Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.03.2000, Blaðsíða 40

Náttúrufræðingurinn - 01.03.2000, Blaðsíða 40
VIÐAUKAR A. ÁLDURSÁKVÖRÐUN LIBBYS Á grundvelli þeirra gagna sem Libby hafði tekist að safna í upphafi sjötta áratugarins áleit hann að C-14 remman í öllum nýsprottnum gróðri, Ag, hefði haldist óbreytt í þúsundir ára og þessa remmu gæti hann því mælt í ungum plöntum. Libby hafði mælt helmingunartíma geislakolsins og fengið 5568±30 ár. Af lögmálinu um geislahrörnun var nú hægt að reikna út aldur jurtaleifa, T, þegar C-14 remma þeirra, A , hafði verið mæld: Tx = - (5568/ln2) \n(A v /Ag) = - 8033 ln(A. IAg) (2) þar sem 8033 er meðalævi C-14 atómanna. Af þessari jöfnu er ljóst að einungis þarf að mæla hlutfall geislastyrks tveggja sýna. Mælingar, sem rætt er um í Viðauka G, sýndu að Ag er 95% af remmu alþjóðlegs mælistaðals, sem var oxalsýra, gerð af National Bureau of Standards í Bandarfkjunum, sem allar aldursgreiningarstofur fengu skammt af. Ef remma oxalsýrunnar er táknuð með Aox fæst reiknaður aldur af jöfnunni: T = - 8033 ln[A( l(A(n 0,95)] (3) Innleiddur hefur verið sýndarstaðall, Modern Standard (MS), sem er skilgreindur út frá oxalsýrunni og hefur MS-staðallinn C-14 remmu sem er 95% af remmu hennar; hann hefur því nákvæmlega sama gildi og Ag. Styrkur sýna er oft gefinn sem %MC. Þar eð oxalsýran er grunnviðmiðun og remman Ag aðeins nálgunargildi, hefði verið einfaldara að miða remmu allra sýna við oxalsýruna, en á þeim tíma sem MS-staðallinn var innleiddur var enn talið að remman í nýsprottnum gróðri hefði ávallt verið hin sama. Sýndarstaðallinn Modern Standard er dæmi um eina af sögulegum flækjum geislakolsgreininganna. B. C13/C12-HLUTFALLIÐ OG SAMSÆTUHLIÐRUN C13/C12-hlutfallið má mæla með mikilli nákvæmni í massagreini. Hlutfallið er nær ávallt miðað við remmu staðalsýnis, sem er sjávarkarbónat, og er þá jafnan mælt hlutfallslegt frávik frá staðlinum, svokallað 8l3C-gildi (delta-gildi): 8'3C=(C13/C12)s.ni/(C13/C12)s|aðal]-1 (4) Þetta frávik er venjulega sýnt í þúsundustuhlutum (%c) og frávikið er alls staðar í lofthjúpi jarðar nánast hið sama, -8,0%o. Enda þótt allt kolefni plantna komi úr andrúmsloftinu er C-13 remma þeirra lægri en í lofthjúpnum, eða á bilinu -20%c til -30%c. Þessi lækkun í samsætu- hlutfallinu, sem verður við ljóslífgun, nefnist samsætuhliðrun. Hún stafar af því að efnahvörfin eru dálítið hæggengari fyrir C-13 en C-12 atómin vegna massamunar atómanna. Hliðrunin er mismikil eftir aðstæðum, því ljóslífgunin og efnahvörf í plöntum verða við mismunandi hita og eftir tveimur afbrigðum í ferli ljóslífgunarinnar. Meðalgildið fyrir 813C í plöntum er -25%o. 104
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.