Náttúrufræðingurinn

Årgang

Náttúrufræðingurinn - 2000, Side 20

Náttúrufræðingurinn - 2000, Side 20
Almanaks Háskólans árið 1991. Við útreikn- ingana voru notaðir stuðlar Sjómælinga Islands, að vísu nokkru færri en notaðir höfðu verið við útreikningana í Bretlandi (sjá neðar). Um svipað leyti tóku Sjó- mælingar íslands þetta sama forrit í notkun og fóru þá að birta spár fyrir fleiri staði en Reykjavík. Þær spár byggðust m.a. á athugunum sem Vita- og hafnarmálaskrif- stofan hafði gert úti um land. Þótt forrit Wallners væri notað við töflugerðina var stuðst við bresku útreikningana að nokkru leyti fram til ársins 1994. Síðan hafa töflur Sjómælinganna alfarið verið reiknaðar með forriti Wallners. ■ forrit ólafs GUÐMUNDSSONAR Arið 1991 samdi Olafur Guðmundsson, jarð- eðlisfræðingur við Raunvísindastofnun Há- skólans, nýtt sjávarfallaforrit fyrir Sjómælingar Islands og Almanak Háskólans í sameiningu. Við gerð forritsins studdist Ólafur við mæl- ingar Sjómælinga Islands í Reykjavíkurhöfn árin 1956-1989, þ.e. mælingar 34 ára. Eftir ítarlegar prófanir og nokkrar minni háttar breytingar, sem Gunnlaugur Björnsson stjarneðlisfræðingur aðstoðaði við, var forrit Ólafs tekið í notkun við sjávarfallareikninga Almanaks Háskólans árið 1996. Þeir sveilluþættir í sjávarföllum sem teknir eru með í sjávarfallaspár geta verið allt að 100 talsins. Við útreikninga fyrir Reykjavík notaði breska sjávarfallastofnunin 41 sveifluþátt af 61 sem fengist hafði úr mæl- ingum Sjómælinga Islands. Við útreikninga fyrir Almanak Háskólans með forriti Wallners voru nýttir 28 þættir af 37 mögulegum í því forriti. Forrit Ólafs Guð- mundssonar tekur tillit til 66 þátta sem hann reiknaði fyrir Reykjavík. Fjöldi sveifluþátta skiptir þó ekki höfuðmáli heldur það hversu nákvæmlega þeir veigamestu eru ákvarð- aðir. Utreikningar Ólafs hafa það fram yfir fyrri útreikninga að þeir styðjast við lengra tímabil mælinga á sjávarföllum í Reykja- víkurhöfn. ■ SPÁR OG SjÁVARHÆÐ Fyrir nokkru gerði höfundur samanburð á sjávarfallaspám og raunverulegri sjávarhæð í Reykjavík eins og hún mældist á sírita Sjó- mælinga Islands. Samanburðurinn tók til tveggja ára, 1993 og 1995. Prófaðar voru spár Sjómælinganna og einnig forrit Ólafs Guð- mundssonar. Töflur Sjómælinganna voru reiknaðar í Bretlandi fyrra árið en með forriti Wallners seinna árið. Niðurstöðumar af þessum samanburði voru mjög svipaðar bæði árin. Fyrir þá sem hafa áhuga á tölfræðilegum fróðleik má setja þær fram á eftirfarandi hátt: Tímatölur meðalfrávik mfn. staðalfrávik mín. Háflóð: TöflurS.Í. 1993 0,5 13,1 Forrit Ó.G. 1993 0,0 12,8 TöflurS.Í. 1995 -1,9 14,4 Foirit Ó.G. 1995 -1,9 13,7 Háfjara: Töflur S.I. 1993 0,1 12,4 Forrit Ó.G. 1993 -0,6 12,4 TöflurS.Í. 1995 -0,6 12,9 Foirit Ó.G. 1995 -1,1 12,2 Hæðartölur meðalfrávik cm staðalfrávik cm Háflóð: TöflurS.Í. 1993 4 19 Forrit Ó.G. 1993 2 15 Töflur S.í. 1995 5 19 Forrit Ó.G. 1995 2 15 Háfjara: TöflurS.I. 1993 -1 20 Forrit Ó.G. 1993 -5 17 Töflur S.í. 1995 -1 20 ForritÓ.G. 1995 -5 16 Meðalfrávikið er alls staðar smávægilegt, en þegar litið er á dreifinguna hefur forrit Ólafs vinninginn þótt munurinn sé ekki ýkja mikill. Munurinn sést betur ef dreifingin er sett upp sem punktarit. Meðfylgjandi myndir sýna frávik mælinga frá flóðaspám ársins 1995. Samsvarandi myndirfyrir 1993 eru mjög svipaðar og því ekki sýndar hér. Sama er að segja um spár fyrir háfjöru; 82

x

Náttúrufræðingurinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.