum og hafði
hann þess vegna stundatöfluna eins
og „level“ eða borð í tölvuleik. Hann
fékk stjörnu fyrir ástundun og þegar
mánuðurinn var liðinn var hann
kominn upp um eitt level og fékk
hann þá verðlaun. „Þetta þótti hon-
um mjög skemmtilegt og þetta
kveikti í honum metnað. Í dag er
hann mun metn-
aðarfyllri og hefur
meiri sjálfsaga,“ segir
Vilhjálmur. Vilhjálmur
hefur mikla trú á þessu
og vill útfæra kerfið
enn frekar en hann hef-
ur þá þegar gert og þá
á fleiri sviðum en í
íþróttum. Vilhjálmur
hefur fengið mjög já-
kvæð viðbrögð frá for-
eldrum vegna áhrifa
aðferða hans á börnin.
Sem dæmi um það æfir
átta ára strákur hjá
Vilhjálmi sem greindur er ofvirkur
með athyglisbrest og segja foreldrar
hans að þau hafi séð breytingu á
hegðun hans strax eftir fyrstu tím-
ana. Að sögn þeirra gengur honum
betur í skólanum, sjálfsagi hefur
aukist og hann hefur betur hemil á
skapi sínu.
Umbunar- og hvatningarkerfi eru
notuð á hinum ýmsum stofnunum til
þess að styrkja góða hegðun. Við t.d.
könnumst öll við það að fá límmiða
fyrir að lesa heima í barnaskóla.
Sumir skólar hafa útfært þetta
hvatningarkerfi enn frekar og
byggja kennsluna á því. Seljaskóli er
dæmi um skóla sem tekið hefur upp
þessar aðferðir. Markmið með umb-
unar- og hvatningarkerfi Seljaskóla
er að beina athygli nemenda að kost-
um þess að leggja sig fram í námi,
ástundun og jákvæðum samskiptum
við aðra. Umbunað er t.d fyrir fé-
lagsstörf, umgengni, námsárangur,
kurteisi og prúðmennsku, ástundun
og skólasókn. Hvatningar- og stuðn-
ingskerfi eru líka notuð á geðheil-
brigðistofnunum og í tengslum við
fólk sem þjáist af geðsjúkdómum.
Meðferðarheimilið Stuðlar notast
einnig við hvatningarkerfi til þess að
byggja upp aga og metnað í þeim
börnum sem koma inn fyrir þeirra
dyr.
Á öllum þeim stöðum sem hvatn-
ingarkerfi er í notkun er það útfært
mismunandi en grunnhugmyndin þó
ávallt sú sama. Vilhjálmur, þjálfari
hjá HFÆ, segir að þetta ætti að
vera í notkun alls staðar og líka inni
á heimilum til þess að byggja upp
metnað, sjálfsaga, einbeitingu,
skipulagsfærni og aðra mikilvægi
kosti sem fylgja svo barninu í full-
orðinsárin og út í lífið. Þetta á að
styrkja jákvæða hegðun jafnframt
því að vera spennandi og skemmti-
legt fyrir barnið.
Umbunar- og hvatn-
ingarkerfi fyrir börn
Sólveig Gunnarsdóttir
skrifar um umbunar-
og hvatningarkerfi
»Hvatningarkerfi eruumbun fyrir góða
hegðun og styrkja
hana.
Sólveig Gunnarsdóttir
Höfundur er einn stofnandi HFÆ og
eigandi Hnefaleikastöðvarinnar ehf.