Sjómannablaðið Víkingur

Árgangur

Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2006, Blaðsíða 28

Sjómannablaðið Víkingur - 01.02.2006, Blaðsíða 28
Björn Ingólfsson Útgerðarfélagið Gjögur hf. Aþessu ári eru liðin 60 ár síðan Út- gerðarfélagið Gjögur hf. á Grenivik var stofnað. Allan þennan tíma hefur fé- lagið starfað með sama sniði, án þess að skiptast upp eða sameinast öðrum út- gerðarfélögum. Mun Gjögur hf. því vera elsta útgerðarfélag á landinu um þessar mundir. Vélbátaútgerð hófst á Grenivík 1907. Tveimur árum áður haíði fyrsta vél kom- ið í bát á Kljáströnd sem var annar út- gerðarstaður í hreppnum. Á fyrstu þrem- ur áratugum vélbátaaldar eignuðust út- gerðarmenn í Grýtubakkahreppi alls 52 vélbáta. Bátar komu og fóru og voru flestir smáir. Fyrir utan tvo 40 tonna báta á árunum 1916-1924 voru þeir allir inn- an við 10 brl. Hver útgerð byggði upp aðstöðu fyrir sig og voru fimm bryggjur þegar flest var á Grenivík. Árið 1934 urðu ákveðin kaflaskipti. Útgerð hafði þá nær lagst af á Kljáströnd en vaxið að sama skapi jafnt og þétt á Grenivík. í stórbrimi þá um haustið má segja að öll aðstaða útgerðarmanna hafi verið lögð í rúst á einni nóttu. Sex vél- bátar sukku og fjöldi árabáta brotnaði í spón. Allar bryggjur sópuðust burt, að- gerðar- og geymsluhús stórskemmdust eða eyðilögðust. Þótt aðstaðan væri byggð upp á ný og smíðaðir nýir bátar náði útgerðin ekki sama vexti aftur. Á stríðsárunum voru seldir þrír stærstu bátarnir, sem gerðir voru út frá Grenivík, Hákon (1941) Sjöfn (1943) og Vörður TH 4 drekkhlaðinn síld við bryggju á Siglujirði. Ljósm.: Úr bókinni, Bein úr sjó Gunnar (1945), allt 7-9 tonna bátar. Út- gerðin var farin að dragast það mikið saman að ljóst var að hér þurfti að gera eitthvað róttækt. Félagsstofnun Árið 1946 var bjartsýni ríkjandi, stríð- inu var lokið og uppgangstímar fram undan. Sérstaklega bundu menn miklar vonir við síldveiðar. Öll stríðsárin höfðu menn mokað upp síld. Þótt aflinn 1945 hefði hrapað niður í fjórðung þess sem veiddist árið áður2 voru allir vissir um að sildin kæmi aftur. Á Grenivík sáu djarfhuga menn tækifærin blasa við. Þann 16. júní 1946 var boðað til fund- ar í skólahúsinu á Grenivik til að ræða hvort gerlegt væri að stofna hlutafélag til skipakaupa. Aðalhvatamaður var Þór- björn Áskelsson. Fundurinn var aðeins boðaður sem undirbúningsfundur en þarna var i raun og veru strax gengið frá stofnun félagsins. Samþykkt var í einu hljóði að stofna hlutafélag, kosin bráða- birgðastjórn og Þórbirni Áskelssyni falin framkvæmdastjórn. Hann hafði þá þegar tryggt hlutafjárloforð 35 manna að upp- hæð 135.500 kr. og hafði von i meiru. Á fundinum var rætt um að kaupa tvo báta og var æski- legasta stærð þeirra talin vera 55-65 tonn. Formlegur stofnfundur var haldinn 14. nóvember um haustið. Þá var svo gott sem búið að tryggja kaup á tveim- ur 67 brl. bátum sem voru í smíðum í Landssmiðjunni. Á fundinum undirrituðu 28 manns stofnsamning og áður en árinu var lokið höfðu 20 bæst við á listann. Fyrstu stjórn skipuðu Jóhann Stef- ánsson, Þórhallur Gunnlaugs- son og Þórbjörn Áskelsson. Gjögurshúsið. Ljósm.: Úr bókínni, Bein úr sjó Bátarnir Fyrri báturinn frá Lands- smiðjunni var afhentur 10. febrúar 1947. Hann hlaut nafnið Vörður TH 4 og kost- 28 - Sjómannablaðið Víkingur

x

Sjómannablaðið Víkingur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannablaðið Víkingur
https://timarit.is/publication/335

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.